20/10/2025
งานวิจัยตีพิมพ์ล่าสุดกับ "วารสารที่ดีที่สุด" ตั้งแต่เคยตีพิมพ์งานวิจัยมา ดี (ในมุมมองของผม) นี้เนื่องจาก
1. เป็นวารสารระดับ Tier 1 (Top 10%) ในสาขา Education อยู่ในสำนักพิมพ์ Emerald
2. เป็นวารสาร Open Access ที่ได้รับ Sponsor ผู้วิจัยไม่ต้องจ่ายเงินสักบาท (ผู้อ่าน download อ่านได้ฟรี)
3. (และที่สำคัญที่สุด) เป็นวารสารที่ Review ได้ไวมาก ส่ง 9 สค อาทิตย์ต่อมาให้ revised (แก้ไปสองครั้ง) และ accept วันที่ 11 กย รวมส่งถึง Accept ใช้เวลาเพียงแค่หนึ่งเดือน (แถม Editor ยังใจดีมาแก้ภาษาให้อีกต่างหาก)
เรียกได้ว่า นอกจากทำงานเร็ว ฟรี คุณภาพสูง แถมยังใส่ใจ
งานวิจัยนี้จริงๆ เกิดขึ้นจากการที่ทีมของเรา (ซึ่งได้แก่ ศ.ดร.ปังปอนด์, คุณวรวุฒิ, และอาจารย์ผกามาศ) รับทุนวิจัยมูลฐาน (Fundamental Fund) ให้ทำการฝึกอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ อบจ จังหวัดอยุธยา (จำนวน 60 คน) ในเรื่องการจัดการการท่องเที่ยวแบบสร้างสรรค์ (Creative Tourism Management) ในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยทีมเราแค่มีไอเดียว่าจะลอง "ประเมินผลสัมฤทธิ์ของการอบรม" ดูว่า เรียนๆ ไปนี่เข้าใจ รู้เรื่อง และเอาไปใช้จริงมากน้อยแค่ไหน
เราได้ใช้กรอบแนวคิดของ Kirkpatrick Training Evaluation โดยแบ่งการประเมิน (การฝึกอบรม) ออกเป็น 4 ระดับได้แก่
ระดับที่ 1 (Reaction) - ระดับนี้แค่เป็นการเช็คชื่อและให้แสดงความพึงพอใจ พร้อมทั้งให้ผู้อบรมลองทำแบบทดสอบความรู้ในการจัดการการท่องเที่ยวเบื้องต้นก่อนได้รับการอบรม (Pre-Test) โดยผู้เข้ารับการฝึกอบรม 60 คนแสดงความพึงพอใจสูงต่อหลักสูตรทั้งเนื้อหาและวิทยากรโดยมีค่าอยู่ในช่วง 8.3-9.5 จาก 10 คะแนน
ระดับที่ 2 (Learning) - ระดับนี้เป็นการทำแบบทดสอบความรู้หลังจากการฝึกอบรม (Post Test) จำนวน 30 ข้อ และเอาคะแนนมาเปรียบเทียบและหานัยสำคัญทางสถิติของความแตกต่างของคะแนนที่ได้รับระหว่างก่อนและหลังการอบรม ผลออกมาในระดับนี้เป็นที่น่าพอใจโดยมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 16.78 เป็น 20.82 โดยสูงกับผู้อบรมที่เป็นเพศหญิง จบ ป.ตรีขึ้นไป และมีประสบการณ์การทำงานประมาณ 5-10 ปี
ระดับที่ 3 (Behavior) - ระดับนี้จะเว้นระยะห่างประมาณ 2 เดือน โดยเราจะตามไปสอบถาม (Follow up) แต่ละท่านว่า ได้เอาความรู้ที่อบรมไปใช้ในการทำงานมากเพียงใดโดยการโทรศัพท์สัมภาษณ์ผู้เข้าอบรมแต่ละท่าน ผลพบว่า "ส่วนใหญ่เอาความรู้ไปใช้บ้าง แต่ไม่มากนัก (ร้อยละ 78)" โดยมีปัญหาหลักๆ มาจากการขาดงบประมาณ ขาดบุคคลากรที่มีทักษะ และขาดการสนับสนุนจากองค์กร
ระดับที่ 4 (Results) - ระดับนี้จะเข้าไปดูผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ซึ่งในที่นี้ได้แก่จำนวนนักท่องเที่ยวและความพึงพอใจที่เข้ามาท่องเที่ยวที่เขตอุทยานประวัติศาสตร์ พระนครศรีอยุธยาพบว่ามีตัวเลขนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นกว่าปีก่อน แต่คงไม่สามารถระบุได้ว่ามาจากผลของการฝึกอบรมหรือไม่
งานวิจัยนี้เป็นตัวอย่างหนึ่งของการทำโครงการฝึกอบรมที่มักได้ผลเพียงในระยะสั้นเท่านั้น แต่การวัดผลของการนำความรู้ออกมาใช้จริง (ระดับ 3) ซึ่งจะทำให้เกิดผลลัพธ์ที่สามารถจับต้องได้ (ระดับ 4) นั้นยังคงเป็นความท้าทายสำคัญ
ผู้สนใจสามารถ download อ่านได้จาก https://www.emerald.com/jwam/article/doi/10.1108/JWAM-08-2025-0140/1304146
ป.ล. ถึงแม้จะไม่ใช่วารสารชื่อดัง แต่ถือว่าเป็นวารสารเฉพาะที่เน้นตีพิมพ์งานวิจัยที่เก็บข้อมูลจากการปฏิบัติงานจริง (Work-Applied) ซึ่งเอาจริงๆ เป็นหนึ่งในวารสารที่เหมาะมากถ้าเอางาน IS ของนักศึกษาปริญญาโทมาพัฒนาต่อ (เพราะโดยทั่วไปนักศึกษาสายนี้มักทำวิจัยจากการใช้ข้อมูลในที่ทำงาน)
