30/07/2026
Erzurum'un en önemli tarihî yapılarından biri olan Üç Kümbetler, Anadolu'daki anıt mezar mimarisinin en güzel örnekleri arasında yer alır. En büyük kümbetin 12. yüzyılın sonlarında inşa edildiği ve Emir Saltuk'a ait olduğu düşünülmektedir. Diğer iki kümbetin kime ait olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte 14. yüzyılda yapıldıkları tahmin edilmektedir.
Kümbetlerin yanında yer alan kare planlı küçük yapının ise kümbet ya da mescit olduğu yönünde farklı görüşler bulunmaktadır. Yapı topluluğu 1956 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından restore edilmiştir.
Kesme taştan inşa edilen Emir Saltuk Kümbeti, sekizgen gövdesi, yüksek kasnağı ve kubbe ile konik külahın birleşiminden oluşan üst örtüsüyle dikkat çeker. İki renkli taş işçiliğiyle inşa edilen kümbetin üçgen alınlıklarında ve nişlerinde boğa, yılan, yarasa ve kartal kabartmaları yer alır. Bu figürlerin, Orta Asya Türk takvimindeki burçları simgelediği düşünülmektedir. Özellikle boğa boynuzları arasına işlenen insan başı motifi, yapının en dikkat çekici ayrıntılarından biridir. Sekiz cephenin dördünde çift pencereler bulunurken, giriş kapısının saçakları geometrik süslemeler ile çiçek ve hayvan figürleriyle bezenmiştir.
Güneydoğuda yer alan ikinci kümbet, kare planlı alt yapısı ve on iki cepheli gövdesiyle gri taştan inşa edilmiştir. Üstte bir, altta ise bezemeli üç penceresi bulunur. Güney cephesindeki pencere ise aynı zamanda mihrap görünümündedir.
Yaklaşık 4 metre uzaklıktaki üçüncü kümbet ise yöresel keyek taşından yapılmıştır. On iki cepheli ve dört pencereli olan yapının kuzeyinde giriş kapısı, içerisinde ise özenle işlenmiş bir mihrap bulunmaktadır. Konik külahının kasnağındaki süslemeler ise Emir Saltuk Kümbeti ile büyük benzerlik göstermektedir.
Yüzyıllardır ayakta duran Üç Kümbetler, taş işçiliği, sembolik hayvan kabartmaları ve mimari detaylarıyla Erzurum'un en etkileyici tarihî miraslarından biri olmaya devam ediyor.
Üç Kümbetler | Erzurum
