23/12/2025
Mestre hanesan Vokasaun: Istória ida ne’ebé Moris husi Domin no Esperansa.
Iha tempu ne’ebé susesu sukat husi salariu no estatutu. Istória ida nee hatudu dalan seluk—dalan ida ne’ebé hakerek husi domin, sakrifísiu no fidelidade. Istória ida kona-ba mestre ida ne’ebé la moris husi osan boot (Salariu), maibé husi vokasaun.
Hau gradua tiha ho esperansa simples: bele fó kontribuisaun ba edukasaun iha komunidade. Iha tinan 2014, ho kondisaun limitadu no la iha garantia saida deit, hau hamutuk ho Mestre sira iha 1° e 2° Ciclo hahu loke eskola 3° Ciclo iha area remotas ho Naran Eskola: Ensino Basico Filial 3° Ciclo Uailikiluro/Kone-Matebian, iha suku Guruca, Postu Administrativu Quelicai Antigu, Municipiu Baucau. Iha ami nia suku, eskola nee la boot, fasilidade la kompletu, maibé iha laran ida ne’ebé boot—laran ne’ebé hakarak haree labarik sira bele aprende no iha futuru ne’ebé diak liu.
Durante tinan barak, hau servisu hanesan professor voluntáriu. Iha loron barak, hau tama sala aula la ho salariu, maibé ho responsabilidade. La ho kontratu, maibé ho promesa laran ba labarik sira. Sakrifísiu nee la fasil. Iha tempu balu, presiza hahan, presiza ajuda, presiza seguransa ba futuru. Maibé bainhira haree labarik sira aprende lee, hakerek no hatene moris, laran hatete katak servisu nee iha valor ne’ebé la bele sukat ho osan.
Iha tinan 2021 no 2022 ekipa husi ME foti ami Professor voluntariu sira nia lista Prezensa husi tinan 2014-2022 nian no Deklarasaun nebe assina husi Diretor da eskola no adjuntu Diretor nebe deklara katak professor refere voluntariu duni iha eskola nee huhu husi tinan 2014 to'o 2022. Iha fulan abril tinan 2023, hau hetan kontratu husi Ministério Edukasaun. Kontratu nee laos objetivu primeiru, maibé nia sai hanesan rekonesimentu ba servisu laran-boot ne’ebé ami Professor voluntariu sira hala’o durante tinan barak. Depois de tinan ida ME dehan ami nia kontratu nee remata ona iha fulan desembru 2023, hau la husik eskola nafatin voluntariu to'o iha minutu ida ne'e (dezembru 2025). Hau hanesan fundador da eskola ida nafatin ba servisu voluntáriu, tanba identidade hau nian la depende ba kontratu, maibé ba vokasaun.
Sai mestre laós profissaun deit. Sai mestre mak kompromisu morál ida ba jerasaun foun. Iha sala aula simples ida, mestre bele muda dalan moris labarik ida. Iha hanorin ida, bele mosu esperansa ida. Tanba nee, investimentu boot liu ba nasaun laos iha infraestrutura deit, maibé iha ema—iha mestre sira ne’ebé servisu ho laran.
Artigu nee la hodi loloos istória pessoal, maibé hodi hato’o mensajen ida ba sosiedade: edukasaun presiza domin, laos deit sistema. Presiza vokasaun, laos deit politika. Bainhira ita valoriza mestre sira ne’ebé nafatin servisu maski iha limitasaun, ita hakerek futuru Timor-Leste ne’ebé loos liu, justu liu no iha humanidade liu.
Kuluguia, 23/12/2025
Mr. Pollydcm06
🇹🇱