08/09/2026
Mevzuat gereği bu tür altyapı, kazı ve nakliye işlerini yürüten yüklenici firmaların (örneğin HATSU adına veya onunla sözleşmeli çalışan müteahhit şirketlerin) toz oluşumunu önlemek amacıyla düzenli arazöz sulaması yapma zorunluluğu vardır.
Bu durum hem çevre ve halk sağlığı mevzuatından hem de yapılan idari şartnamelerden kaynaklanır:
Çevre Mevzuatı ve Toz Kontrolü: Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) ve Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümleri gereğince; açık alanda yapılan kazı, dolgu, hafriyat taşıma veya taş ocağı nakliye faaliyetlerinde tozu bastırmak için yolların düzenli olarak sulanması (arazöz kullanımı) yasal bir zorunluluktur.
Branda Kapatma Zorunluluğu: Yalnızca yolu sulamak yetmez; malzeme taşıyan kamyonların üzerinin branda ile kapatılması da Karayolları Trafik Kanunu ve belediye zabıta yönetmeliklerine göre zorunludur.
İhale ve Şartname Koşulları: HATSU veya diğer kamu kurumlarının yüklenici şirketlerle yaptığı sözleşmelerde, "çevre ve halk sağlığını koruma tedbirleri" maddesi bulunur. Bu tedbirlerin başında da çalışma ve nakliye alanlarında toz bastırma sulaması yapılması gelir.
Ne Yapılabilir?
Eğer firma bu kurala uymayıp halk sağlığını riske atıyorsa vatandaş olarak şu yollara başvurulabilir:
HATSU / HBB Beyaz Masa (ALO 185): Yüklenici firmanın sözleşme şartlarına uymadığı ve arazöz çalıştırmadığı belirtilerek şikayet kaydı oluşturulabilir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (ALO 181): Hava kirliliği ve çevresel toz oluşumu nedeniyle doğrudan idari para cezası kesme yetkisine sahiplerdir.
Zabıta: Kamyonların üzeri açık şekilde toz saçarak seyretmesi ve çevre kirliliği yaratması nedeniyle zabıtaya ihbarda bulunulabilir.
