25/11/2025
Bumi Kedah berduka
24 Nov 2025
إِنَّا لِلّٰهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مَدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَس، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَفِتْنَتِهِ وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ.
Petang itu menjadi saksi kepada sebuah perpisahan yang tidak mampu ditanggung oleh hati-hati yang pernah menyayangi beliau. Seluruh pelusuk daerah Pendang khususnya dan kawasan-kawasan yang pernah disentuh oleh bimbingan serta doa beliau terasa seakan berhenti bernafas.
Pada 24 November 2025, dalam usia 84 tahun, seorang ulama yang hidupnya dipenuhi ibadah, zikir, suluk dan kesungguhan mendekatkan manusia kepada Allah Ta’ala – Syeikh Haji Sanusi al-Kholidi – kembali ke pangkuan Tuhan yang dirinduinya sepanjang hayat.
Nama penuhnya ialah Tuan Guru Imam Haji Sanusi Bin Haji Salleh Bin Lebai Noh Bin Haji Sidek. Dilahirkan pada tanggal 22 Mac 1941, beliau tumbuh dalam suasana yang sarat dengan keberkatan ilmu dan keturunan soleh. Datuknya, Haji Sidek, mempunyai hubungan nasab dengan Raden Haji Abdul Hamid – keturunan Sunan Gunung Jati – manakala ayahnya p**a adalah murid kepada Tuan Guru Haji Ahmad Rubat, guru masyhur Pondok Chegar. Ibunya, Hajah Fatimah dari Pahang, juga seorang penuntut ilmu yang berhijrah demi agama.
Sejak kecil beliau dibesarkan dengan adab, dididik dengan al-Quran, dan dipagari oleh suasana ilmu. Selepas menamatkan darjah enam, beliau meneruskan pengajian di Madrasah Ibtidaiyyah Guar Cempedak selama sepuluh tahun sehingga memperoleh syahadah 4 thanawi. Di sinilah beliau mula berguru dengan ramai masyaikh, antaranya Tuan Guru Haji Muhammad Aqib – murid kepada Tuan Hussein Kedah al-Banjari. Setelah kewafatan gurunya itu, beliau menyambung lagi talqin ilmu di Madrasah Irsyad, Sungai Bakap.
Sepanjang hayatnya, beliau mengambil manfaat daripada ramai guru besar tanah air, antaranya Tuan Guru Haji Abdul Majid Guar Cempedak, M***i Kedah Syeikh Abdul Majid, Tuan Guru Haji Mat Saman Kati, Tuan Guru Haji Abdul Aziz Pendang, Tuan Guru Haji Omar Zuhdi Pondok Lanai dan Tuan Guru Haji Wan Hassan Pekan – guru yang kemudiannya membimbingnya dalam suluk sehingga beliau dilantik menjadi wakil ke-46 tareqat Naqsyabandiyyah al-Kholidiyyah pada tahun 1985.
Pada tahun 1967, beliau berkahwin dengan Hajah Saodah binti Haji Husin, wanita solehah yang berdiri teguh di belakang perjuangan suaminya. Isterinya sendiri aktif dalam perjuangan Islam dan pernah menjadi Ketua Muslimat PAS Kedah selama beberapa penggal. Dalam masjid, madrasah dan gelanggang dakwah, mereka berjalan seiring, saling menguatkan.
Pada tahun 1980, Syeikh Haji Sanusi dilantik menjadi Imam Masjid Kubang Jelai selama hampir satu dekad. Beliau bukan sekadar imam yang membaca dengan tartil, tetapi seorang murabbi yang membentuk jiwa-jiwa untuk kembali kepada Allah. Suaranya dalam tazkirah lembut tetapi tegas, zikirnya panjang dalam malam yang sunyi, dan nasihatnya bagai sejuk embun kepada hati yang resah.
Beliau pernah ditahan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA) dalam Ops Kenari (1989–1991). Walau diuji, beliau p**ang dengan hati yang lebih tenang, lebih dekat, dan lebih bercahaya. Di atas jalan tareqat, beliau menerima bai‘ah daripada beberapa guru besar – Tareqat Mujaddidiyyah daripada Syeikh Abdul Aziz Wan Besar, Tareqat Samaniyyah daripada Tuan Guru Haji Mat Saman Kati, dan Tareqat Mufarridiyyah daripada Syeikh Ma’mum – sebelum akhirnya istiqamah hingga akhir hayat dalam Naqsyabandiyyah al-Kholidiyyah.
Hari pemergiannya, murid-muridnya menangis seperti hilang bapa rohani. Tiada yang lebih pilu daripada melihat insan yang hidupnya hanya untuk Allah kini diusung dalam tenang menuju perhentian abadi. Namun hilangnya seorang ulama bukanlah sekadar kematian seorang insan, tetapi lenyapnya sebuah mata air ilmu, padamnya sebuah pelita yang memandu manusia dalam gelap.
Moga Allah Ta’ala merahmati roh beliau dengan seluas-luas rahmat, memperindah kuburnya, menempatkan beliau dalam kalangan para siddiqin, solihin dan muqarrabin, serta menjadikan segala ilmu dan zikir yang diajar sebagai cahaya yang terus mengalir tanpa putus.
اللهم اجعل قبره روضة من رياض الجنة
اللهم ارفع درجته في عليين
اللهم جازه عنا خير ما جازيت به عبدا من عبادك الصالحين
Wafatnya seorang ulama ibarat gugurnya bintang di langit malam—tetapi cahaya yang ditinggalkannya akan terus menyuluh jalan bagi mereka yang mencari Tuhan.
