16/08/2026
TMMOB MİMARLAR ODASINDAN BALIKESİR’DEKİ OTOPARK SORUNUNA AKILLI ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şube Başkanı Osman Zeki Şahin, Balıkesir kent merkezinde giderek büyüyen otopark ve ulaşım sorununa ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şube Başkanı Osman Zeki Şahin: “Kent merkezinde otopark kapasitesi mevcut ihtiyacı karşılamıyor”
Balıkesir’in 400 bine yaklaşan merkez nüfusu, iki merkez ilçesi ve ağırlıklı olarak tek merkezli kent yapısı nedeniyle kent merkezindeki araç yoğunluğu ile mevcut otopark kapasitesi arasındaki dengesizliğin her geçen gün daha görünür hale geldiğini belirten Şahin, çözümün yalnızca yeni otopark alanları üretmekten ibaret olmadığını söyledi.
Kent merkezinde özellikle günün yoğun saatlerinde araç ve yaya hareketliliğinin arttığını ifade eden Şahin, yol kenarlarında ve ara sokaklarda gerçekleşen düzensiz parklanmaların trafik akışını olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
Mevcut otopark kapasitesinin kent merkezinin ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğunu belirten Şahin, sorunun yalnızca bir trafik problemi olarak değil, kent planlaması, ulaşım ve kamusal alan kullanımı açısından bütüncül şekilde ele alınması gerektiğini vurguladı.
“Balıkesir’in ulaşım sorunları yalnızca yolların genişletilmesi veya bazı yolların tek yönlü hale getirilmesiyle çözülemez. Ulaşım, otopark, yaya hareketliliği ve kamusal alanların birlikte ele alındığı bütüncül bir planlama yaklaşımına ihtiyaç var.”
KENT MERKEZİNDEKİ MEVCUT OTOPARK KAPASİTESİ YETERSİZ
Balıkesir kent merkezinde bulunan üç betonarme katlı otopark yapısı, Zağanos Paşa Meydanı Otoparkı ve diğer mevcut otoparkların toplam araç kapasitesinin, kent merkezinde oluşan mevcut araç talebini karşılamakta yetersiz kaldığına dikkat çeken Şahin, sorunun yalnızca yeni otopark alanları oluşturularak değil, mevcut kapasitenin daha verimli kullanılması ve ihtiyacın doğru analiz edilmesiyle ele alınması gerektiğini söyledi.
Kent merkezindeki araç yoğunluğu ile mevcut otopark arzı arasındaki dengesizliğin özellikle yoğun saatlerde yol kenarı ve ara sokaklarda düzensiz parklanmaları artırdığını belirten Şahin, otopark kapasitesinin artırılmasının yanı sıra mevcut otoparkların kullanım verimliliğinin de yükseltilmesi gerektiğini ifade etti.
“Kent merkezimizde bulunan üç betonarme katlı otopark yapısı, Zağanos Paşa Meydanı Otoparkı ve diğer mevcut otoparkların toplam kapasitesi, bugün oluşan araç talebini karşılamakta yetersiz kalıyor. Öncelikle elimizdeki otopark kapasitesini en verimli şekilde kullanmalıyız.
Akıllı otopark sistemleri, sensör tabanlı doluluk takibi ve yönlendirme sistemleriyle mevcut kapasitenin daha etkin kullanılmasını sağlayabiliriz. Bunun yanında, ihtiyaç duyulan yeni otopark kapasitesinin nerede ve ne ölçekte oluşturulacağı da bilimsel veriler doğrultusunda belirlenmelidir.”
OTOPARK SORUNU KAPSAMLI BİR MASTER PLANLA ELE ALINMALI
Balıkesir’in yaklaşık 400 bin kişilik merkez nüfusu, iki merkez ilçesi ve tek merkezli kent yapısının ulaşım üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Şahin, otopark sorununun günübirlik uygulamalarla çözülemeyeceğini vurguladı.
Kent için kapsamlı bir Ulaşım ve Otopark Master Planı hazırlanması gerektiğini ifade eden Şahin, bu planın yalnızca otopark alanlarının belirlenmesinden ibaret olmaması gerektiğini söyledi.
“Kamuya ait alanları değerlendirirken yalnızca yapılaşma kapasitesine bakmamalıyız. Otopark, yeşil alan, yaya alanları, toplu taşıma ve diğer kamusal ihtiyaçları birlikte düşünmek zorundayız. Kent merkezindeki baskıyı azaltacak, dengeli ve uzun vadeli çözümler üretmeliyiz.”
AKILLI ŞEHİRCİLİK VE AKILLI OTOPARK SİSTEMLERİ DEVREYE ALINMALI
Otopark sorununun çözümünde yalnızca yeni otopark yapıları inşa etmeye dayalı yaklaşımın sürdürülebilir olmadığını belirten Şahin, akıllı şehircilik teknolojilerinin Balıkesir’in ulaşım politikalarının önemli bir parçası haline getirilmesi gerektiğini söyledi.
Sensör tabanlı doluluk tespit sistemleri, mobil uygulamalar üzerinden anlık boş otopark bilgilerinin paylaşılması, dinamik ücretlendirme ve merkezi trafik yönetim sistemleriyle entegre çalışan akıllı otopark uygulamalarının kent merkezindeki gereksiz araç dolaşımını azaltabileceğini belirten Şahin, bu sistemlerin sürücülerin boş park yeri ararken kaybettiği zamanı da önemli ölçüde azaltacağını ifade etti.
“Akıllı şehircilik yalnızca bir teknoloji meselesi değil, aynı zamanda kentsel zaman ve mekânı daha verimli kullanma meselesidir.
Sensörlerle donatılmış ve mobil uygulamalarla desteklenen akıllı otopark sistemleri sayesinde sürücüler boş yer aramak için sokak sokak dolaşmak zorunda kalmaz.
Bu hem sürücünün zamanından tasarruf sağlar hem de kent merkezindeki trafik yoğunluğunun ve karbon salımının azaltılmasına katkı sunar.”
AYNI ALANDA DAHA FAZLA OTOPARK KAPASİTESİ ÜRETİLEBİLİR
Kent merkezindeki sınırlı arazi kaynaklarının daha verimli kullanılması gerektiğine dikkat çeken Şahin, çok katlı, otomatik ve mekanik otopark sistemlerinin alternatif çözümler arasında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bu sistemlerin aynı arsa üzerinde daha fazla araç kapasitesi oluşturulmasına imkân sağlayabileceğini ifade eden Şahin, teknolojik çözümlerin yalnızca yapı ölçeğinde ele alınmaması gerektiğini vurguladı.
Sokak düzenlemelerinin de akıllı ulaşım sistemleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Şahin, doğru planlama ve teknoloji kullanımı sayesinde araç trafiğine ayrılan alanların kademeli olarak azaltılabileceğini; bu alanların yaya öncelikli, yeşil ve nitelikli kamusal alanlara dönüştürülebileceğini söyledi.
PARK ET–DEVAM ET SİSTEMİ TOPLU TAŞIMAYLA ENTEGRE EDİLMELİ
Balıkesir’de otopark politikasının toplu taşıma sistemiyle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Şahin, Park Et–Devam Et (Park & Ride) sistemlerinin toplu taşıma hatlarıyla entegre edilmesinin kent merkezindeki araç baskısını azaltabilecek önemli çözümlerden biri olduğunu ifade etti.
Şahin, kent merkezine özel araçla girişin azaltılması amacıyla kent çeperlerinde veya uygun ulaşım aksları üzerinde oluşturulacak aktarma noktalarının toplu taşıma sistemiyle bütünleştirilmesinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İnsanları kent merkezine kadar özel araçlarıyla getirmek yerine, uygun noktalarda araçlarını bırakarak toplu taşıma ile merkezle buluşturabileceğimiz bir sistem kurmalıyız. Bu yaklaşım hem kent merkezindeki araç baskısını azaltır hem de toplu taşımanın kullanımını teşvik eder.”
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR İÇİN ŞARJ ALTYAPISI ŞİMDİDEN PLANLANMALI
Elektrikli araç kullanımının önümüzdeki yıllarda daha da yaygınlaşacağına dikkat çeken Şahin, otopark projelerinde elektrikli araç şarj altyapısının sonradan eklenecek bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.
“Elektrikli araçların yaygınlaşacağı bir geleceği bugünden planlamak zorundayız. Yeni yapılacak otoparklarda elektrikli araç şarj altyapısının tasarım aşamasından itibaren projelendirilmesi, kentimizin gelecekte yaşayabileceği altyapı sorunlarının önüne geçilmesi açısından önemlidir.”
DİJİTAL İKİZ TEKNOLOJİSİYLE KENTİN GELECEĞİ BUGÜNDEN PLANLANABİLİR
Kentte toplanacak ulaşım ve otopark verilerinin gelecekteki planlama çalışmalarında kullanılmasının önemine de değinen Şahin, dijital ikiz (Digital Twin) teknolojilerinin Balıkesir’in ulaşım ve otopark ihtiyacının öngörülmesinde önemli bir araç olabileceğini söyledi.
Araç hareketleri, otopark doluluk oranları, yaya hareketliliği, toplu taşıma kullanımı ve diğer ulaşım verilerinin birlikte analiz edilmesiyle gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçların daha bilimsel biçimde öngörülebileceğini belirten Şahin, elde edilen verilerin yatırım kararlarının daha doğru verilmesine de katkı sağlayacağını ifade etti.
“Kentte üretilen veriyi doğru kullanırsak gelecekteki ihtiyacı bugünden görebiliriz. Dijital ikiz teknolojisi sayesinde farklı ulaşım ve otopark senaryolarını önceden test etmek, hangi yatırımın kent için daha doğru sonuç vereceğini değerlendirmek mümkün hale geliyor.”
“BALIKESİR’İN GELECEĞİNİ BUGÜNDEN PLANLAMALIYIZ”
Balıkesir’in ulaşım ve otopark sorunlarının yalnızca bugünün ihtiyaçları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Şahin, kentte uygulanacak çözümlerin uzun vadeli, sürdürülebilir ve teknoloji destekli olması gerektiğini söyledi.
Şahin, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Balıkesir’in geleceğini planlarken yalnızca bugünün araçlarını değil, yarının kentini de düşünmek zorundayız. Sorun yalnızca araç sayısının artması değil; kent merkezindeki araç yoğunluğu ile mevcut otopark kapasitesi arasındaki dengesizliktir.
Çözüm ise yalnızca daha fazla otopark yapmak değil, mevcut kapasiteyi akıllı teknolojilerle daha verimli kullanmak, toplu taşımayı güçlendirmek ve yeni otopark yatırımlarını bilimsel verilerle doğru noktalara yönlendirmektir.
Zamanı ve mekânı doğru yöneten, teknolojiyi kentsel yaşamın hizmetine sunan akıllı bir Balıkesir vizyonu; hem bugün yaşayanların hem de gelecek nesillerin ihtiyaçlarına cevap verecektir.”
TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi
