06/06/2026
Tam Zamanı: Dondurma ve Yayla Buzunun
Dondurmacılar
Metin Özdoğan yazdı;
Dondurma, küçük arabalarla satılırdı. Üzerinde tentesi bulunan, dört tekerlekli dondurma arabaları sokaklarda ve çocukların çok olduğu yerlerde gezerken yazın geldiğini anlardık.
Dondurma o zaman endüstriyel bir ürün değildi. Kış aylarında da yenmezdi. Çok eski değil, 55 veya 60 yıl önce Sungurlu'da pastaneler yoktu; varsa da bizler bilmiyorduk.
Öyle Cola, Pepsi, Fanta gibi içecekler de yoktu. Evlerde ayran yapılırdı, buna "çalkama" da denirdi. İçine Aygar Dağı'ndan gelen kar katılırdı; eski tabirle "yayla buzu". Yayla buzunu, Aygar'ın karını tehliz çuvallarda testere ile kesip satan yayla buzcuları vardı.
Bir de gazozdu içeceğimiz. Sade gazoz, öyle meyvelisi falan yoktu. Camcı Salim Amca'nın gazoz imalathanesi vardı: Sungurlu Gazozları.
Asıl yüreğimizi soğutan ise dondurma kaymaktı. Hiçbir katkı maddesi olmadan, el emeğiyle yapılan dövme dondurmalar ve dondurma arabaları hatıralarımızdan hiç çıkmıyor.
İki veya üç çeşit olurdu dondurmalar. Silindir şeklindeki ince kovalar içinde bulunurdu. Sade, kakaolu ve limonlu çeşitler, arabalara yerleştirilen kovaların içinde olurdu. Dondurma erimesin ve soğuk kalsın diye kovaların etrafına Aygar Dağı'ndan gelen karlar sıkıştırılırdı.
Dondurmalar arabalara konunca hareket başlardı. Sokaklarda rahmetli Akif Yetiş Amca ve çocukları Rıfat, Çakır ve Yılmaz Yetiş kardeşler; rahmetli Arap ve Volvo Recep ağabeyler ile hayatta olan Alet, Selat ve Dilaver ağabeyler bizim sokak dondurmacılarımızdı.
Daha sonra Roma Dondurmacısı geldi ve hâlâ dededen toruna devredilerek kasabamıza hizmet etmeye devam ediyor.
Sonra birkaç pastane açıldı, sokak lezzetleri yok oldu. Zamanla dondurma endüstriyel bir ürün hâline gelince yaz-kış tüketilen bir ürün oldu ve küçük işletmelerin de sonunu getirmeye başladı.
