RtiMyanmar

RtiMyanmar ထိုင်ဝမ် နိုင်ငံတကာ အသံလွှင့်ဌာန (RTI)
မြန်မာဘာသာ စာမျက်နှာမှ ကြိုဆိုပါတယ်။

ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်ကျောင်း၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ပွဲတော်ထိုင်ဝမ်သည် စိန်ပန်းပွင့်ချိန် ရောက်လို့လာပြန်ပါပြီ။ ...
01/06/2026

ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်ကျောင်း၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ပွဲတော်

ထိုင်ဝမ်သည် စိန်ပန်းပွင့်ချိန် ရောက်လို့လာပြန်ပါပြီ။ စိန်ပန်းလိုင်လိုင်ပွင့်ချိန်‌ရောက်တိုင်း ထိုင်ဝမ်ကျောင်းအသီးသီးတွင် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ပေးအပ်ပွဲများ ပြုလုပ်လေ့ ရှိသည်။ မတူသည့်ကျောင်းမှ မတူသည့်အချိန်များတွင် ပြုလုပ်သည်ဟုဆိုသော်လည်း အများအားဖြင့် မေလကုန် ဇွန်လများတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။

ယခုနှစ်လည်း ကျောင်း‌တော်တော်များများသည် မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင်ပင် ဘွဲ့နှင့်သဘင်ပေးအပ်ပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုင်ဝမ်၏ ထိပ်သီးတက္ကသိုလ်ဖြစ်သည့် ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်ကျောင်းလည်း မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ကို ပြုလုပ်သွားသည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်ပေးအပ်ပွဲတွင် မိန့်ခွန်းစကားပြောသည့်အပိုင်းသည် ပွဲစဥ်တိုင်း ရှိသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဘွဲ့နှင်းသဘင်ပေးအပ်ပွဲတွင် NVIDIA ၏ စီအီးအို Jensen Huang ကို ဖိတ်ကြားပြီး ကျောင်းသားကိုယ်စားပြု မိန့်ခွန်းစကား ပြောကြားစေခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် Jensen Huang က ကျောင်းသားများအား ပညာသင်ယူရေးတွင် ဖြည်းဖြည်းမလုပ်ပါနှင့်။ Run, don't walk! ဟု ပြောကြားသွားသည်။ ယခုနှစ်တွင်လည်း နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား ကိုယ်စားလှယ်(國際生代表)အဖြစ် မိန့်ခွန်းစကားပြောကြားသွားသည့် တန်ဇန်းနီးယား(坦尚尼亞)နိုင်ငံသား Nathan Thadeo Yoashi ၏ မိန့်ခွန်းစကားကလည်း လူအများစိတ်ကို တော်တော်လေးထိခိုက်စေခဲ့ပြီး သတင်းမီဒီယာများကလည်း အသီးသီးတင်ပြလာသည်။

Nathan Thadeo Yoashi သည် ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ်၏ Institute of Environmental Engineering မေဂျာတွင် PhDဘွဲ့ဖြင့် ဘွဲ့ရသည့်ကျောင်းသားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ မိန့်ခွန်းအစတွင် ထိုင်ဝမ်မင်နန်ဘာသာစကားဖြင့် အားလုံးပဲမင်္ဂလာပါဟု မိတ်ဆက်သွားပြီး သူ့ဘဝလေးကို ဆက်လက်ပြောကြားသွားသည်။ Nathan Thadeo Yoashi ၏ဘဝသည် အလွန်ကြမ်းတမ်းခက်ခဲသည်။ ငယ်စဥ်ကဆိုလျှင် ထမင်းပင်ဝအောင်မစားရ၊ ကန်စွန်းဥတစ်ခြမ်းကို တစ်နှပ်အဖြစ် စားရပြီး လရောင်ဖြင့် စာကျက်ခဲ့ရသည့်ကလေးတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ခက်ခဲသည့်ပတ်ဝန်းကျင်အောက်တွင် သူသည်ပညာရေးကို လက်မလွတ်ခဲ့ပါ။ နွားကျောင်းသားလေးသူသည် ဖိနှပ်မရှိသဖြင့် ခြေထောက်များတွင် စိုက်ဝင်နေသည့် ကျောက်ခဲ၊ ဆူးများကို အပ်ဖြင့် ဖောက်ထုပ်ပြီး ဒဏ်ရာကို ဆားဖြင့် သိပ်ခံခဲ့ရသည့် ကလေးဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရဖူးသည်။ မသန့်သည့်ရေကို သောက်ပြီးကြီးပြင်းလာသည့် ကလေးတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ ကံကောင်းသည်မှာ သူသည် ဒေါက်တာ Jane Goodall ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ထိုင်ဝမ်သို့ တက္ကသိုလ်ကျောင်း လာရောက်တက်‌ရောက်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။

ခုချိန်တွင် ဒေါက်တာဘွဲ့ရရှိခဲ့သည့် Nathan Thadeo Yoashi သည် ထိုင်ဝမ်တွင် အိမ်ထောင်ကျပြီး ထိုင်ဝမ်ကလေး၏ဖခင်ပင် ဖြစ်နေပါပြီ။ Nathan Thadeo Yoashi က သူငယ်စဥ်ဘဝကို ပြောနေရင်းပင် အကြိမ်ကြိမ်စို့နင့်ပြီး မျက်ရည်ပင် ကျခဲ့သည်။ သူ့ဖြတ်သန်းခဲ့သည့်ဘဝသည် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများအတွက် အလွန်အလှမ်းဝေးပြီး တွေးကြည့်၍ပင် မရသည့်ဘဝမျိုး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူနှင့်အတူ နားထောင်နေသူများကလည်း မျက်ရည်များ ကျခဲ့သည်။ Nathan Thadeo Yoashi က ထိုင်ဝမ်တွင် နွေးထွေးသည့်မိသားစုလေးတစ်ခု ရှိ၍ အလွန်ကျေးဇူးတင်ကြောင်း သူ၏ပညာဖြင့် လူသားများ၏အကျိုးစီးပွားကို လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။

တစ်ပတ်တွင် သုံးရက်သာကျောင်းတက်ခဲ့ရသည့်အပြင် စာအုပ်မရှိ ခဲတန်မရှိသည့်သူသည် ကျောင်းသား ၁၅၀ ရှိသည့်အတန်းတွင် ထိပ်ဆုံးအဆင့် ၃ နေရာမှ မကျဖူးသည့် သူ၏ဇွဲလုံ့လဝီရိယသည် အလွန်ချီးကျူးဖွယ် ကောင်းလှသည်။ ကျွန်မတို့ မြန်မာနိုင်ငံမှလာသည့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများလည်း Nathan Thadeo Yoashi ကဲ့သို့ အခက်အခဲအမျိုးမျိုးကြားတွင် အောင်မြင်မှုပန်းတိုင်ကို ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေဟု ဆုမွန်ကောင်း‌တောင်းပေးလိုက်ပါသည်။

မနောကြည်မှ ရေးသားတင်ပြသည်။
ဓာတ်ပုံ။ ။ 台灣大雪

နွေအပူကို ငြိမ်းစေသည့် ရာသီသီး-ဖရဲသီးဖရဲသီးဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် ထိုင်ဝမ်၏ ဖရဲသီးမျိုးစေ့သည် ကမ္ဘာ့တစ်ဝှမ်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်...
30/05/2026

နွေအပူကို ငြိမ်းစေသည့် ရာသီသီး-ဖရဲသီး

ဖရဲသီးဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် ထိုင်ဝမ်၏ ဖရဲသီးမျိုးစေ့သည် ကမ္ဘာ့တစ်ဝှမ်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသော ဈေးကွက်ကို နေရာယူထားသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုလျှင် ရာနှုန်းပြည့် ထိုင်ဝမ်မျိုးကို စိုက်ကြသည်။

ခုချိန်၏ ရာသီသီးကို ပြောပါဟုဆိုလျှင် ဖရဲသီး၊ သရက်သီးနှင့် လိုင်ချီးသီးတို့ ဖြစ်သည်။ ဤရာသီသီးသုံးမျိုးတွင် ဈေးအချိုဆုံးသည် ဖရဲသီး ဖြစ်သည်။ ထိုင်ဝမ်ဖရဲသီးသည် အလုံးကြီးနှင့် အလုံးသေးနှစ်မျိုးရှိသည့်အပြင် အနီသီးနှင့် အဝါသီးဟူ၍လည်း နှစ်မျိုး ရှိသည်။ အနီသီးသည် အကြီး၊ အသေးနှစ်မျိုးလုံးရှိပြီး အဝါသီးမှာ အသေးမျိုးသာ ရှိသည်။ အနီ၊ အဝါသီးဆို၍ ထိုင်ဝမ်၏ ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းသည် ဖရဲသီးနှင့်ပတ်သက်သည့် ချစ်စဖွယ်ဓလေ့လေးတစ်ခု ရှိသည်။ ဤဓလေ့လေးသည် ထိုင်ဝမ်ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာခဲ့ပါပြီ။ နှစ်စဥ် မေလတွင် ထိုင်ဝမ်ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းတွင် ဖရဲသီးပွဲတော်ကို ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ဖရဲသီးလက်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် မိမိ၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ(愛情)၊ သို့မဟုတ် ခင်မင်မှု(友情)ကို ပြသကြသည်။ သူငယ်ချင်းကို ခင်မင်ကြောင်း ပြသလိုလျှင် အဝါ‌ရောင်ဖရဲသီးကို ဝယ်ပြီးလက်ဆောင်ပေးပါ။ မိမိကြိုက်နှစ်သက်သူကို ချစ်ခွင့်ပန်လိုပါက အနီ‌ရောင်ဖရဲသီးကို ဝယ်ပေးပါ။ ဤဓလေ့လေးသည် ထိုင်ဝမ်ဆရာအတတ်သင်ကျောင်း၏ တစ်မူထူးခြားသော ပွဲတော်လေးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုင်ဝမ်ဖရဲသီးမျိုးကို သုံးသည်ဟု ဆိုသော်လည်း စိုက်ပျိုးနည်းပညာနှင့် ရေ၊ မြေ၊ ရာသီဥတုကွာခြားမှုကြောင့်ထင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံထွက် ဖရဲသီး၏ ကွာလတီသည် ထိုင်ဝမ်သီးကဲ့သို့ မကောင်းပါ။ ထိုင်ဝမ်ဖရဲသီးသည် ချိုပြီး အသားကျစ်သည်။ မြန်မာသီးသည် အသားနုပြီး အချိုပိုင်းတွင်လည်း ထိုင်ဝမ်သီးလောက် မမီပါ။ ပူပြင်းသည့်နွေရာသီချိန်ခါတွင် ဖရဲသီးသည် အပူငြိမ်းစေသည့်အပြင် အကုန်အကျလည်း နည်းသည်။ ထို့အပြင် အသီးအစားလွန်၍ ဆီးချိုတက်၊ သွေးချိုတက် ဝိတ်တက်ကြောက်သူများအနေဖြင့် ဖရဲသီးသည် အလွန်ကောင်းသည့် ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထိုင်ဝမ်ဖရဲသီးတွင် ဟွားလျင်ဒေသထွက်ဖရဲသီးသည် နာမည်ကြီးပြီး ထွက်နှုန်းအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ပူပြင်းသည့် ခုလိုချိန်ခါတွင် ဈေးနှုန်းသက်သာပြီး အပူလည်းငြိမ်းစေသည့် ဖရဲသီးသည် အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှု ဖြစ်သည်။ ရာသီသီးဖြစ်၍ ဈေးတန်းများတွင် ဆိုင်တော်တော်များများတွင် ဖရဲသီးများ ရောင်းချနေကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဖရဲသီးဖျော်ရည်ကလည်း ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ဖရဲသီးကို အသီးကြိတ်စက်ထဲထည့် ပြီးလျှင် အဖတ်များကို ဇကာဖြင့်စစ်ပြီး ချိုမွေးအေး ဖရဲသီးဖျော်ရည်တစ်ခွက် ရပါပြီ။ နွေပူပူတွင် ရင်ကို‌‌အေးစေပြီး အကုန်အကျလည်း သိပ်မများသည့် ဖရဲသီးကို အခွင့်သာပါက ဝယ်စားကြည့်ကြပါရန် တိုက်တွန်းလိုက်ပါသည်။

မနောကြည်မှ ရေးသားတင်ပြသည်။
ဓာတ်ပုံ။ ။ မနောကြည်

နိုင်ငံတော်သမ္မတမှ သားသမီးမွေးဖွားပျိုးထောင်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အထီးကျန်စွာ ရုန်းကန်ရခြင်းမရှိစေရန် လက်ဆောင်မွန် ၁၈ ချက်က...
28/05/2026

နိုင်ငံတော်သမ္မတမှ သားသမီးမွေးဖွားပျိုးထောင်စောင့်ရှောက်ရာတွင် အထီးကျန်စွာ ရုန်းကန်ရခြင်းမရှိစေရန် လက်ဆောင်မွန် ၁၈ ချက်ကို ကြေညာ

ကလေးမွေးဖွားနှုန်း ကျဆင်းလာသည့် စိန်ခေါ်မှုကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် သမ္မတ လိုင်ချင်းတယ်သည် မေလ ၂၀ ရက်နေ့ ရာထူးသက်တမ်း ၂ နှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ကလေးမွေးဖွားနှုန်း ကျဆင်းမှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်ရေး မဟာဗျူဟာကို ချမှတ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားလုံခြုံရေး အဆင့်မြင့်အစည်းအဝေးကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်လူဦးရေဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာသစ် မိသားစု ပံ့ပိုးကူညီမှု ကဏ္ဍကို ကိုယ်တိုင် အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အစည်းအဝေးအပြီးတွင် သမ္မတသည် သမ္မတရုံးနှင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ကာ ကလေးမွေးဖွားခြင်း၊ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းနှင့် ပညာရေးဟူသော အဆင့်ကြီး ၃ ဆင့်အပေါ် အခြေခံ၍ ထောက်ပံ့ကြေး တိုးမြှင့်ခြင်း၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး လျှော့ချခြင်း၊ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ရှိစေခြင်း၊ စောင့်ရှောက်မှု တိုးမြှင့်ခြင်း ဟူသော ဗျူဟာ ၄ ချက်ဖြင့် စိတ်အေးချမ်းသာစွာ မွေးဖွားနိုင်ခြင်း၊ ကလေးထိန်းကျောင်းမှု အားကောင်းစေခြင်း၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှု တိုးမြှင့်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင် အဆင်ပြေစေခြင်း၊ နေထိုင်မှု ဖိအားလျှော့ချခြင်းဟူသော ကဏ္ဍကြီး ၅ ခုမှတစ်ဆင့် စုစုပေါင်း အစီအမံ ၁၈ ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတက ပြောကြားရာတွင် ဤထိုင်ဝမ် လူဦးရေဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာသစ်ဖြစ်သော မိသားစု ပံ့ပိုးကူညီမှု ကဏ္ဍသည် ထိုင်ဝမ်၏ လူထုအကျိုးပြု စနစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းရာတွင် အလွန်အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး သားသမီးမွေးဖွားပျိုးထောင်စောင့်ရှောက်ခြင်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ ပခုံးပေါ်မှ နိုင်ငံတော်၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းထမ်းဆောင်သည့် ပံ့ပိုးကူညီမှုစနစ်သို့ မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းက အလုပ်နှင့် မိသားစုကြား တစ်ခုခုကိုသာ မဖြစ်မနေ ရွေးချယ်ရသည့် အခြေအနေမျိုး မမဟုတ်တော့ဘဲ အိမ်ထောင်ပြု၊ ကလေးမွေးဖွားခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်းတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားပါတယ်။ သမ္မတ လိုင်ချင်းတယ်က "ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ထိုင်ဝမ်ရဲ့ လူငယ်မျိုးဆက်သစ်တွေ၊ အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တွေ အိမ်ထောင်ပြု၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တာ၊ သားသမီးမွေးဖွားတာ ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင် စတဲ့ အဆင့်တိုင်းကဏ္ဍတိုင်းမှာ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေ ပိုမိုရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ထောင်ပြုချင်သူတွေ၊ ကလေးမွေးချင်သူတွေနဲ့ ကလေးတွေကို အတူတကွ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးချင်သူတွေ အားလုံး အထီးကျန်စွာ ရုန်းကန်ဖို့ မလိုတော့ပါဘူး။ နိုင်ငံတော်က သင်တို့နဲ့အတူ လက်တွဲ လျှောက်လှမ်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့တာပါ။

၁။ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ မွေးဖွားနိုင်ခြင်း (၄ ချက်)

- အသက် သုညမှ ၁၈ နှစ်အထိ ကြီးထွားမှု ထောက်ပံ့ကြေး တစ်ဦးလျှင် တစ်လလျှင် ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၅,၀၀၀ ချီးမြှင့်မည်။ အသက် ၀ မှ ၆ နှစ်အထိ အပြည့်အဝ တိုက်ရိုက် ထုတ်ယူနိုင်ပြီး အသက် ၆ မှ ၁၈ နှစ်အထိ နိုင်ငံတော်မှ ကြိုတင်စုဆောင်းငွေအဖြစ် ထည့်သွင်းပေးမည်။ ယင်းအနက် ထက်ဝက်ကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်ဖြစ်ပြီး အစိုးရမှ စွန့်စားရမှုကို တတာဝန်ယူကာ ပုံသေ အပ်ငွေအတိုးနှုန်းကို အာမခံပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။

- နွမ်းပါးသော ကလေးများအတွက် မိဘများက လွတ်လပ်စွာ ငွေစုဆောင်းနိုင်ပြီး အစိုးရမှ တစ်ကျပ်စုလျှင် တစ်ကျပ် ထပ်ဆောင်း (1:1) အချိုးဖြင့် လိုက်လံထည့်သွင်းပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။

- သားသမီးမရနိုင်ခြင်း ကုသမှု ထောက်ပံ့ကြေး တိုးမြှင့်ခြင်းအနေဖြင့် သားသမီးရရှိရန် ခက်ခဲသော မိသားစုများအတွက် ထောက်ပံ့ကြေးကို တိုးမြှင့်ပေးမှာပါ။

- ကလေးမွေးဖွားခြင်း ခံစားခွင့်အနေဖြင့် မည်သည့် အာမခံအမျိုးအစားဖြစ်စေ ကလေးတစ်ဦးလျှင် ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ဖြည့်စွက် ထောက်ပံ့ပေးမည်ဖြစ်ပြီး မိခင်များ မီးဖွားပြီး နားနေချိန် (မီးတွင်းကာလ) အတွက် ကူညီပေးဦးမှာဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ကလေးထိန်းကျောင်းမှု အားကောင်းစေခြင်း (၃ ချက်) ကတော့

- အသက် ၀ မှ ၂ နှစ်အထိ ကလေးပြုစုပျိုးထောင်မှုနှင့် ကလေးထိန်း ထောက်ပံ့ကြေးများ ပေးအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

- အသက် ၂ မှ ၆ နှစ်အထိ သင့်တင့်သောစျေးနှုန်းရှိသည့် ပညာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် စရိတ်ထောက်ပံ့ကြေးများ ပေးအပ်သွားမှာပါ။

- ကလေးသူငယ် ဆေးဝါးစောင့်ရှောက်မှုကိုလည်း တိုးချဲ့မှာဖြစ်သလို သင့်တင့်သောစျေးနှုန်းရှိသည့် ကလေးထိန်း စွမ်းဆောင်ရည်ကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် လုပ်ငန်းရှင်များ ကလေးထိန်းကျောင်း အဆောက်အအုံအသစ် ဆောက်လုပ်ပါက အမြင့်ဆုံး ထောက်ပံ့ကြေး ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၅ သန်းအထိ ပေးအပ်မည်ဖြစ်ပြီး လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ကလေးထိန်းကျောင်းမှုဆိုင်ရာ အသုံးစရိတ်အပေါ် ၂၀၀% အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခြင်းဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်တွင်း ကလေးထိန်းကျောင်းမှု အစီအစဉ်များကို အားကောင်းစေမှာဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှု တိုးမြှင့်သည့်အနေဖြင့် လက်ရှိရှိနှင့်ပြီးသား ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၏ ကျောင်းလခ ထောက်ပံ့ခြင်းနှင့် ကျောင်းတွင်း အဆောင်နေထိုင်မှု ထောက်ပံ့ခြင်းများအပြင် ကျောင်းသားများ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး နည်းပါးစေရန်အတွက် ကျောင်းသားချေးငွေဆိုင်ရာ အစီအစဉ်သစ်အဖြစ် အတိုးနှုန်း ၁% လျှော့ချခြင်း၊ ပြန်ဆပ်ရမည့်ကာလ ၁ နှစ် တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်သွားမှာပါ။

၄။ လုပ်ငန်းခွင် အဆင်ပြေစေခြင်း (၅ ချက်) ကတော့

- မီးဖွားခွင့်ကို လက်ရှိ ၈ ပတ်မှ ၁၂ ပတ်အထိ တိုးမြှင့်မှာဖြစ်ပြီး ကလေးထိန်းခွင့် (育嬰假) ကို မိဘအုပ်ထိန်းမှုခွင့် (育兒假) အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

- မိဘအုပ်ထိန်းမှုခွင့် ခေတ္တရပ်နားခြင်း ထောက်ပံ့ကြေး "၆+၃" အစီအစဉ်ကို ဖော်ဆောင်သွားမှာပါ။

- အလုပ်ချိန် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် လျှော့ချခြင်း စနစ်ကို ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်ပြီး အလုပ်ချိန် လျှော့ချခြင်းကြောင့် လျော့နည်းသွားသည့် အလုပ်သမားများ၏ လုပ်ခလစာကို အစိုးရမှ အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးမည်ဖြစ်သည်။

၅။ နေထိုင်မှု ဖိအားလျှော့ချခြင်း (၂ ချက်) မှ-

- အိမ်ထောင်ပြုခြင်းနှင့် ကလေးမွေးဖွားခြင်းဆိုင်ရာ အိမ်ရာအခွန်လျှော့ပေါ့မှုများကို ဘက်စုံတွန်းအားပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူ့အိမ်ရာ (Social Housing) ၏ ၄၀% ကို အိမ်ထောင်သစ်နှင့် ကလေးရှိသော မိသားစုများအတွက် မင်္ဂလာနှင့် ကလေးမွေးဖွားမှုအိမ်ရာအဖြစ် တိုးချဲ့ သတ်မှတ်ပေးမှာပါ။

- လက်ရှိကလေးရှိသော မိသားစုများအတွက် အခွန်လျှော့ပေါ့မှုကို တိုးချဲ့ပြီး လက်ရှိ မူကြိုကလေး အထူးအခွန်နုတ်ပိုင်ခွင့်အပြင် ထပ်မံ၍ အသက်မပြည့်သေးသော သားသမီးများအတွက် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ကို တစ်ဦးလျှင် ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၁၅၁,၅၀၀ အထိ တိုးမြှင့်ပေးမှာဖြစ်သည့်အပြင် အိမ်ထောင်စုအတွင်း အသက် ၇၀ ကျော် မိဘများကိုပါ တစ်ပြိုင်နက် ကျွေးမွေးရပါကလည်း ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၁၅၁,၅၀၀ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်သဖြင့် အထက်မိဘ အောက်သားသမီး ကြားညှပ်နေသော ဆန်းဒဝစ်မျိုးဆက် (Sandwich Generation) ၏ ဖိအားများကို လျှော့ချပေးသွားမည် ဖြစ်ပါတယ်။

ဤမူဝါဒများ အမှန်တကယ် ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် သမ္မတသည် ဥပဒေပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများကို ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးအနေဖြင့် ဥပဒေပြုရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို အမြန်ဆုံး အပြီးသတ်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ‌ကျောရုံထိုက် (卓榮泰) က ဦးဆောင်သူအဖြစ် တာဝန်ယူကာ မူဝါဒတစ်ခုချင်းစီ၏ အကောင်အထည်ဖော်မှု တိုးတက်မှုကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးမည့် လူဦးရေဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာသစ် အကောင်အထည်ဖော်ရေး အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရန် နှိုးဆော်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်ရှင်။

Photo: 總統府
28 May 2026

နွေရာသီနှင့် အပူရှပ်ခြင်းအန္တရာယ်နွေရာသီချိန်ခါတွင် အပူချိန်မြင့်မားခြင်းကြောင့် မကြာခဏ လူများ အပူရှပ်သည့်သတင်းများ ကြား...
28/05/2026

နွေရာသီနှင့် အပူရှပ်ခြင်းအန္တရာယ်

နွေရာသီချိန်ခါတွင် အပူချိန်မြင့်မားခြင်းကြောင့် မကြာခဏ လူများ အပူရှပ်သည့်သတင်းများ ကြားနေရသည်။ ထိုင်ဝမ်တွင်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက်နေ့ထိ အပူဒဏ်ကြောင့် ဆေးရုံ‌ရောက်သွားသလူနာပေါင်း ၁၇၂ ဦး ရှိပါပြီ။ ယခုလမေလတစ်လတည်းတွင်ပင် ၁၃ ဦးရှိပြီး ဖြစ်သည်။

မတူသည့် အပူဒဏ်ကြောင့် မတူသည့်ဝေဒနာများ ဖြစ်တတ်သည်။ ခုရက်ပိုင်းများတွင် ထိုင်ဝမ်ဗဟို မိုးလေဝသ စီမံခန့်ခွဲရေးဗျူရို(中央氣象署)က အပူချိန်မြင့်မားသဖြင့် အပြင်သို့ထွက်မည်ဆိုပါက သတိထားကြပါရန် သတိပေးထားသည်။ အပူဒဏ်ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည့်ရောဂါများမှာ အပူကြောင့်ကြွက်တက်ခြင်း(熱痙攣)၊ အပူကုန်ခန်းခြင်း(熱衰竭)နှင့် အပူလေဖြတ်ခြင်း(中暑)ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ဖြစ်တတ်သည်။ အပူရှပ်ခြင်းသည် အခန့်မသင့်ပါက အသက်အန္တရာယ်ပင် ရှိနိုင်၍ ပေါ့သေးသေးထင်၍ မရပါ။ ထိုင်ဝမ်၏နွေရာသီသည် ပူပြင်းပြီးစိုထိုင်းသဖြင့် ချွေးထွက်ခက်သည်။ ချွေးထွက်ခက်ခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်မြင့်တက်ပြီး အပူဒဏ်များ ခံစားရသည်။ အပူရှပ်အန္တရာယ်ကာကွယ်ရန် ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားကျန်းမာရေးဗျူရို(國健署)က အေးမြအောင်နေပါ။(涼)၊ ရေဓာတ်ဖြည့်ပါ။(補)၊ မိမိ၏ အခြေအနေကို သတိထားပါ။(心)ဟူ၍ စကားလုံးသုံးလုံးဖြင့် သတိပေးသွားသည်။

အပူဒဏ်ကို ကာကွယ်သည့်နေရာတွင် အရိပ်ထဲတွင် အလုပ်လုပ်ရသူများအတွက် လွယ်ကူသော်လည်း နေရောင်ခြည်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ရသူများအတွက်က‌တော့ မလွယ်ကူလှပါ။ နေရောင်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ရသည့် လုပ်သားများအတွက် ထိုင်ဝမ်အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန(勞動部) လုပ်ငန်းခွင် အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် ကျန်းမာရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဗျူရို(職安署)က အပူချိန်မြင့်မားသည့် ပြင်ပတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အလုပ်လုပ်သူများ၏ အပူရှပ်ခြင်း ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးထောက်ပံ့ကြေး(戶外高溫作業防護補助)ကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ နေပူပူတွင် အလုပ်လုပ်နေရသည့် ဆောက်လုပ်ရေး(營造)၊ လမ်းပန်းပြုပြင်ရေး(道路修護)၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြုပြင်ရေး(電力設施維修)နှင့် လယ်ယာလုပ်ငန်း(農事)အစရှိသည့် လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် လိုအပ်ပါက ထောက်ပံ့ကြေးများ လာရောက်လျှောက်ထားနိုင်သည်။ လျှောက်ထားခြင်းဆိုင်ရာသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အချက်အလက်များကို https://sh168.osha.gov.tw/ တွင် သွားရောက်ကြည့်ရှုပြီး လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။

နေရောင်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ရသည့် လုပ်သားများသာမက ကျောင်းများတွင်လည်း အပူချိန်မြင့်မားသည့် နွေရာသီချိန်ခါဆိုလျှင် ကျောင်းသားများ အပူရှပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ပြင်ပအစည်းအဝေးကိုလည်း မပြုလုပ်တော့ပါ။ ထို့အပြင် ယခင်ကဆိုလျှင် ထိုင်ဝမ်၏ မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းကျောင်းများသည် အဲယားကွန်းများ မရှိပါ။ သို့သော် ပိုပိုပူပြင်းလာသည့် ရာသီဥတုအခြေအနေအောက်တွင် ကျောင်းသားများ သက်တောင့်သက်သာဖြင့် ပညာသင်ကြားနိုင်ရန် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် စာသင်ခန်းတိုင်း အဲယားကွန်းရှိရေး(班班有冷氣)ပေါ်လစီကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ကျောင်းများတွင် အဲယားကွန်းများ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ ခုချိန်ဆိုလျှင် ပူပြင်းသည့်ရာသီဥတုချိန်ရောက်တိုင်း ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများနှင့် ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမများလည်း အဲယားကွန်းဖွင့်ပြီး သက်တောင့်သက်သာစွာဖြင့် စာသင်ကြားနိုင်ပါပြီ။ ပူပြင်းသည့် နွေရာသီကို စာဖတ်မိတ်ဆွေများအားလုံး ကျန်းမာချမ်းသာစွာဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ပါစေကြောင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါသည်။

မနောကြည်မှ ရေးသားတင်ပြသည်။
ဓာတ်ပုံ။ ။ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၊ မိုးလေဝသ စီမံခန့်ခွဲရေးဗျူရို

လျှပ်စစ်စွမ်းအင်နှင့် စီးပွား‌ရေးတိုးတက်ခြင်း အကြောင်းခုခေတ်လူသားများအတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် နေ့စဥ်သုံးစွမ်းအင်တစ်မျို...
27/05/2026

လျှပ်စစ်စွမ်းအင်နှင့် စီးပွား‌ရေးတိုးတက်ခြင်း အကြောင်း

ခုခေတ်လူသားများအတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် နေ့စဥ်သုံးစွမ်းအင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အလင်း‌ရဖို့မီးထွန်းရန်အတွက်သာမက အိမ်သုံးလျှပ်စစ်ပစ္စည်းများအားလုံးအတွက် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ တိုးတက်မှုအပိုင်းတွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကလည်း အရေးကြီးသည့်ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်သည်။

ထိုင်ဝမ်တွင် AIစက်မှုဇုန်လာရောက်တည်ဆောက်မည့် NVIDIA ၏ စီအီးအိုဖြစ်သည့် Jensen Huang(黃仁勳)က မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ထိုင်ဝမ်၏ စက်မှုလုပ်ငန်းသည် လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီး စွမ်းအင်မှာ ယခင်ကထက် ပိုမိုလိုအပ်နေကြောင်း၊ စွမ်းအင်မလုံလောက်ပါက စီးပွားရေးတိုးတက်မှု ရှိမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။ ထိုအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထိုင်ဝမ်ဝန်ကြီးများရုံး(行政院)၏ ဝန်ကြီးချုပ် ကျော်ယုံထိုက်(卓榮泰)က ထိုင်ဝမ်အစိုးရသည် စက်မှုလုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးအတွက် လုံလောက်ပြီး သန့်ရှင်းသည့်စွမ်းအင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန် ဒုတိယစွမ်းအင် အသွင်ကူးပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြေကြားသွားသည်။ ကျော်ဝန်ကြီးချုပ်က ထိုင်ဝမ်၏ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများသည် ယခင်က ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှ ဓာတ်ငွေ့သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအဖြစ် ပြောင်းလဲသုံးစွဲပြီးနောက် လေထုညစ်ညမ်းမှုကာကွယ်ရေးအပိုင်းတွင်ဖြစ်စေ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းမှုအပိုင်းတွင်ဖြစ်စေ သိသိသာသာ ကောင်းမွန်လာသည့်အပြင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုအပိုင်းတွင်လည်း များစွာတိုးမြှင့်လာကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။ ထိုင်ဝမ်၏ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် ၂၀၃၂ ခုနှစ်ထိ လုံးဝလုံလောက်ကြောင်း အာမခံပြောကြားသွားသည်။ ထိုင်ဝမ်သည် ကမ္ဘာ့စက်မှုလုပ်ငန်းအပေါ် တာဝန်ရှိ၍ လုံလောက်ပြီး သန့်ရှင်းတည်ငြိမ်သည့် စွမ်းအင်ရှိရန် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းလည်း အထူးတလည် ဖြည့်စွက်ပြောကြားသွားသည်။

ထို့အပြင် လူအများက စူးစိုက်သိချင်နေကြသည့် အနာဂတ်တွင် ဓာတ်အားထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထိုင်ဝမ်လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ကုမ္ပဏီ၏ မန်နေဂျာချုပ် ဟွမ်မေလျင်(黃美蓮)က ထိုင်ဝမ်လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ထိုင်ဝမ်၏လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးခြင်းဆိုင်ရာ လိုအပ်မှုများကို သုံးရင်းပြုပြင်ရင်းဖြင့် ကောင်းသထက်ကောင်းအောင် ကြိုးစားလုပ်ဆောင်‌နေကြောင်း၊ လာမည့်နွေရာသီတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသည် လုံလောက်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။ ဟွမ်မန်နေဂျာချုပ်က ပေထိုရှိလင်စက်မှုဇုန်(北士科園區)သည် ထိုင်ပေမြို့၏ အရေးကြီး အချက်အချာ အဆင့်မြင့်သိပ္ပံနည်းပညာစင်္ကြံဖြစ်ကြောင်း အနာဂတ်တွင် AI ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများ စက်မှုလုပ်ငန်းအမျိုးမျိုး ဝင်ရောက်လာသည်နှင့် စွမ်းအင်သည် ယခုထက် များစွာ ပိုမိုလိုအပ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုလိုအပ်မှုကို ဖြည့်ဆည်းရန် ဝင်လင်ဓာတ်အားခွဲရုံ(文林變電所)ကို အသစ်တည်ဆောက်သွားမည့်အပြင် ယာယီဓာတ်အားခွဲရုံများလည်း တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။ ယာယီဓာတ်အားခွဲရုံတစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ပါမစ်ကျပြီး လပေါင်း ၂၀ ခန့်ဆိုလျှင် အပြီးတည်ဆောက်နိုင်ကြောင်း၊ ဝင်လင်ဓာတ်အားခွဲရုံကိုမူ မြေပေါ်ရုံဆိုလျှင် ၅ နှစ်၊ မြေအောက်ရုံဆိုလျှင် ၉ နှစ်လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။ ဝင်လင်ဓာတ်အားခွဲရုံသည် တစ်သိန်းရှစ်သောင်းကီလိုဝပ်သော စွမ်းအင်ကို ထုတ်လွှတ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်၍ ပေထိုရှိလင်စက်မှုဇုန်အတွက် လိုအပ်သည့်စွမ်းအင်ကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသွားသည်။

မနောကြည်မှ ရေးသားတင်ပြသည်။
ဓာတ်ပုံ။ ။ 圖取自Pixabay圖庫

ပူပြင်းတဲ့ရာသီချိန်ခါတွင် စားတတ်ကြသည့် အပူကျအစားအစာများထိုင်ဝမ်သည် ပူပြင်းသည့် နွေရာသီသို့ ဝင်ရောက်လို့ လာပါပြီ။ နွေခေါင...
24/05/2026

ပူပြင်းတဲ့ရာသီချိန်ခါတွင် စားတတ်ကြသည့် အပူကျအစားအစာများ

ထိုင်ဝမ်သည် ပူပြင်းသည့် နွေရာသီသို့ ဝင်ရောက်လို့ လာပါပြီ။ နွေခေါင်ခေါင်တွင် အပူကျစေသည့် လက်ဖျော်အအေး၊ အသီးဖျော်ရည်၊ ‌ရေခဲချောင်း၊ ရေခဲမုန့်နှင့် အခြားအအေးစာများစွာ၏ ဈေးကွက် ဖြစ်သည်။

ထိုင်ဝမ်၏လက်ဖျော်အအေးဆိုင်သည် များလွန်းသဖြင့် ဆယ်လှမ်း၊ အလှမ်းနှစ်ဆယ်လျှောက်လိုက်သည်နှင့် မတူသည့်အအေးဆိုင်များ တွေ့ရတတ်သည်။ မတူသည့်တံဆိပ်အလိုက် မတူသည့်အအေးများ ရောင်းကြသည်။ လက်ဖျော်အအေးဆိုင်များအပြင် ထိုင်ဝမ်လူမျိုးများသည် နွေရာသီချိန်ခါတွင် ရေခဲခြစ်ကိုလည်း စားတတ်ကြသည်။ ရေခဲ့ခြစ်ဆိုင်ကလည်း ရေခဲခြစ်ပင် အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ရိုးရိုးရေဖြင့်သာ လုပ်ထားသည့်ရေခဲခြစ်၊ နွားနို့ဖြင့်လုပ်ထားသည့်ရေခဲခြစ်၊ ကြံရည်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့်ရေခဲခြစ် အစရှိသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ မတူသည့် ရေခဲခြစ်အလိုက် မတူသည့် ကြိုက်နှစ်သက်သူများ ရှိသည်။ ရိုးရိုးရေခဲခြစ်သည် ရိုးရှင်းပြီး ထွေထွေထူးထူးအရသာ မရှိပါ။ နွားနို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်ရေခဲခြစ်ကတော့ အရသာကောင်းပြီး ပါးစပ်ထဲတွင် ထည့်လိုက်သည်နှင့် ပျော်ဝင်သွားပြီး နွားနို့နံ့လေး သင်းသင်းလေးကျန်ခဲ့သည်။ သို့သော် များများစားလျှင် အီတတ်သည်။ ဤနှစ်မျိုးကြားတွင် ကြံရည်ဖြင့်ပြုလုပ်သည့် ရေခဲခြစ်သည် ကျွန်မအကြိုက်ဆုံး ဖြစ်သည်။

ရေခဲခြစ်စားပုံသည် များပြားလှသည်။ အရည်အလိုက်စားချင်သလား၊ အသီးများ၊ မုန့်လုံး‌ရေပေါ်များ သို့မဟုတ် ပဲမျိုးစုံ၊ ပူတင်းကဲ့သို့သော အစာပလာများပုံပြီးပဲစားမလား အစရှိသည်ဖြင့် စားမျိုးစုံလင်လှသည်။ အရည်အလိုက်စားမည်ဆိုပါက တိုဖူးနှောက်(豆花)၊ မုန့်လုံး‌ရေပေါ်(湯圓)၊ မြေပဲ၊ ပိန်းဥအစရှိသည့် အစာပလာများထည့်ပြီး အချိုရေလေးထည့်လိုက်သည်နှင့် စား၍ရပါပြီ။ ဤအစားအစာသည် အပူ၊ အအေးနှစ်မျိုးလုံး စား၍ရသည်။ ဆောင်းတွင်းဆိုလျှင် အပူရောင်းပြီး နွေရာသီဆိုလျှင် အအေးရောင်းသည်။ ရေခဲခြစ်ပေါ်တွင် အသီးအနှံများပုံပြီးလည်း စား၍ရသည်။ ခုချိန်ဆိုလျှင် ထိုင်ဝမ်၏ သရက်သီးထွက်ချိန်ဖြစ်၍ သရက်သီးရေခဲခြစ်သည် အလွန်ကောင်းသည့် ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ စတော်ဘယ်ရီ၊ ငပျောသီး၊ ခီဝီသီး အစရှိသည့် အသီးများကို ပုံပြီးလည်း စား၍ ရသေးသည်။

ထိုင်ဝမ်၏ မုန့်လုံးရေပေါ်သည် အရသာအမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ရိုးရိုးဘာမှမထည့်သည့် မုန့်လုံးရေပေါ်၊ ပိန်းဥ၊ ရွှေဖရုံသီး အစရှိသည့်အရာများ ရောထည့်ထားသည့် မုန့်လုံးရေပေါ်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ကျွန်မကတော့ ပိန်းဥမုန့်လုံးရေပေါ်ကို အလွန်ကြိုက်သည်။ ပိန်းဥဟုဆိုသည်နှင့် ထိုင်ဝမ်တာ့ကြာပိန်းဥ(大甲芋頭)သည် နာမည်ကြီးသည်။ ပိန်းဥအချစ်တော် ကျွန်မကတော့ ရေခဲခြစ်စားလျှင် ပိန်းဥမုန့်လုံးရေပေါ်နှင့် အချိုနှပ်ထားသည့်ပိန်းဥ ထည့်ပြီး စားတတ်သည်။ စာဖတ်သူများလည်း အခွင့်သာပါက ပိန်းဥမုန့်လုံးရေပေါ် နှင့် ပိန်းဥနှပ်ရေခဲခြစ်ကို သွားစားကြည့်ပါဟု တိုက်တွန်းလိုက်ပါသည်။

မနောကြည်မှ ရေးသားတင်ပြသည်။
ဓာတ်ပုံ။ ။ မနောကြည်

ထိုင်ဝမ်စာပေသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်ထက်သို့ တစ်ကျော့ပြန် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့ပါပြီ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် နိုင်ငံတကာ ဘွတ်ကာဆု (Inte...
22/05/2026

ထိုင်ဝမ်စာပေသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်ထက်သို့ တစ်ကျော့ပြန် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့ပါပြီ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် နိုင်ငံတကာ ဘွတ်ကာဆု (International Booker Prize) ဆုပေးပွဲကို ဗြိတိန်နိုင်ငံ လန်ဒန်စံတော်ချိန် မေလ ၁၉ ရက်နေ့ ညပိုင်း (ထိုင်ဝမ်စံတော်ချိန် ၂၀ ရက်နေ့ အရုဏ်ဦး) တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ ထိုင်ဝမ်စာရေးဆရာမ ရန်စွမ်းကျည် (楊双子-Yang Shuang-zi) ရေးသားပြီး ကျင်းလင် (Lin King) က အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုထားသည့် (臺灣漫遊錄-ထိုင်ဝမ်ခရီးသွားမှတ်တမ်း -Taiwan Travelogue) ဝတ္ထုသည် နိုင်ငံအသီးသီးမှ ပြိုင်ဘက်ကောင်းများကို ကျော်ဖြတ်ကာ ထိုင်ဝမ်၏ ပထမဦးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ ဘွတ်ကာဆုကြီးကို ဆွတ်ခူးရရှိသည့် စာပေလက်ရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ယခုနှစ် နိုင်ငံတကာ ဘွတ်ကာဆုဟာ ဆုကြေးငွေ ဗြိတိန်စတာလင်ပေါင် ၅ သောင်း (ထိုင်ဝမ်ဒေါ်လာ ၂ သန်းခန့်) ချီးမြှင့်ခြင်းခံရပြီး ရန်စွမ်းကျည်နှင့် ကျင်းလင်တို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဆုပေးပွဲစင်မြင့်ထက်သို့ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ကာ ဆုလက်ခံရယူကာသမိုင်းဝင် အခိုက်အတန့်ကို အတူတကွ ဆင်နွှဲခဲ့ကြတာပါ။

သမ္မတ လိုင်ချင်းသယ် Lai က မေ၂၀ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ Facebook စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ဆုပေးပွဲ အခမ်းအနားတွင် စာရေးဆရာမ ရန်ရွှမ်းဇီ ပြောကြားခဲ့သည့် စကားကို ကောက်နုတ်ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ရန်ဟာ အတိတ်က ကိုလိုနီသမိုင်းကြောင်းတွေနဲ့ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါမှာ စာပေဟာ အမြဲတမ်း စွမ်းအားတွေ ပြည့်နှက်နေပြီး ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆက်သွယ်စကားပြောနိုင်ခဲ့ပါတယ် ဟု ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သူမဟာ ယခုဂုဏ်ယူမှုကို မိမိ၏ ဇာတိမြေသို့ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်စာပေရဲ့ နှစ်တစ်ရာကြာ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုဟာ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ထိုင်ဝမ်လူမျိုးတွေရဲ့ လွတ်လပ်မှုနဲ့ ညီမျှမှုအတွက် နှစ်တစ်ရာကြာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဟု ဂုဏ်ယူစွာ ကြေညာခဲ့တာပါ။ ဘာသာပြန်သူ လင်ကလည်း ထိုင်ဝမ်ရဲ့ အသံကို အင်္ဂလိပ်စကားပြော ကမ္ဘာဆီသို့ ဆက်လက် သယ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ် ဟု ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ရန်နှင့် ကင်လင်တို့၏ ရင်တွင်းစကားများသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိခိုက်လှုပ်ရှားစေခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်၏ ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်နှင့် မဆုတ်မနစ်သော စိတ်ဝိညာဉ်ကို ကမ္ဘာကြီးအား ပြသနိုင်ခဲ့ကြောင်း သမ္မတက ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတက ဆက်လက်ပြီး အမေရိကန် အမျိုးသားစာအုပ်ဆု (National Book Award) ကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပြီးနောက် ယခုအခါ ဤစာအုပ်ဟာ ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန် စာပေလောက၏ အမြင့်ဆုံး ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုများကို ဆက်တိုက် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့ပြီး ကျော်ဖြတ်ရန် ခဲယဉ်းလှသော မှတ်တိုင်သစ်တစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုင်ဝမ်၏ သမိုင်းဝင် နောက်ခံအကြောင်းအရာများ ရထားလမ်း ရှုခင်းများနှင့် အစားအသောက် ယဉ်ကျေးမှုများကို ပေါင်းစပ်ပုံဖော်ထားသည့် ယခုဝတ္ထုသည် လက်ရှိတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၅ နိုင်ငံ၏ မူပိုင်ခွင့်ကို ရောင်းချထားရပြီး ဘာသာစကားနှင့် အချိန်ကာလ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်ဖြတ်ကာ ထိုင်ဝမ်ယဉ်ကျေးမှု၏ အကြံ့ခိုင်ဆုံးနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားစရာ အကောင်းဆုံး (ပျော့ပျောင်းသော စွမ်းအား-Soft Power) အားကမ္ဘာကိုမြင်တွေ့စေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့တာပါ။

သမ္မတသည် ရန်နှင့် လင် တို့အား ၎င်းတို့၏ ဖန်တီးမှုနှင့် ဘာသာပြန်ဆိုမှုများဖြင့် ထိုင်ဝမ်စာပေအတွက် စာမျက်နှာသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်၏ ပုံပြင်များကို ကမ္ဘာ့စာပေ၏ အမြင့်ဆုံး ခန်းမဆောင်ကြီးဆီသို့ ယူဆောင်ပေးခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားသည့် အပြင် ပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း ယခုကဲ့သို့ သမိုင်းတွင်မည့် အောင်မြင်မှုအတွက် အတူတကွ ဂုဏ်ယူကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး လူတိုင်း စာအုပ်ဆိုင်များသို့ သွားရောက်ကာ ဆွဲဆောင်မှုအပြည့်ရှိသော လက်ရာကို ဖတ်ရှုကြပါရန် ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ သမ္မတက ဒါဟာ စာမျက်နှာပေါ်က ခရီးလှည့်လည်မှု သက်သက်တင် မဟုတ်ပါဘူး။ ထိုင်ဝမ်က ကမ္ဘာကြီးထံ ရေးသားလိုက်တဲ့ အလှပဆုံး အချစ်စာလွှာတစ်စောင်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စာပေရဲ့ အလင်းရောင်ဟာ ထိုင်ဝမ်ကို နောင်အနာဂတ်ဆီသို့ ဂုဏ်ယူဝံ့ကြွားစွာနဲ့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းနိုင်အောင် လမ်းညွှန်ပြသပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်ဟု ထပ်လောင်းပြောဆိုပါတယ်။

ထို့ပြင် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး လီယွမ် (Li Yuan) ကလည်း မေ ၁၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ၎င်း၏ Facebook စာမျက်နှာ၌ ချက်ချင်းဆိုသလို ထိုင်ဝမ်ကို ကမ္ဘာက မြင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့တဲ့အတွက် ရန်နဲ့ လင်တို့ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ လီယွမ်က ယနေ့သည် ၎င်း ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်မှာ ကွက်တိ ၂ နှစ် ပြည့်မြောက်သည့်နေ့ ဖြစ်ပြီး ဒီသတင်းကောင်းဟာ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ထိုင်ဝမ်ယဉ်ကျေးမှုလောကအတွက် အကောင်းဆုံး လက်ဆောင်မွန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် ဟု ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဤစာအုပ်အား ထုတ်ဝေသည့် ချွန်းဆန်း ထုတ်ဝေရေး (Chun Shan Publishing) ကလည်း Facebook တွင် သတင်းထုတ်
ပြန်ချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာမှာ ရန်က သူမ၏ ခံစားချက်ကို ထိုင်ဝမ်စာပေရဲ့ နှစ်တစ်ရာကြာ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုဟာ အမှန်စင်စစ် ထိုင်ဝမ်လူမျိုးတွေရဲ့ လွတ်လပ်မှုနဲ့ ညီမျှမှုအတွက် နှစ်တစ်ရာကြာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်လူမျိုးတစ်ယောက်အနေနဲ့ မွေးဖွားလာရတာဟာ ကျွန်မရဲ့ ကံကောင်းခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုင်ဝမ်စာရေးဆရာတစ်ဦးအဖြစ် ဒီနေရာမှာ ရပ်တည်ခွင့်ရတာဟာ ကျွန်မရဲ့ ဂုဏ်ယူမှုပါပဲ ဟု ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဘာသာပြန်သူ လင်ကလည်း ၎င်းရဲ့ခံစားချက်ကို ပြောကြားရာတွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားက ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ချိန်၌ သူမအနေဖြင့် ပြတ်သားသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း အနာဂတ်ကာလတွင် တရုတ်စကားပြောစာပေ (華語作品) များကို ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းမျိုးကို လုပ်ဆောင်တော့မည် မဟုတ်ဘဲ ထိုင်ဝမ်မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် ဖန်တီးမှုများကိုသာ သီးသန့် ဘာသာပြန်ဆိုသွားတော့မည် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုပါတယ်။ လင်က တစ်နေ့မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မိခင်မြေရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာဟာ အင်္ဂလိပ်စကားပြော ကမ္ဘာထဲမှာ ရန်စမှုတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် ပြက်လုံးတစ်ခု မဟုတ်တော့တဲ့အထိ နောက်ပြီးတော့ ဘယ်သူကမှ ရှက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ကျွန်မကို ထိုင်ဝမ် ရှိနေတုန်းလေး အလည်သွားကြည့်သင့်တယ်လို့ လာမပြောနိုင်တော့တဲ့ အချိန်အထိ ကျွန်မ ဒါကို ဆက်ပြီး လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ ဟု ဆိုခဲ့တာပါ ။

ချွန်းဆန်း ထုတ်ဝေရေး၏ အဆိုအရ ယခုစာအုပ်သည် လက်ရှိအချိန်အထိ နိုင်ငံပေါင်း ၂၄ နိုင်ငံ၏ မူပိုင်ခွင့်ကို ရောင်းချထားရပြီး ထိုင်ဝမ်တွင် အုပ်ရေ ၄ သောင်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရကာ ဂျပန်၊ အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း အုပ်ရေသောင်းချီ၍ ရောင်းချခဲ့ရပြီး ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ယခုဝတ္ထုကို Gaia (蓋亞) မှ ရုပ်ပြကာတွန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် မူပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ထားပြီးဖြစ်သလို ဝမ်ရှီးဝမ် (Wang Xi-wen) မှ တေးဂီတပြဇာတ်အဖြစ် ဖန်တီးနေပြီး မကြာမီတွင် ကမ္ဘာ့ဆော့ဖ်ဝဲလ် ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီ (Studio76 / 世界柔軟) မှ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းရုပ်ရှင်စီးရီး (International Co-production Series) အဖြစ်လည်း အကောင်အထည်ဖော် ထုတ်လုပ်သွားမည် ဖြစ်သည့်
အပြင် ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဆုပေးပွဲအခမ်းအနားသို့ ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ကာ သမိုင်းဝင်အခိုက်အတန့်ကို မျက်ဝါးထင်ထင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ဗြိတိန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်ဝမ် ဒုတိယသံကိုယ်စားလှယ် ကျန်းယာချီ (Chiang Ya-chi) က ရေဒီယို ထိုင်ဝမ် အင်တာနေရှင်နယ် (RTI) ၏ သီးသန့်အင်တာဗျူးကို လက်ခံဖြေကြားရာတွင် သူမ၏ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို မဖုံးကွယ်နိုင်ဘဲ တကယ့်ကို စိတ်လှုပ်ရှားဖို့ ကောင်းပါတယ် ဟု အာမေဍိတ် ရေရွတ်ခဲ့ပြီး ယခုဆုသည် ဗြိတိန်နှင့် နိုင်ငံတကာ စာဖတ်ပရိသတ်များကို စာပေ၊ အစားအသောက်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့မှတစ်ဆင့် ထိုင်ဝမ်ကို ပိုမိုနက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိရှိနားလည်လာစေရန် အခွင့်အလမ်း ပေးစွမ်းနိုင်လိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့တာပါ။

ကျန်းယာချီက ကျွန်မထင်ပါတယ်။ ပထမအချက်ကတော့ ဒီစာအုပ်ဟာ အနောက်ကမ္ဘာ ဒါမှမဟုတ် မတူညီတဲ့ နိုင်ငံအသီးသီးက လူတွေကို ဒီဘာသာပြန်စာအုပ်ကတစ်ဆင့် ထိုင်ဝမ်ရဲ့ သမိုင်းနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်လာစေမှာ သေချာပါတယ်။ ပြီးတော့ နောက်ထပ် ရှုထောင့်တစ်ခုကနေ ပြောရရင် ဒီစာအုပ်ထဲမှာ ထိုင်ဝမ်ရဲ့ ဒေသခံ အစားအသောက်တွေအကြောင်း အများကြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်အစားအစာတွေက ဗြိတိန်မှာ တော်တော်လေး လူကြိုက်များပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ဟာ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံကနေ နိုင်ငံခြားသား သူငယ်ချင်းတွေကို ထိုင်ဝမ်ကို ပိုပြီး သိကျွမ်းလာစေဖို့ အခွင့်အရေးကောင်းတစ်ခု ပေးစွမ်းနိုင်မှာဖြစ်လို့ ဒီစာအုပ်လေးက တကယ့်ကို ချစ်စရာကောင်းလွန်းလှပါတယ်ဟု ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ယခုနှစ် နိုင်ငံတကာ ဘွတ်ကာဆုဒိုင်လူကြီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဝတ္ထုရေးဆရာမ နာတာရှာ ဘရောင်း (Natasha Brown) ကမူ ထိုင်ဝမ်ခရီးသွားမှတ်တမ်းသည် လူကိုဆွဲဆောင်နိုင်ပြီး သိုသိုသိပ်သိပ်ရှိကာ စိတ်ကူးစိတ်သန်း ဆန်းသစ်မှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် ဝတ္ထုကောင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြု ပြောကြားခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

Photo: 中央社/Rti 新聞
22 May 2026

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်နှင့် ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုက်ချင်းတယ် တို့ ဖုန်းပြောဖြစ်ကြတော့မည်လားအမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့် (Donald T...
21/05/2026

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်နှင့် ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုက်ချင်းတယ် တို့ ဖုန်းပြောဖြစ်ကြတော့မည်လား

အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့် (Donald Trump) ဟာ တစ်ပတ်အတွင်း နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထိုင်ဝမ်ကို စစ်လက်နက်ရောင်းချရေးကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုက်ချင်းတယ် (賴清德) နဲ့ ဖုန်းလိုင်းကတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးသွားမယ်လို့ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ (ပထမတစ်ကြိမ်က ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၅ ရက်နေ့ ပေကျင်းကနေ အမေရိကန်အပြန် လေယာဉ်ပေါ်မှာဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်ကြိမ်ကတော့ ထိုင်ဝမ်စံတော်ချိန် ၂၀ ရက်နေ့ ညပိုင်း အင်ဒရူးစ်လေတပ်စခန်းမှာ ပြောကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်)။ ယခုလိုမျိုးအပြောအဆိုကြောင့် ထိုင်ဝမ်လွှတ်တော်အမတ်တွေကြားမှာ အစိုးရအနေနဲ့ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားလဲဆိုတာကို အထူးစိတ်ဝင်စားနေကြပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ (DPP) လွှတ်တော်အမတ် စိန်ဖားဟွေ့ (沈發惠) ရဲ့ အမေးကို ဖြေကြားရာမှာတော့ ထိုင်ဝမ်သမ္မတရုံးအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖန်းမုန့်အန်း (潘孟安) ဟာ "ထရမ့်-ရှီ တွေ့ဆုံပွဲ" မတိုင်ခင်ကတည်းက ထရမ့် အမေရိကန်မြေဆီ ပြန်ရောက်တဲ့အထိ အခြေအနေတစ်ခုလုံးကို ထိုင်ဝမ်သမ္မတရုံးနဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီတို့က အနီးကပ် စောင့်ကြည့်သိရှိထားကြောင်း၊ ဒါပေမဲ့ လောလောဆယ်အထိတော့ ဖုန်းပြောဆိုမှု မရှိသေးကြောင်း ယနေ့ ၂၁ ရက်နေ့ မှာ ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖန်းမုန့်အန်း မှ “အကယ်၍ ဖုန်းပြောဖြစ်ခဲ့ရင် ပြည်သူတွေကို အသိပေးသွားမှာဖြစ်သလို လက်ရှိမှာလည်း ထိုင်ဝမ်နဲ့ အမေရိကန်အကြား အမေရိကန်လွှတ်တော်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံး (AIT) အပြင် ကျွန်ုပ်တို့ဘက်က ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ၊ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ထိုင်ဝမ်သမ္မတရုံးတို့အကြား ဆက်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းတွေဟာ အမြဲတမ်း ပွင့်လင်းပြီး ကောင်းမွန်လှပါတယ်” လို့ ဆိုထားပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်ဝမ်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးက ယမန်နေ့ ၂၀ ရက်နေ့ ညပိုင်းက “ထိုင်ဝမ်နဲ့ အမေရိကန်အကြား ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်သွယ်မှုတွေ ရှိနေပြီး ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုက်ချင်းတယ် ပြောခဲ့သလိုပဲ အခွင့်အရေးရရင် ထိုင်ဝမ်ပြည်သူတွေရဲ့ သဘောထားကို တင်ပြသွားမှာဖြစ်သလို နောက်ထပ် သတင်းထူးရှိရင် အမေရိကန်ဘက်ကပဲ ကြေညာလိမ့်မယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

ဒီလိုမျိုး "ထရမ့်-လိုက် ဖုန်းပြောဆိုမှု" ဖြစ်လာနိုင်ခြေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးကလည်း ၂၀ ရက်နေ့က "သမ္မတ ထရမ့် ပြောထားတဲ့အတိုင်း ထိုင်ဝမ်ကို စစ်လက်နက်အသစ် ရောင်းချမယ့်ကိစ္စကို မကြာခင် အချိန်တိုအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချသွားမှာပါ" လို့ ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အမေရိကန်အစိုးရဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ထိုင်ဝမ်စစ်လက်နက် ရောင်းချရေးစီမံကိန်းကို တွန်းအားပေးဖို့ စဉ်းစားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါအရာရှိရဲ့ အဆိုအရ ထရမ့်ရဲ့ ပထမ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း အတည်ပြုခဲ့တဲ့ ထိုင်ဝမ်စစ်လက်နက် ရောင်းချမှု ပမာဏဟာ အခြား အမေရိကန်သမ္မတတွေထက် ပိုများခဲ့သလို ယခု ဒုတိယ သမ္မတသက်တမ်းရဲ့ ပထမဆုံးနှစ်မှာတင် အတည်ပြုလိုက်တဲ့ စစ်လက်နက် ရောင်းချမှု ပမာဏဟာ ဘိုင်ဒန် (Joe Biden) အစိုးရ ၄ နှစ်စာ စုစုပေါင်းထက်ကို ကျော်လွန်နေပြီပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရှောင်းကွမ်းဝေ (蕭光偉) မှလည်း ထိုင်ဝမ်ဟာ ရေလက်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို စောင့်ရှောက်သူဖြစ်ပြီး တရုတ်ကသာ ဖျက်ဆီးသူဖြစ်ကြောင်း၊ အမေရိကန်ဆီကနေ စစ်လက်နက် ဝယ်ယူမှုတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင်သွားချင်ကြောင်း ထိုင်ဝမ်သမ္မတ လိုက်ချင်းတယ်ရဲ့ စကားကို ကိုးကားပြီး ၂၀ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ထိုင်ဝမ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ကုလိရှုံ မှလည်း ယနေ့ ၂၁ ရက်နေ့ လွှတ်တော်မှာ “အမေရိကန်ဘက်က ထိုင်ဝမ်မူဝါဒ မပြောင်းလဲဘူးလို့ အကြိမ်ကြိမ် အာမခံထားတာကြောင့် အနာဂတ် စစ်လက်နက် ဝယ်ယူရေးကိစ္နတွေအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့ဘက်က သတိကြီးစွာနဲ့ပဲ အကောင်းမြင်ထားဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်မှုဟာ အမေရိကန်ရဲ့ အဓိက အကျိုးစီးပွားဖြစ်သလို ထိုင်ဝမ်ဆက်ဆံရေးဥပဒေ (Taiwan Relations Act) အရ ထိုင်ဝမ်ကို ကာကွယ်ရေးစွမ်းရည်ရှိတဲ့ စစ်လက်နက်တွေ ပံ့ပိုးပေးပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းတာဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ချမှတ်ထားပြီးသား မူဝါဒဖြစ်တယ်လို့ ဝန်ကြီး ကုလိရှုံမှ အလေးပေး ပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ - 中央社記者郭日曉攝 115年5月21日

Address

55, Pei-an Road
Taipei
104

Telephone

+886228856168

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when RtiMyanmar posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category