30/05/2026
Bilim insanları, görüşünüzü üç kat büyütebilen bir kontakt lens geliştirdi. Normal görüş ile teleskopik görüş arasında geçiş yapmak ise bilinçli bir göz kırpmasından fazlasını gerektirmiyor.
San Diego'daki California Üniversitesi'nden araştırmacılar, göz çevresindeki kaslardan gelen elektriksel sinyallere tepki veren, elektroaktif polimerlerden oluşan ince bir film kullanarak bu lensi tasarladılar. Sağ gözü kırpmak yakınlaştırmayı (zoom) aktif hale getirirken, sol gözü kırpmak bu özelliği kapatıyor. Normal bir göz kırpma ise sadece göz kırpma işlevini görüyor. Sistem, normal göz kırpma hareketi ile bilinçli komutlar arasındaki farkı ayırt edebilecek kadar hassas bir yapıya sahip.
Lensin kendisi, gelen ışığı yoğunlaştıran bir düzende dizilmiş minik alüminyum aynalar barındırıyor; bu da aslında doğrudan kornea üzerine oturan çok küçük bir yansıtmalı teleskop işlevi görüyor. 2.8 kat optik büyütme kulağa devrimsel gelmeyebilir; ancak bunun vücudun kendi elektriksel sinyallerine yanıt veren, dışarıdan herhangi bir donanım gerektirmeyen ve göz yüzeyinde duran esnek bir lenste gerçekleştiği düşünüldüğünde durum değişiyor.
Geliştirilmekte olan ilk uygulama, yaşlı yetişkinlerde körlüğün başlıca nedenlerinden biri olan yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı) olan kişiler içindir. Bu hastalıkta çevresel görüş sağlam kalırken merkezi görüş bozulur. Teleskopik bir lens, hastaların el büyüteçlerine veya hantal gözlüğe monte teleskoplara ihtiyaç duymadan merkezi ayrıntıları büyütmelerine olanak tanıyabilir.
Ancak uzun vadeli etkileri çok daha geniştir. Komutla optik özelliklerini değiştiren bir kontakt lens, aslında bir platformdur. Farklı elektroaktif kaplamalar, farklı ayna konfigürasyonları veya farklı sensör tepkileri eklediğinizde; ışık koşullarına uyum sağlayan, dalga boylarını filtreleyen, dinamik görme sorunlarını düzelten veya artırılmış gerçeklik (AR) sistemleriyle arayüz oluşturan lenslerin temelini atmış olursunuz.
Kaynak: Tremblay, E. J., Stamenov, I., Beer, R. D., Arianpour, A., & Ford, J. E. (2013). Switchable telescopic contact lens. Optics Express.