05/12/2025
Ki’i talanoa fekau’aki mo e ki’i tamasi’i ko Marco (Mako). Na’e tupu hake ‘a e ki’i talavou ni he 1940 ‘i Falanise, Kau ‘eni he kuonga faingata’a koe’uhi koe ngaahi taimi ‘eni ne tau ai ‘a mamani ‘o hange pe koia ‘oku tau ‘ilo’aki ‘a e World War 1 moe World War 2. Na’e tupu hake a Mako he taimi na’e faingata’a pea fakaloloma koe’uhi koe ngaahi vā tau na’e hoko he ngaahi Fonua. Na’e hoko ‘eni koha me’a ke tapuni ai e ngaahi ngaue’anga lahi pea mole moe ngaahi faingamalie ngaue he ngaahi fonua. Na’e tupu hake pe ‘a Mako ‘i he lotofale ‘oku nau lotu pe koe famili Kalisitiane na’e tupu hake ai ‘a Mako.
Koia ai ‘i he tupu mei he lahi ‘a e ngaahi ngaue’anga na’e tapuni, na’e faka’ofa ‘a e nofo he ngaahi famili lahi pea na’e kau ai e ki’i famili ‘o Mako he na’e mole ‘a e ngaue ‘o ‘ene Tamai pea mo ‘ene fa’e.
Ofi ki he kilisimasi pea na’e hange ‘oku ta’emanonga ‘a e ongomatu’a ‘a Mako koe’uhi koe ngaahi ta’u mai koee na’e pau ma’upe ke ‘i ai e me’a’ofa lelei ma’a Mako he kilimasi kotoa pe. Na’e ‘ilo’i e Mako ‘a e puputu’u moe mo’utafu’ua si’ene ongomatu’a, pea ‘i he efiafi ‘e taha na’e fai ai ‘enau lotu fakafamili, ‘osi ‘enau lotu pea talaange ‘e Mako ki he’ene ongomatu’a:
“Mum mo Dad ‘oku ‘ikai teu fiema’u ‘eau ha me’aofa, ‘oku ou mahino’i pe ‘eau ‘a e me’akotoa, ‘oku ou sio pe ‘o ‘ilo homo faingata’a’ia. ALL I WANT FOR CHRISTMAS IS JESUS, ALL I WANT IS THE PRINCE OF PEACE…. Koe me’a pe ‘oku ou fiema’u ‘eau ki he Kilisimasi ko Sisu, Fiema’u pe ‘eau e Pilinisi ‘o e Melino ke ha’u mo e melino ma’a Mamani”
Kehe atu e kakai ‘a e ‘Eiki, tau fiema’u ‘a e lelei taha ma’a hotau ngaahi famili he kilisimasi, tau fiema’u ‘a e lelei taha ma’a hotau ngaahi ‘ofa’anga, ma’a hotau ngaahi fanau. Kae talamai pe ‘e Mako “TONGA, FIEMA’U PE ‘EAU ‘A SISU”
Malo Sisu, teu kemau tali koe, ka koe lau ‘emau tali koe koe kakai angahala pe kimautolu, kokoe peia ‘oku ke tali koe. Fakafeta’i e ‘ofa. ‘Oku mau tangi atu ki he melino ma’a Tonga, ma’a Mamani. ‘Oku ‘ikai ha toe tali…. Sisu pe!