04/03/2026
Bilinç
Bilinç, bir şeyin mahiyetini ve o şeyin kendi hayatımız, başkalarının ve diğer canlıların hayatları üzerindeki etkilerini ve yol açacağı sonuçları bilmektir. Mesela sigara kullanımının sizin veya başkalarının üzerinde nasıl sonuçları olabileceğini biliyorsanız sigara hakkında bilinçlisiniz demektir.
Bilinç en temel insani yetidir. Temel özellikleri temkinli oluş, kendi duruşunu tayin etme ve neyi neden yaptığını bilmektir. Yaşamlarımızın nasıl olacağını belirleyen, bilincimizin içeriğidir. Nesnelerin ve olguların mahiyetlerini ve üzerimizdeki etki ve sonuçlarını ne kadar iyi bilirsek, o kadar bilinçliyiz demektir. Ateşin yakıcı olduğunu, akrebin zehirleyici olduğunu, herkese her zaman güvenilmeyeceğini, kendi hayatlarımızdan kendimizin sorumlu olması gerektiğini bilmemiz bu nesne ve olgular konusunda bilinçli olmamızla mümkündür. Bilinçli insan dediğimizde anladığımız dikkatli, temkinli, neyi neden yaptığını bilen kişidir. Kim ve nerede olduğumuzu, nereye neden varmak istediğimizi bilincimizle biliriz. Bilincinde olduğumuz bir mevzuyu, hafızamızdaki bir bilgiden ayıran en önemli fark, onun oluşturacağı etki ve sonuçlarını bilmektir. Mesela Everest Dağı’nın en yüksek dağ olduğu sadece hafızamızdaki bir bilgidir. Ama ateşin yakıcı olduğu bir hafıza bilgisinden öte, onun canımızı yakacağını, bize birtakım zararları ve faydaları olacağını da bilmenin eşlik ettiği bir bilmedir. Bilincimizle insanlara, doğaya ve başka şeylere karşı gerçeklikleri bilir ve duruşumuzu tayin ederiz. Bilinçli olduğunuz konularda elinizden geleni yapabilir, hayatınızı amaçlarınız ve olmasını arzu ettiğiniz yönde tayin edebilirsiniz. Bilinçsiz olduğunuz konularda ise işiniz şansa, kadere ve başkalarına kalmış olur.
