09/09/2026
ทำไมการออกแบบการเรียนรู้ แค่ความสนุก... ถึงยังไม่พอ
เวลาพูดถึงการนำเกมหรือสื่อมาใช้เรียนรู้ เรามักจะคิดว่า
"ขอแค่ทำให้สนุก เดี๋ยวคนก็อยากเรียนรู้เอง"
แต่จากบทเรียนการทำเกมตลอด 10 ปีของ Wizards of Learning กลับพบว่าความสนุกอย่างเดียวไม่เคยพอเพราะบางเกมทำออกมาสนุกมากแต่กลับยังมีคนบางกลุ่มเดินหนี แล้วบอกว่า
มันไม่ใช่เรื่องของเขา
ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? ผมสรุปประเด็นชวนคิดได้ดังนี้ครับ
คนเรามี ประตูเข้าหาเกม ไม่เหมือนกัน ลองนึกภาพเอาเกมกล่องใหม่ไปวางตรงหน้าคน 3 คน
🔸คนแรก สนใจวิธีเล่น และถามทันทีว่า ทำยังไงถึงจะชนะ
🔸คนที่สอง สนใจความสัมพันธ์ ถามว่า เกมนี้เล่นกับใครได้บ้าง เพื่อนจะชอบไหม
🔸คนที่สาม ไม่สนใจกติกาเลย แต่หยิบอุปกรณ์น่ารักๆ ในกล่องมาจับ มาต่อดู
ทั้ง 3 คนมีแรงจูงใจในการเรียนรู้ไม่แพ้กันเลย
เพียงแต่วิธีเปิดประตูเข้าหาเนื้อหาของเขาไม่เหมือนกัน
กติกาที่เน้นแค่ความสนุกแบบเดียว กำลัง "ผลัก" คนบางกลุ่มออกไป
🔹เกมรณรงค์ที่ต้องใช้วิธีการพูดคุยกัน ถ้าออกแบบกติกาให้แข่งกันพูด คนเสียงดัง พูดเก่ง คิดเร็ว จะโดดเด่นทันที ส่วนคนที่มีไอเดียเจ๋งๆ แต่พูดไม่เก่ง จะรู้สึกว่านี่ไม่ใช่พื้นที่ของเขาแล้วถอยออก
แต่ถ้าปรับกติกาใหม่ให้ พูดทีละเทิร์นตามรอบ และเพิ่มตัวช่วยอย่าง การ์ดคำศัพท์ หรือ การ์ดรูปภาพ เพื่อให้เขาสื่อสารความคิดได้ง่ายขึ้น แค่ปรับกติกาน้อยนิด คนที่พูดไม่เก่งก็พร้อมจะปล่อยของและแลกเปลี่ยนกับคนอื่นทันที
🔹หรือเกมการเงิน ถ้าใช้กติกาเดิมๆ ว่า ใครเงินเยอะสุดชนะ เด็กที่ไม่มองว่าเงินคือเป้าหมายชีวิต จะปิดประตูใส่เกมทันที
แต่พอเปลี่ยนกติกาใหม่ ให้ เงินเป็นแค่เครื่องมือทำตามเป้าหมายชีวิต เด็กกลุ่มเดิมจะหันกลับมาร่วมเรียนรู้ทันที
เราออกแบบ กติกา ใหม่ได้เสมอ
ไม่ว่าจะในห้องเรียน ที่ทำงาน หรือในครอบครัว หากวันนี้การเรียนรู้หรือการสื่อสารยังไม่บรรลุผล ลองกลับมาตั้งคำถามดูว่า
กติกาที่เราใช้กันอยู่ มันเปิดรับใคร และกำลังผลักใครออกไปโดยที่เราไม่รู้ตัวหรือเปล่า
ขอบคุณ TEDx Chiangmai : Play for Purpose ที่ชวน Wizards of Learning ไปพูดนะครับ
#ออกแบบเกมเพื่อการเรียนรู้
#บอร์ดเกมการศึกษา #ออกแบบเกม
