RTI Cambodian, Shihlin (2026)

30/03/2026

ប្រធានាធិបតីទទួលជួបក្រុមភ្ញៀវអាស៊ីតៃវ៉ាន់ ព្យាយាមរួបរួមពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់ ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មរវាងតៃវ៉ាន់ និងពិភពលោកឱ្យកាន់តែជ្រាលជ្រៅ

ប្រធានាធិបតីឡាយឆីងតឹ នៅថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី 30) បានទទួលជួប «ក្រុមភ្ញៀវត្រឡប់មកទស្សនកិច្ចស្រុកកំណើត នៃសមាគមពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់អាស៊ី លើកទី 33» ហើយបានសរសើរដល់តួនាទីសំខាន់របស់សមាគមក្នុងការជំរុញការប្រាស្រ័យទាក់ទងរវាងពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់នៅក្រៅប្រទេស និងឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកអស់រយៈពេលយូរ។ ប្រធានាធិបតីបានមានប្រសាសន៍ថា «គម្រោងធំ 3 សម្រាប់ការវិនិយោគនៅតៃវ៉ាន់» ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងអនុវត្ត ត្រូវបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំក្រោយ ហើយបានពង្រីកវិសាលភាពអនុវត្តទៅដល់ពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់នៅទូទាំងពិភពលោក និងវិនិយោគិនបរទេសផងដែរ។ នៅពេលដូចគ្នា ក៏កំពុងខិតខំកសាងតៃវ៉ាន់ឲ្យក្លាយជា «មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិអាស៊ី» និងជំរុញ «គម្រោងសាងសង់ថ្មី 10 មុខផ្នែកបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)» ដោយសង្ឃឹមថាសមាគមនឹងបន្តរួបរួមកម្លាំងពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មរវាងតៃវ៉ាន់ និងពិភពលោកឲ្យកាន់តែជ្រាលជ្រៅ។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន «គម្រោងធំ 3 សម្រាប់ការវិនិយោគនៅតៃវ៉ាន់» ត្រូវបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំក្រោយ ហើយពង្រីកការអនុវត្តទៅដល់ពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់ទូទាំងពិភពលោក និងវិនិយោគិនបរទេស។ នៅពេលដូចគ្នា ក៏កំពុងជំរុញយ៉ាងសកម្មក្នុងការកសាងតៃវ៉ាន់ឲ្យក្លាយជា «មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិអាស៊ី» ដោយសង្ឃឹមថានឹងរក្សាទុកមូលនិធិនៅតៃវ៉ាន់ និងទាក់ទាញមូលនិធិ និងទេពកោសល្យអន្តរជាតិបន្ថែម ដើម្បីផ្តល់ជាគាំទ្រដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម។

ប្រធានាធិបតីក៏បានលើកឡើងថា មិត្តភក្តិពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់ជាច្រើនមានការព្រួយបារម្ភអំពីការកែលម្អ និងបម្លែងឧស្សាហកម្មតៃវ៉ាន់។ នៅឆ្នាំនេះ រដ្ឋាភិបាលនឹងវិនិយោគប្រាក់ចំនួន 10.9 ពាន់លានដុល្លារតៃវ៉ាន់ថ្មី ដើម្បីជំរុញ «គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ស្តារឡើងវិញពហុវិមាត្រសម្រាប់សហគ្រាសតូច និងមធ្យម» ដើម្បីជួយឲ្យសហគ្រាសបង្កើនល្បឿនបម្លែងឌីជីថល និងបម្លែងឲ្យស្របតាមគោលដៅសូន្យកាបូន ព្រមទាំងពង្រីកទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ប្រឈមមុខនឹងការប្រកួតប្រជែងនាពេលអនាគត រដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងជំរុញ «គម្រោងសាងសង់ថ្មី 10 មុខផ្នែក AI» ដើម្បីជួយឲ្យសហគ្រាសតូច និងមធ្យមបន្តបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង។

ប្រធានាធិបតីបានមានប្រសាសន៍ថា៖
«បញ្ញាសិប្បនិម្មិតមិនគួរតែជាសិទ្ធិពិសេសរបស់សហគ្រាសធំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងនឹងជួយឲ្យសហគ្រាសតូច និងមធ្យមជាងមួយលាន អនុវត្ត AI ដើម្បីបង្កើនគុណភាពផលិតផល ធានាពេលវេលាចែកចាយឲ្យមានស្ថេរភាព ឲ្យឧស្សាហកម្មបុរាណអាចឈរយ៉ាងរឹងមាំក្នុងការប្រកួតប្រជែងសកល បង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង និងបន្តពង្រីកអត្ថប្រយោជន៍»។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា តៃវ៉ាន់តែងតែមានការរីកចម្រើន ហើយនៅពេលដែលពិភពលោកមានការប្រែប្រួល càngខ្លាំង តៃវ៉ាន់កាន់តែអាចបង្ហាញពីភាពអត់ធ្មត់ និងភាពរឹងមាំ។ កាលពីឆ្នាំមុន អត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតៃវ៉ាន់ឈានដល់ 8.68% ដែលជាកំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល 15 ឆ្នាំ។ លទ្ធផលនេះមិនត្រឹមតែជាផលវិបាកនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់វិស័យទាំងអស់ក្នុងស្រុកទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាស្រ័យលើការចូលរួមយ៉ាងសំខាន់របស់សមាគមក្នុងការពង្រីកទីផ្សារក្រៅប្រទេសអស់រយៈពេលយូរ។

ប្រធានាធិបតីបានមានប្រសាសន៍ថា សមាគមនេះ មិនថានៅទីណាក៏ដោយនៅលើពិភពលោក គឺជាសមាជិកសំខាន់មិនអាចខ្វះបាននៃ «Team Taiwan» ហើយបានរំពឹងថា នឹងបន្តរួបរួមពាណិជ្ជករតៃវ៉ាន់នៅគ្រប់ទីកន្លែង ដើម្បីឲ្យពិភពលោកឃើញពីការរីកចម្រើន និងតម្លៃរបស់តៃវ៉ាន់ និងធ្វើឲ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្មរវាងតៃវ៉ាន់ និងពិភពលោកកាន់តែជ្រាលជ្រៅ និងជិតស្និទ្ធ។

ពត៌មាន៖ RTI

24/03/2026

ប្រធានាធិបតីបញ្ជាក់ថា គោលដៅ “ប្រទេសគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ” បានសម្រេចរួចហើយ ខណៈកត្តា ៣ ធ្វើឲ្យការពិចារណាបើកដំណើរការថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញ អាចដំណើរការព្រមគ្នាជាមួយការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មថាមពលបៃតងដោយគ្មានការប៉ះទង្គិច

ប្រធានាធិបតី Lai Ching-te នៅថ្ងៃទី 22 បានចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ “ពិធីអបអរសាទរថ្ងៃជាតិយុវជនស្គោត ឆ្នាំ 115 (ឆ្នាំ 2026)” ហើយមុនព្រឹត្តិការណ៍ បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងយុគសម័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ការឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជាកត្តា ៣ ធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពថ្មីមួយ ហើយរដ្ឋាភិបាលមានទស្សនៈបើកចំហចំពោះការបើកដំណើរការថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញ។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីម៉ាស៊ីនទី 2 នៃរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ លេខ 3 បញ្ឈប់ដំណើរការនៅថ្ងៃទី 17 ខែឧសភា ឆ្នាំមុន តៃវ៉ាន់បានសម្រេចគោលដៅ “ប្រទេសគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ” រួចហើយ។

លោកបាននិយាយថា តៃវ៉ាន់បានចូលទៅក្នុងស្ថានភាពថ្មីមួយ ដែលរួមមាន៖
ទី១ សេដ្ឋកិច្ចមានការអភិវឌ្ឍយ៉ាងច្បាស់ និងតម្រូវការអគ្គិសនីសម្រាប់ការកសាងមជ្ឈមណ្ឌលគណនាក្នុងយុគសម័យ AI បានលើសពីការប៉ាន់ប្រមាណដើម។
ទី២ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់ឱ្យប្រើ “CBAM” (មេកានិចកែតម្រូវកាបូនតាមព្រំដែន) ដែលតម្រូវឲ្យផលិតផលមួយចំនួន ត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌកាបូនទាប ឬសូន្យកាបូន ដើម្បីអាចនាំចូលទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប។
ទី៣ ការផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធថាមពលរបស់តៃវ៉ាន់ ត្រូវមានទាំងបរិមាណគ្រប់គ្រាន់ កាបូនទាប និងភាពធន់នឹងហានិភ័យថាមពល។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីសភាជាតិអនុម័តច្បាប់ “ការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ” រដ្ឋាភិបាលបានឆ្លើយតបទៅនឹងមតិសាធារណៈ ដោយអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនអគ្គិសនីតៃវ៉ាន់ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ដាក់ពាក្យសុំបើកដំណើរការឡើងវិញសម្រាប់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ លេខ 2 និងលេខ 3។ ទោះយ៉ាងណា ការបើកឡើងវិញនឹងអាស្រ័យលើការពិនិត្យរបស់អាជ្ញាធរសុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ ត្រូវធានាថាមានសុវត្ថិភាព និងមានដំណោះស្រាយសម្រាប់កាកសំណល់នុយក្លេអ៊ែរ ហើយត្រូវមានការយល់ព្រមពីសង្គមផងដែរ ទើបអាចអនុវត្តបានដោយរលូន។

លោកក៏បានបន្ថែមថា នៅពេលពិនិត្យការបើកឡើងវិញនៃថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ រដ្ឋាភិបាលនឹងបន្តគាំទ្រការអភិវឌ្ឍថាមពលបៃតង ដូចជា ថាមពលខ្យល់ ថាមពលព្រះអាទិត្យ ថាមពលវារីអគ្គិសនីខ្នាតតូច និងថាមពលអ៊ីដ្រូសែន។ ការអភិវឌ្ឍទាំងនេះអាចដំណើរការព្រមគ្នា ដោយគ្មានការប៉ះទង្គិច ឬផ្ទុយគ្នា។

ប្រធានាធិបតីបាននិយាយថា បន្ទាប់ពីម៉ាស៊ីនទី 2 នៃរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ លេខ 3 បញ្ឈប់ដំណើរការនៅថ្ងៃទី 17 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2025 តៃវ៉ាន់បានចូលទៅក្នុងស្ថានភាព “ប្រទេសគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ” ដោយជោគជ័យ។ ក្រោយពីអតីតប្រធានាធិបតី Tsai Ing-wen ចូលកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ 2016 ការអភិវឌ្ឍថាមពលបៃតង ដូចជា ថាមពលព្រះអាទិត្យ និងថាមពលខ្យល់ បានបង្កើតអគ្គិសនីគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីជំនួសផលិតកម្មអគ្គិសនីពីរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ លេខ 1 លេខ 2 និងលេខ 3។

លោកបានបន្ថែមថា ក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនេះ ក្រោមស្ថានភាពគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ សមត្ថភាពបម្រុងអគ្គិសនីរបស់តៃវ៉ាន់ស្ថិតនៅប្រហែល 10% ឬច្រើនជាងនេះ ដែលបង្ហាញថាការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីមានស្ថិរភាព។

ទោះយ៉ាងណា ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា នៅពេលពិនិត្យការបើកឡើងវិញនៃថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ រដ្ឋាភិបាលនឹងបន្តតាមដានបច្ចេកវិទ្យាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរថ្មីៗ ដូចជា “fusion” (ការបញ្ចូលនុយក្លេអ៊ែរ) និង “SMR” (រ៉េអាក់ទ័រខ្នាតតូចម៉ូឌុល) ហើយបើមានលក្ខខណ្ឌសមស្រប នឹងរក្សាទស្សនៈបើកចំហ។

ប្រធានាធិបតីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គោលដៅសំខាន់បំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺធ្វើឲ្យប្រទេសមានភាពធន់ខ្ពស់ អាចអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងឧស្សាហកម្មបន្តទៅមុខ និងធ្វើឲ្យសង្គមមានភាពរុងរឿង។

នៅពេលសារព័ត៌មានសួរបន្ថែមអំពីការសង្ស័យពីមនុស្សខ្លះក្នុងគណបក្សថា គោលនយោបាយ “ប្រទេសគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ” បានផ្លាស់ប្តូរ ប្រធានាធិបតីបានឆ្លើយថា លោកបានបញ្ជាក់រួចហើយថា គោលដៅនេះ បានសម្រេចរួចតាំងពីថ្ងៃទី 17 ខែឧសភា ឆ្នាំមុន បន្ទាប់ពីម៉ាស៊ីនទី 2 នៃរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ លេខ 3 បញ្ឈប់ដំណើរការ។

ពត៌មាន៖ RTI

24/03/2026

ខួបលើកទី ៣០ នៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់ ប្រធានាធិបតីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រជាធិបតេយ្យមិនមែនជាការបង្កការខឹងសម្បារ ឡើយ ការក្លាហានកាលនោះបានបង្កើតភាពរុងរឿងសព្វថ្ងៃ

ថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី 23) គឺជាខួបលើកទី ៣០ នៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់របស់សាធារណរដ្ឋចិន (តៃវ៉ាន់)។ ប្រធានាធិបតី Lai Ching-te បានបង្ហោះសារតាម Facebook ថា «ជម្រើសដ៏ក្លាហាននៅឆ្នាំ 1996 បានបង្កើតជីវិតរុងរឿងប្រចាំថ្ងៃនៅឆ្នាំ 2026»។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ៣០ ឆ្នាំមុន ប្រជាជនតៃវ៉ាន់បានបោះឆ្នោតលើកដំបូងសម្រាប់ប្រជាធិបតេយ្យក្រោមការគំរាមកំហែងពីគ្រាប់មីស៊ីល ហើយនៅថ្ងៃនេះ ក៏នៅតែរក្សាការក្លាហានដូចគ្នា បន្តដើរទៅមុខដោយទំនុកចិត្ត និងភាពមុតមាំលើផ្លូវប្រជាធិបតេយ្យ។ ព្រោះសភាជាតិ (Legislative Yuan) កំពុងពិនិត្យច្បាប់ពិសេសសម្រាប់ការពារជាតិ ប្រធានាធិបតីក៏បានអំពាវនាវថា «ប្រជាធិបតេយ្យមិនដែលជាការបង្កការខឹងសម្បារឡើយ មានតែការប្តេជ្ញា ការអត់ធ្មត់ និងសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចការពារប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាពដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់យើងបាន»។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់តាម Facebook ថា ថ្ងៃនេះគឺថ្ងៃទី 23 ខែមីនា។ ៣០ ឆ្នាំមុន នៅថ្ងៃនេះ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់បានដើរចូលទៅកាន់មណ្ឌលបោះឆ្នោតដោយភាពក្លាហាន ដើម្បីបោះឆ្នោតប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីដោយខ្លួនឯង ហើយក្លាយជាម្ចាស់ពិតប្រាកដនៃប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណា ការបោះឆ្នោតនោះមិនមែនងាយស្រួលឡើយ។

ពេលរំលឹកដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់ លោកបាននិយាយថា ឆ្នាំ 1996 ត្រូវបានពិភពលោកហៅថា «បដិវត្តន៍ស្ងប់ស្ងាត់» ដែលជាជំហានចុងក្រោយនៃការបម្លែងទៅប្រជាធិបតេយ្យ។ មុនថ្ងៃបោះឆ្នោត ចិនបានបាញ់មីស៊ីលចូលតំបន់សមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងប្រមូលកងទ័ពធ្វើសមយុទ្ធយោធា ដើម្បីគំរាមបង្ខំឲ្យប្រជាជនតៃវ៉ាន់មិនចូលរួមបោះឆ្នោត។ នៅពេលនោះ មានមនុស្សខ្លះបានព្រមានថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់អាចជាការបង្កការខឹងសម្បារចំពោះចិន និងអាចបង្កសង្គ្រាមតំបន់តៃវ៉ាន់។ ប៉ុន្តែប្រជាជនតៃវ៉ាន់នៅពេលនោះបានបង្ហាញភាពឆ្លាតវៃ ក្លាហាន និងការប្តេជ្ញាចិត្ត មិនភ័យខ្លាចចំពោះការគំរាមកំហែង ហើយបានបោះឆ្នោតដ៏មានតម្លៃរៀងៗខ្លួន បើកទ្វារទៅកាន់សេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។

ប្រធានាធិបតីបាននិយាយថា ប្រសិនបើ ៣០ ឆ្នាំមុន ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ជ្រើសរើសបោះបង់ ហើយយល់ថាសិទ្ធិសេរីភាពគឺជាការបង្កការខឹងសម្បារចំពោះរបបអធិបតេយ្យ នោះមិននឹងមានតៃវ៉ាន់ដែលមានប្រជាធិបតេយ្យ និងភាពរុងរឿងដូចសព្វថ្ងៃឡើយ។ ព្រោះតែភាពក្លាហាន និងការតស៊ូរបស់ពេលនោះ បានធ្វើឲ្យឧស្សាហកម្មសេមីកុងដាក់ទ័រ និង AI របស់តៃវ៉ាន់ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំលើពិភពលោក បង្កើតសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ ធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់ក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃខ្សែផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក និងក្លាយជាកម្លាំងវិជ្ជមានសំខាន់មួយនៅលើពិភពលោក។ លោកបានអរគុណដល់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ទាំងអស់ដែលមានភាពក្លាហាន ហើយបានបញ្ជាក់ថា អ្វីៗទាំងនេះគឺជាលទ្ធផលនៃការលះបង់របស់ជំនាន់មុន និងការខិតខំរួមគ្នារបស់ប្រជាជន ២៣ លាននាក់។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា ៣០ ឆ្នាំមុន តៃវ៉ាន់បានបោះឆ្នោតលើកដំបូងសម្រាប់ប្រជាធិបតេយ្យក្រោមការគំរាមកំហែងពីមីស៊ីល។ ៣០ ឆ្នាំបន្ទាប់ តៃវ៉ាន់នឹងបន្តរក្សាការក្លាហានដូចគ្នា ដើម្បីដើរទៅមុខដោយទំនុកចិត្ត និងភាពមុតមាំលើផ្លូវប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃដែលសភាជាតិពិនិត្យច្បាប់ថវិកាពិសេសសម្រាប់ការពារជាតិ។ ៣០ ឆ្នាំមុន មានអ្នកនិយាយថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដោយផ្ទាល់គឺជាការបង្កការខឹងសម្បារចំពោះចិន។ ៣០ ឆ្នាំបន្ទាប់ ក៏មានអ្នកនិយាយថា ប្រសិនបើសម្របសម្រួលជាមួយអំណាចអធិបតេយ្យ នោះមិនចាំបាច់បង្កើនការពារជាតិទេ។ ប៉ុន្តែប្រជាជនតៃវ៉ាន់នៅ ៣០ ឆ្នាំមុនបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា «ប្រជាធិបតេយ្យមិនដែលជាការបង្កការខឹងសម្បារឡើយ មានតែការប្តេជ្ញា ការអត់ធ្មត់ និងសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចការពារប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាពដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់យើងបាន»។

ពត៌មាន៖ RTI

23/03/2026

【សេចក្តីជូនដំណឹងអំពីការឈប់ដំណើការភាសាខ្មែរនៅRTI】

ស្ថានីយ៍វិទ្យុជាតិតៃវ៉ាន（RTI）ដែលជាស្ថាប័នមូលនិធិ បានបង្កើតទំព័រ Facebook ភាសាខ្មែរ នៅថ្ងៃទី 18 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2021 ហើយសូមអរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះអ្នកអាន និងមិត្តភក្តិទាំងអស់ សម្រាប់ការគាំទ្រ និងការតាមដានយូរមកហើយ។

ដោយសារតែការកែសម្រួលផែនការប្រតិបត្តិការ ស្ថានីយ៍យើងខ្ញុំនឹងបញ្ឈប់ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពមាតិកាទំព័រ Facebook ភាសាខ្មែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 2026 តទៅ។

សូមអភ័យទោសចំពោះការរអាក់រអួលដែលអាចកើតមានពីការកែប្រែនេះ ហើយសូមអរគុណយ៉ាងស្មោះចិត្តចំពោះការគាំទ្រ និងការរួមដំណើររបស់អ្នកទាំងអស់គ្នា នៅរយៈពេលកន្លងមក។

ពី ស្ថានីយ៍វិទ្យុជាតិតៃវ៉ាន់

សូមគោរពអរគុណបងប្អូនដែលបានគាំទ្រកន្លងមក！

23/03/2026

លោក Zhuo Rongtai សង្ឃឹមថា សភានីតិបញ្ញត្តិនឹងអនុម័តច្បាប់ទិញអាវុធរបស់សភានីតិប្រតិបត្តិទាំងស្រុង។
លោកលោក Gu Lixiong
បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖កំណែរបស់សាលាគឺមានលក្ខណៈទូលំទូលាយបំផុត
លោក Hsu Szu-chien បានចូលរួមពិធីប្រគល់ "យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករយៈកម្ពស់ខ្ពស់ MQ-9B"។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ពិសេសស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈការពារជាតិរបស់ Executive Yuan និងគណបក្សប្រឆាំងត្រូវបានពិនិត្យជាផ្លូវការនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរួមគ្នារបស់ សភានិតិប្រតិបត្តិនៅថ្ងៃ២៣នេះ។

មុននេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Zhuo Rongtaiបានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី ២២ ថា លោកសង្ឃឹមថា សភានីតិបញ្ញត្តិនឹងអនុម័តច្បាប់ការពារជាតិពិសេសរបស់សភានីតិប្រតិបត្តិ ហើយបានចង្អុលបង្ហាញថា ច្បាប់ការពារជាតិពិសេសរបស់សភានីតិប្រតិបត្តិមានគោលបំណងបង្កើត «ខែលការពារតៃវ៉ាន់»ជាខែលមួយដ៏រឹងមាំ។

ការការពារសន្តិសុខរបស់តៃវ៉ាន់ ការណែនាំបច្ចេកវិទ្យា AI កម្រិតខ្ពស់ដើម្បីបង្កើនខ្សែសង្វាក់ទប់ស្កាត់ និងសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ការជួយដល់ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មការពារជាតិក្នុងស្រុកឱ្យស្របតាមស្តង់ដារពិភពលោក។ លោកបានចង្អុលបង្ហាញថា៖សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែននិងជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានបង្ហាញថាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកគឺជាកម្លាំងសំខាន់មួយដែលកំណត់រយៈពេល និងលទ្ធផលនៃសង្គ្រាម។ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលនឹងជួយឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកតាមវិធីផ្សេងៗដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពសង្គ្រាមមិនស៊ីមេទ្រី។

លោក Gu Lixiong
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានមានប្រសាសន៍មុនកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃនេះថា៖លោកសង្ឃឹមថាខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះអាចត្រូវបានពិភាក្សាដោយសមហេតុផល ដោយមិនគិតពីនិន្នាការនយោបាយឡើយ ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កំណែរបស់ Executive Yuan គឺជាកំណែដ៏ទូលំទូលាយបំផុត ហើយសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការគាំទ្រពីសភានីតិបញ្ញត្តិ។

លោក Gu Lixiong បានពន្យល់ថា គោលបំណងនៃកិច្ចប្រជុំនេះគឺដើម្បីពន្យល់ពីភាពពេញលេញ និងសារៈសំខាន់នៃបទប្បញ្ញត្តិលទ្ធកម្មយោធារបស់ Academia Sinica ហើយក៏សង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា បទប្បញ្ញត្តិលទ្ធកម្មយោធារបស់ Academia Sinica នៅតែមានវិសាលភាពនៃការពិចារណាដ៏ទូលំទូលាយបំផុត។

Rti 央廣新聞

SINA ON

21/03/2026

សហរដ្ឋអាមេរិកប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រទេសចិនមិនមានគម្រោងវាយប្រហារតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ ២០២៧។ហើយរដ្ឋាភិបាលនិយាយថា៖
សន្តិភាពអាស្រ័យលើកម្លាំង ហើយថាខ្លួននឹងបន្តពង្រឹងស្វ័យភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួន។

ការិយាល័យនាយកស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (ODNI) បានចេញរបាយការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី 18 ដោយបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសចិនមិនមានគម្រោងឈ្លានពានតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ 2027 ទេ ហើយក៏មិនមានពេលវេលាកំណត់ច្បាស់លាស់សម្រាប់ការបង្រួបបង្រួមដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសចិនបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈថា ការបង្រួបបង្រួមជាមួយតៃវ៉ាន់គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់សម្រេចបាននូវការរស់ឡើងវិញនៃជាតិនៅឆ្នាំ 2049។ របាយការណ៍នេះក៏បានលើកឡើងផងដែរថា កងទ័ពរំដោះប្រជាជន (PLA) បន្តអភិវឌ្ឍផែនការយោធា និងសមត្ថភាពដើម្បីសម្រេចបានការបង្រួបបង្រួមដោយកម្លាំងនៅពេលមានការណែនាំ។

ជាការឆ្លើយតប ការិយាល័យប្រធានាធិបតីបានកោះប្រជុំ«គណៈកម្មាធិការស្តីពីភាពធន់ការពារជាតិ»នៅថ្ងៃទី១៩អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យប្រធានាធិបតី លោក Kuo Ya-hui បានឆ្លើយសំណួរអ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំ ហើយបានថ្លែងទាក់ទងនឹងរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យនាយកចារកម្មជាតិថា៖វាជារឿងសំខាន់ក្នុងការបន្តពង្រឹងតម្រូវការសន្តិសុខនិងសមត្ថភាពការពារខ្លួនរបស់តៃវ៉ាន់មិនថាទាក់ទងនឹងភាពធន់ខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយឬខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នោះទេ។
លើសពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Ku Li-hsiung បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយមុនពេលឆ្លើយសំណួរនៅសភានីតិបញ្ញត្តិនៅថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី 20) ថា ប្រទេសចិនមិនដែលបោះបង់ចោលការប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីបញ្ចូលមករករឿងធ្វើទុក្ខបុម្នេញតៃវ៉ាន់ឡើយហើយក៏មិនដែលបញ្ឈប់សកម្មភាពពង្រីកយោធាពាក់ព័ន្ធដែរ។ តៃវ៉ាន់ត្រូវតែបន្តប្រមូលសមត្ថភាពការពារជាតិនិងបង្កើតការរារាំងដ៏មានប្រសិទ្ធភាពហើយដើម្បីឱ្យប្រទេសចិនមានអារម្មណ៍ថាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ក្នុងការវាយប្រហារតៃវ៉ាន់។

លោក Ku Li-hsiung បានថ្លែងថា តៃវ៉ាន់ត្រូវការប្រមូលផ្តុំសមត្ថភាពការពារជាតិជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីបង្កើតជាការទប់ស្កាត់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសចិនមានអារម្មណ៍ថា ការវាយប្រហារលើតៃវ៉ាន់គឺមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងនិងមានឱកាសជោគជ័យទាបខ្លាងណាស់ គេបាមគម្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃថា «ថ្ងៃស្អែកប្រហែលជាមិនមែនជាថ្ងៃល្អបំផុតដើម្បីវាយប្រហារតៃវ៉ាន់»។

Rti 央廣新聞

SINA ON

20/03/2026

Lin Chia-lungមានប្រសាសថា៖
ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យត្រូវតែរួបរួមគ្នា។

អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ(សមាជិកសភាលីទុយអានី)លោកស្រីDovileSakalieneត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យទៅតៃវ៉ាន់ដើម្បីចូលរួមវេទិកាយូសាន （玉山論壇）ដែលបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៦-១៧ ខែមីនា)។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសLin Chia-lungបានប្រគល់មេដាយការទូតសុច្ឆន្ទៈជូនលោកស្រីនៅក្រសួងការបរទេសដើម្បីទទួលស្គាល់ការគាំទ្ររយៈពេលវែងនិងមិនរង្គោះរង្គើរបស់លោកស្រីចំពោះតៃវ៉ាន់និងការចូលរួមចំណែកដ៏សំខាន់របស់លោកស្រីក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងតៃវ៉ាន់ និងលីទុយអានី។
លោក Lin Chia-lung បានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមថា ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យត្រូវតែរួបរួមគ្នាជាក្រុមដ៏រឹងមាំមួយ ហើយក្លាយជាកម្លាំងសំខាន់មួយក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពពិភពលោក ដោយឆ្ពោះទៅមុខដោយចាប់ដៃគ្នា។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Lin Chia-lung
បានបង្ហោះនៅលើហ្វេសប៊ុកថា៖លោកស្រី Shakaryn ក្នុងឋានៈជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានត្រួតពិនិត្យការចេញផ្សាយឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដោយក្រសួងការពារជាតិលីទុយអានី ដែលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំចំពោះសិទ្ធិរបស់តៃវ៉ាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួននិងបានគូសបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងលីទុយអានីនិងតៃវ៉ាន់ក្នុងវិស័យសន្តិសុខ។

លោក Sakalinn ជាយូរមកហើយ គឺជាសំឡេងមួយសម្រាប់តៃវ៉ាន់នៅលើឆាកអន្តរជាតិហើយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ការបង្កើត «ការិយាល័យតំណាងតៃវ៉ាន់ប្រចាំប្រទេសលីទុយអានី» ដែលអាចឱ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីពង្រីកគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់ជំរុញមិត្តភាពដល់កម្រិតថ្មីមួយនិងបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារបស់ពួកគេចំពោះលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព និងនីតិរដ្ឋ។

លោក Lin Chia-lung បានដកស្រង់សម្ដីរបស់លោក Sakalinn ដោយចង្អុលបង្ហាញថា តៃវ៉ាន់ និងលីទុយអានីអាចរួបរួមគ្នាបាន ពីព្រោះពួកគេទាំងពីរប្រាថ្នាចង់បានសេរីភាព និងឱ្យតម្លៃដល់ការគិតឯករាជ្យ អត្តសញ្ញាណ តម្លៃប្រជាធិបតេយ្យ និងកម្លាំងបច្ចេកវិទ្យា។

ទោះបីជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋផ្តាច់ការកាន់តែជិតស្និទ្ធក៏ដោយ ក៏ឯកភាពនៃប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យគឺជាកម្លាំងដែលធ្វើឱ្យរបបផ្តាច់ការមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច។ ដូច្នេះ លោកសង្ឃឹមថា តៃវ៉ាន់ និងលីទុយអានី នឹងបន្តសហការគ្នាក្នុងវិស័យដូចជា ការការពារសង្គម និងសន្តិសុខព័ត៌មាន ដែលធ្វើឱ្យជំរំប្រជាធិបតេយ្យកាន់តែមានភាពធន់ និងរឹងមាំ។

Rti 央廣新聞
圖片來源：林佳龍臉書

SINA ON

19/03/2026

ទំនាក់ទំនងរវាងតៃវ៉ាន់ និងកូរ៉េខាងត្បូងល្អប្រសើរ
លោក លីន ជៀឡុង អំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងគោរពមតិសាធារណៈ
សមាជិកសភាដែលបានយោងការចំអកពីអ្នកប្រើអ៊ីនធឺណិតកូរ៉េខាងត្បូងចំពោះវិធានការតបស្នងរបស់តៃវ៉ាន់
លោក លីន ជៀឡុង៖ បក្សកុម្មុយនិស្តចិនកំពុងបើកប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធផ្នែកការយល់ដឹង

ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធកាតចូលប្រទេសអេឡិចត្រូនិករបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបានហៅឈ្មោះតៃវ៉ាន់មិនត្រឹមត្រូវ
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក លីន ជៀឡុង បាននិយាយនៅព្រឹកថ្ងៃទី 19 នៅសភាជាតិថា
ទំនាក់ទំនងរវាងតៃវ៉ាន់ និងកូរ៉េខាងត្បូងគឺល្អប្រសើរ
ហើយសង្ឃឹមថារដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងនឹងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះមតិសាធារណៈរបស់តៃវ៉ាន់ និងការចរចារបស់យើង
ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សមភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ
ដើម្បីឲ្យមានលទ្ធផលដែលភាគីទាំងពីរអាចទទួលយកបាន
ហើយរួមគ្នាជំរុញការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងមិត្តភាពទ្វេភាគី

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានចាប់ផ្តើមពីខែកុម្ភៈឆ្នាំមុន
ប្រើពាក្យ “CHINA (TAIWAN)” នៅក្នុងវាល “ទីកន្លែងចេញដំណើរ” និង “គោលដៅបន្ទាប់”
ដែលជាការហៅឈ្មោះមិនសមរម្យចំពោះតៃវ៉ាន់
ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បានចាប់ពីថ្ងៃទី 1 ខែមីនា
កែសម្រួលឈ្មោះ “កូរ៉េ” នៅលើប័ណ្ណស្នាក់នៅរបស់ជនបរទេស ទៅជា “កូរ៉េខាងត្បូង”
ហើយទាមទារឲ្យភាគីកូរ៉េឆ្លើយតបមុនថ្ងៃទី 31 ខែមីនា
បើមិនមានការឆ្លើយតបវិជ្ជមាន
តៃវ៉ាន់នឹងអនុវត្តវិធានការតបស្នងលើការសម្គាល់កូរ៉េ
នៅក្នុងទម្រង់ចុះបញ្ជីចូលប្រទេសអេឡិចត្រូនិករបស់តៃវ៉ាន់

បន្ទាប់ពីតៃវ៉ាន់បានដាក់ចេញវិធានការតបស្នង និងជូនដំណឹងទៅកូរ៉េខាងត្បូង
លោក លីន ជៀឡុង បាននិយាយថា
ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានបញ្ជាក់ថា នឹងយកចិត្តទុកដាក់បញ្ហានេះ
ហើយនឹងចាប់ផ្តើមការពិភាក្សា
បច្ចុប្បន្នក្រសួងការបរទេសកំពុងរង់ចាំការឆ្លើយតបពីភាគីកូរ៉េ
លោកបាននិយាយថា៖
«យើងក៏ផ្តល់ពេលវេលាឲ្យភាគីមុខផងដែរ
ពិតប្រាកដណាស់ ទំនាក់ទំនងតៃវ៉ាន់ និងកូរ៉េខាងត្បូងគឺល្អ
មិនថានៅផ្នែកឧស្សាហកម្ម ឬទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌
យើងសង្ឃឹមថារដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងនឹងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះមតិសាធារណៈតៃវ៉ាន់ និងការចរចាររបស់យើង
ដោយគោរពសមភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ
ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងមិត្តភាព»

លោក លីន ជៀឡុង ក៏បាននិយាយថា
ដើមทีរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងគ្រោងលុបចោលកាតចូលប្រទេសជាលេខាធិការ កាលពីថ្ងៃទី 1 ខែកុម្ភៈឆ្នាំនេះ
ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននៅតែបន្តប្រើប្រាស់
លោកបានចាត់ទុកការធ្វើនេះថាជា «សញ្ញានៃចេតនាល្អមួយ»
ហើយបាននិយាយថា
«ការចរចាររបស់យើងបានធ្វើឲ្យភាគីមុខយកចិត្តទុកដាក់
យើងក៏សង្ឃឹមថានឹងមានលទ្ធផលដែលភាគីទាំងពីរអាចទទួលយកបាន»

បន្ថែមពីនេះ
សមាជិកសភា ស៊ូ ជាវស៊ីន បានសួរនៅគណៈកម្មាធិការការបរទេស
ដោយយោងទៅលើមតិរបស់អ្នកប្រើអ៊ីនធឺណិតកូរ៉េខាងត្បូងមួយចំនួន
លោក លីន ជៀឡុង បានឆ្លើយថា
ព័ត៌មានប្រភេទនេះមានមាតិកាច្រើនដែលបានចម្រុះជាមួយប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធផ្នែកការយល់ដឹងពីចិន
សូម្បីតែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយខ្លះនៅតៃវ៉ាន់ក៏អាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយមិនដឹងខ្លួន

លោកបាននិយាយថា៖
«តាមព័ត៌មានដែលយើងបានទទួលនៅដំបូង និងមុននេះ
មនុស្សភាគច្រើននៅកូរ៉េខាងត្បូងគិតថា គួរតែគោរពជំហររបស់តៃវ៉ាន់
ប៉ុន្តែក្រោយមកពិតជាមានការចូលរួមពីក្រៅប្រទេស
អាចនិយាយថា ចិនបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធផ្នែកការយល់ដឹង
ប៉ុន្តែមិនមានន័យថាមតិយោបល់ទាំងអស់មកពីកងទ័ពអ៊ីនធឺណិតទេ»

លោក លីន ជៀឡុង បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា
«ខ្ញុំយល់ដឹងយ៉ាងពេញលេញអំពីមតិសាធារណៈនៅកូរ៉េខាងត្បូង»
យុវជនកូរ៉េខាងត្បូងគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះគោលការណ៍សមភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ
និងការគោរពឲ្យតៃវ៉ាន់ប្រើឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន
ហើយក៏បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងគោរពមតិសាធារណៈនេះផងដែរ។

ពត៌មាន៖ RTI

18/03/2026

រដ្ឋមន្ត្រីវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៃប្រទេសអេស្វាទីនី មកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅតៃវ៉ាន់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍ទីក្រុងបច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ទំនាក់ទំនង និងបច្ចេកវិទ្យានៃអេស្វាទីនី ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាហ្វ្រិកលោកស្រីម៉ាហ្គីយ៉ា(Savannah Maziya)ក្នុងអំឡុងពេលអាហារថ្ងៃត្រង់នៅថ្ងៃទី១៧ លោក Wu Chih-chung អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស បានថ្លែងថា តៃវ៉ាន់នឹងបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា ខណៈពេលដែលចូលរួមក្នុងការតាំងពិព័រណ៍ទីក្រុងបចេ្ចកវិទ្យាទំនើបនិងទីក្រុង淨零城市展（Net Zero City Expo）។

ក្រសួងការបរទេសបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៅល្ងាចថ្ងៃទី១៧ ដោយបញ្ជាក់ថា លោក Wu Chih-chung បានស្វាគមន៍រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ទំនាក់ទំនង និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសអេស្វាទីនី លោកស្រី Magiya និងគណៈប្រតិភូរបស់លោកស្រីទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់ ក្នុងពិធីអាហារថ្ងៃត្រង់នៅថ្ងៃទី១៧ ដើម្បីចូលរួមក្នុង "ពិព័រណ៍ទីក្រុងឆ្លាតវៃឆ្នាំ២០២៦ និងពិព័រណ៍ទីក្រុង Net Zero
ឆ្នាំ២០៥០"។

ភាគីទាំងពីរបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈលើកិច្ចការអន្តរជាតិ ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី។
លោក Wu Chih-chung បានថ្លែងថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងតៃវ៉ាន់ និងអេស្វាទីនីកំពុងរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ។ ដោយមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរប្រទេសទាំងពីរបន្តលើកកម្ពស់យ៉ាងសកម្មនូវគម្រោងសហប្រតិបត្តិការក្នុងការសាងសង់បណ្តាញ 5G របស់ប្រទេសអេស្វាទីនីទីក្រុងចេ្ចកវិទ្យាទំនើប
និងការថែទាំសុខភាពបច្ចេកវិទ្យដ៏ឆ្លាតវៃ។ គុណសម្បត្តិឧស្សាហកម្មរបស់តៃវ៉ាន់ រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យា semiconductor ទំនើប និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី semiconductor ពេញលេញធ្វើឱ្យវាក្លាយជាអ្នកដើរតួស្នូលដែលមិនអាចខ្វះបាននៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។

លោក Wu Chih-chung បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដោយផ្អែកលើចំណងការទូតដ៏រឹងមាំ និងភាពជាដៃគូយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរវាងតៃវ៉ាន់ និង
ប្រទេសអេស្វាទីនី។ប្រទេសទាំងពីរនឹងបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យា ក្រោមគោលនយោបាយ "ផែនការប្រជាជាតិរុងរឿង"។

លោកស្រី Magiya បានចង្អុលបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលស្រីលង្កាកំពុងលើកកម្ពស់យ៉ាងសកម្មនូវការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល។ ការអនុវត្តឧបករណ៍ឌីជីថលមិនត្រឹមតែអាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេវាសាធារណៈ និងបង្កើនភាពងាយស្រួលនៃជីវិតរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសក្តានុពលដ៏ធំក្នុងការប្រែក្លាយទៅជាទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដផងដែរ។ គេសង្ឃឹមថា តាមរយៈការណែនាំអំពីបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង (ICT) ប្រទេសអេស្វាទីនីនឹងអាចជំរុញការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវឧស្សាហកម្ម និងបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរួមរបស់ខ្លួន។

Rti 央廣新聞
圖片：中央社

SINA ON

18/03/2026

ក្រសួងការបរទេស៖ តៃវ៉ាន់គឺជាដៃគូដ៏គួរឱ្យទុកចិត្ត ហើយយើងប្តេជ្ញាកសាងវដ្តនៃវិបុលភាពដ៏មានគុណធម៌។

ទាក់ទងនឹងប្រធានបទ "របៀបដែលតៃវ៉ាន់អាចក្លាយជាដំណោះស្រាយរួមគ្នាក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រ" លោក Chen Ming-chi អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបានថ្លែងនៅក្នុងវេទិកា Yushan-（玉山）នៅ ថ្ងៃទី 17ថា បន្ថែមពីលើហានិភ័យដែលបង្កឡើងដោយស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ក៏មានតម្រូវការសម្រាប់ "ដៃគូដែលអាចទុកចិត្តបាន"តៃវ៉ាន់គឺជាដៃគូដ៏គួរឱ្យទុកចិត្តមួយនៅក្នុងពិភពលោកនេះ។ ដូចដែលប្រធានាធិបតី ឡៃឈីងតេបានស្នើឡើងអំពីឥទ្ធិពលបន្ថែមនៃ "លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ + សេដ្ឋកិច្ច + បច្ចេកវិទ្យា" តៃវ៉ាន់នឹងធ្វើការជាមួយប្រទេសដទៃទៀតដើម្បីបង្កើតវដ្តនៃវិបុលភាពដ៏មានគុណធម៌និងរួមគ្នាលើកកម្ពស់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សន្តិភាព និងវិបុលភាពនៅក្នុងពិភពលោក។

វេទិកា（玉山）លើកទី៩ បានបើកនៅថ្ងៃទី១៦ហើយថ្ងៃទីពីរនៃរបៀបវារៈបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៧ម្ស៉ឹលម៉ិញនេះកិច្ចសន្ទនាតុមូលស្តីពីទស្សនវិស័យនៃតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានធ្វើឡើង ដោយមានប្រធានបទ "របៀបដែលតៃវ៉ាន់អាចក្លាយជាដំណោះស្រាយរួមគ្នានៃវិបុលភាពក្រោមការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រ"។
អតីតមន្ត្រីនិងអ្នកប្រាជ្ញមកពីប្រទេសគោលនយោបាយឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូងថ្មី ដូចជាឥណ្ឌា សិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជាអាល្លឺម៉ង់ និងប៉ូឡូញ ត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងការពិភាក្សានេះ។

នៅពេលចាប់ផ្តើម អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Chen Mingqi បានចាប់ផ្តើមដោយពន្យល់ពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ដោយបញ្ជាក់ថា ៖ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនបានចូលដល់ឆ្នាំទីប្រាំសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់បាននាំមកនូវភាពមិនប្រាកដប្រជាកាន់តែច្រើនដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកហើយការគំរាមកំហែងរបស់ចិននៅតែបន្តប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

លោក Chen Ming-chi បានចង្អុលបង្ហាញថា៖តៃវ៉ាន់គឺជាសមាជិកដែលមិនអាចខ្វះបាននៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលសកលផលិតផលដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យនិងទូរស័ព្ទចល័តទាំងអស់តម្រូវឱ្យមានបន្ទះឈីបដែលផលិតនៅតៃវ៉ាន់។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនហើយការប្រកួតប្រជែងលែងត្រូវបានកំណត់ចំពោះទីផ្សារទៀតហើយ ប៉ុន្តែក៏ទាក់ទងនឹងតម្លៃនិងច្បាប់ផងដែរ។

Rti 央廣新聞

SINA ON

17/03/2026

សង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បណ្តាលឲ្យពន្យារពេល «កិច្ចប្រជុំ ត្រាំ–ស៊ី» ហ្គូ លីស្យុង៖ ការលក់អាវុធអាមេរិកឲ្យតៃវ៉ាន់ មិនទទួលផលប៉ះពាល់ទេ

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយនៅថ្ងៃទី 16 ថា ដោយសារសង្គ្រាមរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ នៅតែបន្ត ដូច្នេះបានស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំងឲ្យពន្យារពេល «កិច្ចប្រជុំ ត្រាំ–ស៊ី» ដែលគ្រោងធ្វើនៅចុងខែមីនា។ សាធារណៈបានបារម្ភថា ការសម្រេចចិត្តនេះ អាចប៉ះពាល់ដល់ការលក់អាវុធរបស់អាមេរិកឲ្យតៃវ៉ាន់ ឬកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងតៃវ៉ាន់ និងអាមេរិកនៅពេលអនាគតឬទេ។ ចំពោះបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ហ្គូ លីស្យុង បាននិយាយពេលទទួលសម្ភាសន៍នៅសភានីតិបញ្ញត្តិនៅព្រឹកថ្ងៃទី 17 ថា បច្ចុប្បន្នមិនមានផលប៉ះពាល់ណាមួយឡើយ។

ហ្គូ លីស្យុង បានបញ្ជាក់ថា ការផ្លាស់ប្តូរយោធារវាងតៃវ៉ាន់ និងអាមេរិក តែងតែមានការសម្របសម្រួលយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ហើយចំពោះផ្នែកការលក់អាវុធ ក៏មិនមានផលប៉ះពាល់ណាមួយដែរ។ លោកបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំគិតថា យើង និងសហរដ្ឋអាមេរិក មានការសម្របសម្រួលយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ តាមដែលយើងបានដឹង នីតិវិធីពិនិត្យក្នុងខាងពួកគេ កំពុងដំណើរការតាមកាលកំណត់ ហើយយើងមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានអំពីការពន្យារពេលណាមួយទេ។»

លើសពីនេះ អង្គភាពស៊ើបការណ៍របស់ហូឡង់ បានបង្ហាញថា អ្នកស៊ើបការណ៍តាមអ៊ីនធឺណិតពីចិន បានដំឡើងកម្មវិធីមេរោគលើឧបករណ៍ជញ្ជាំងភ្លើងយោធា «FortiGate» ដើម្បីធ្វើការវាយប្រហារ។ ដោយសារក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ ក៏ប្រើប្រព័ន្ធប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហ្គូ លីស្យុង បាននិយាយថា ប្រព័ន្ធ និងឧបករណ៍ទាំងអស់ នឹងត្រូវត្រួតពិនិត្យតាមព័ត៌មានព្រមានជាមុន និងធ្វើការជួសជុលចន្លោះខ្សោយសន្តិសុខជាបន្តបន្ទាប់។ លោកបាននិយាយថា៖ «មិនមែនមានតែឧបករណ៍ជញ្ជាំងភ្លើងជាក់លាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែឧបករណ៍សំខាន់ផ្សេងៗទៀតដែលកំពុងប្រើប្រាស់ ក៏នឹងទទួលបានព័ត៌មានអំពីចន្លោះខ្សោយដែលត្រូវជួសជុលផងដែរ។ យើងដឹងថា អង្គភាពសន្តិសុខព័ត៌មាន នឹងចេញសេចក្តីជូនដំណឹង ហើយអនុវត្តការជួសជុល។»

បន្ថែមពីនេះ ដោយសារសង្គ្រាមអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់ បន្តក្តៅគគុក សហរដ្ឋអាមេរិក មានគម្រោងផ្លាស់ទីប្រព័ន្ធមីស៊ីលដែលដាក់នៅអាស៊ីខាងកើត ទៅដាក់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់អាវុធផលិតដោយអាមេរិកសម្រាប់តៃវ៉ាន់។ ទោះយ៉ាងណា ហ្គូ លីស្យុង បាននិយាយថា ចំពោះការដាក់កងកម្លាំងរបស់អាមេរិក ភាគីតៃវ៉ាន់មិនសមស្របក្នុងការអត្ថាធិប្បាយទេ ប៉ុន្តែ នឹងបន្តប្រើប្រាស់មធ្យោបាយតាមដាន និងស៊ើបការណ៍ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យស្ថានភាពនៅតំបន់ជុំវិញ និងសកម្មភាពយោធារបស់ចិនយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ហើយបន្តតាមដានសញ្ញាពាក់ព័ន្ធ។

ពត៌មាន៖ RTI

17/03/2026

វេទិកា យូសាន (Yushan Forum) ប្រធានាធិបតី៖ “ប្រជាធិបតេយ្យ + សេដ្ឋកិច្ច + បច្ចេកវិទ្យា” បង្កើនតម្លៃបន្ថែម ដើម្បីពង្រឹងភាពធន់នៃខ្សែផ្គត់ផ្គង់
វ៉ាឡេសា៖ វិធីប្រយុទ្ធដោយសន្តិភាព មានប្រសិទ្ធភាពជាងការប្រើកម្លាំង

វេទិកា យូសាន ដែលបានចូលដល់លើកទី៩ និងមានរយៈពេល ២ ថ្ងៃ បានបើកធ្វើនៅថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី១៦) នៅទីក្រុងតៃប៉ិ។ ប្រធានាធិបតី ឡាយ ឈីង-តឺ (Lai Ching-te) បានចូលរួមពិធីបើក និងថ្លែងសុន្ទរកថា។ លោកបានស្វាគមន៍មិត្តអន្តរជាតិទាំងអស់ពីតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងអឺរ៉ុប ដែលបានធ្វើដំណើរមកចូលរួម ហើយបានបញ្ជាក់ថា ការប្រមូលផ្តុំគ្នាក្នុងស្ថានភាពពិភពលោកដែលពោរពេញដោយភាពមិនប្រាកដប្រជា ដើម្បីពិភាក្សាដំណោះស្រាយ មានន័យសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់តៃវ៉ាន់ និងពិភពលោក។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រធានបទឆ្នាំនេះគឺ
“ដៃគូអនាគតឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក៖ តម្លៃតៃវ៉ាន់ បច្ចេកវិទ្យា និងដំណោះស្រាយភាពធន់”
ដែលបង្ហាញពីការប្តេជ្ញារបស់តៃវ៉ាន់ក្នុងការបន្តសហការជាមួយបណ្តាប្រទេសដៃគូ ក្នុងគោលនយោបាយ “New Southbound Policy” និងបង្កើតភាពជាដៃគូកាន់តែទូលំទូលាយ និងជ្រាលជ្រៅជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ និងដៃគូប្រជាធិបតេយ្យទូទាំងពិភពលោក។

ប្រធានាធិបតីក៏បាននិយាយថា
“គ្មានការរួបរួម គ្មានសេរីភាព”
ហើយបានស្វាគមន៍អ្នកឈ្នះពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព និងអតីតប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ
ឡេច វ៉ាឡេសា (L**h Wałęsa) ដែលបានបង្កើតសហជីព “Solidarity” ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨០ ដើម្បីជំរុញប្រជាធិបតេយ្យ។ ប្រធានាធិបតីបាននិយាយថា ក្នុងរយៈពេលជិត ២ ឆ្នាំនៃការដឹកនាំ តៃវ៉ាន់ក៏បានខិតខំរួបរួមកម្លាំងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីបង្កើត “ឆ័ត្រការពារប្រជាធិបតេយ្យ” ទប់ស្កាត់ការពង្រីកអំណាចអធិការកិច្ច។

ប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា តៃវ៉ាន់នឹងប្រើ
“ប្រជាធិបតេយ្យ + សេដ្ឋកិច្ច + បច្ចេកវិទ្យា”
ដើម្បីពង្រឹងភាពធន់នៃខ្សែផ្គត់ផ្គង់ និងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយដៃគូ។ លោកបានបន្ថែមថា តៃវ៉ាន់មានភាពឈានមុខក្នុងវិស័យសេមីកុងដាក់ទ័រ និងការរចនា IC ហើយនឹងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗ ដូចជា
• ស៊ីលីកុន-ហ្វូតូនិច (Silicon Photonics)
• បច្ចេកវិទ្យាគ្វាន់ទុំ (Quantum Technology)
• មនុស្សយន្ត (Robotics)

តៃវ៉ាន់នឹងបង្កើតក្រុមជាតិ និងក្រុមអន្តរជាតិ ដើម្បីសហការជាមួយពិភពលោក និងជំរុញការអភិវឌ្ឍ។

លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ គឺជាធាតុចាំបាច់សម្រាប់សុវត្ថិភាព និងភាពរុងរឿងពិភពលោក។ តៃវ៉ាន់មានបំណងថែរក្សាសន្តិភាព និងនឹងបង្កើនការវិនិយោគការពារ ដោយថវិកាការពារឆ្នាំនេះស្មើនឹង 3.32% នៃ GDP ហើយគ្រោងឲ្យដល់ 5% មុនឆ្នាំ 2030 ព្រមទាំងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារ និងភាពធន់សង្គមទាំងមូល។

ក្នុងពិធីបើក លោក ឡេច វ៉ាឡេសា បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃសន្តិភាព ហើយបាននិយាយថា
“វិធីប្រយុទ្ធដោយសន្តិភាព មានប្រសិទ្ធភាពជាងការប្រើកម្លាំង”
ហើយមនុស្សគ្រប់រូបមិនគួរប្រើអំពើហិង្សា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទេ។

លោកបានបន្ថែមថា កុម្មុយនិស្តកំពុងជួបការរាំងខ្ទប់ ដូចជាសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលធ្លាប់រារាំងការអភិវឌ្ឍពិភពលោក ហើយលោកជឿថាពិភពលោកត្រូវការការរៀបចំឡើងវិញ។

លោកបាននិយាយថា នៅសម័យដែលលោកបានប្រយុទ្ធ មនុស្សធ្លាប់គិតថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ជាវិធីតែមួយបញ្ចប់សង្គ្រាម ប៉ុន្តែក្នុងសតវត្សទី២១ សន្តិភាពអាចដោះស្រាយបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះបាន។

ខណៈនេះ សមាជិកសភាជប៉ុន និងប្រធានសមាគមមិត្តភាពជប៉ុន-តៃវ៉ាន់
ហ្វូរូយ៉ា កេអ៊ីជី (Furuya Keiji) បាននិយាយថា មានភាពតានតឹងការទូតរវាងចិន និងជប៉ុន បន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី
តាកៃជិ សាណាេ (Sanae Takaichi) ពាក់ព័ន្ធនឹង “បញ្ហាតៃវ៉ាន់”។ លោកបានបញ្ជាក់ថា សុន្ទរកថានោះមិនបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានចិនបកស្រាយខុស ហើយជប៉ុនមិនមានហេតុផលត្រូវធ្វើសម្បទានណាមួយឡើយ។

លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា តៃវ៉ាន់ និងជប៉ុនមានតម្លៃរួមគ្នា ដូចជា ប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាព ហើយជប៉ុននឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រើកម្លាំងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានោះឡើយ។

ពត៌មាន៖ RTI

RTI Cambodian

30/03/2026

24/03/2026

24/03/2026

23/03/2026

23/03/2026

21/03/2026

20/03/2026

19/03/2026

18/03/2026

18/03/2026

17/03/2026

17/03/2026

Address

Opening Hours

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category