10/06/2026
Volkan Yaraşır, Rus Avangardizmi / Proleter Kültür Hareketi” kitabında bizi özellikle 1917-1921 arasındaki “gökkuşağı” dönemini tartışmaya çağırıyor. Kitap boyunca, devrim sonrasının zor koşullarında parti ile devletin gitgide iç içe geçerek işçi yönetimlerini ve Sovyetleri zayıflatmasını hüzünle izlerken, Lenin’in de sık sık uyardığı ‘bürokrasi’ tehlikesinin büyümesine tanıklık ediyoruz. Bugünden bakınca, özellikle Kronstadt ayaklanması, Mahnovist hareketin ezilmesi gibi vakalara yaklaşımda kimseye haksızlık etmeden davranmak zor. Ancak bütün bu süreçlerde güç kazanarak doğrudan katılım/yönetim biçimlerini zayıflatan aşırı merkezci eğilimin sonradan temel sorunların kaynağı olduğu kesin.
Devrim, 'değiştirenlerin de değişmesi'yse eğer, yığınsal kültürel dönüşümü gerçekleştiremeyen bir hareketin şansı pek azdır. 1917-21 arasındaki 'gökkuşağı' yılları bu konudaki