The Somali News

09/05/2026

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinaya diyaarad nooca aan duuliyaha lahayn ee Bayraktar TB2 oo ku sugan garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Aadan Cadde ee Magaalada Muqdisho, xilli ay soo baxayaan warar sheegaya in diyaaradda loo diyaarinayo hawlgal kale oo duqeyn ah.

Bayraktar TB2 waa diyaarad aan duuliye lahayn oo loo adeegsan karo sahamin iyo hawlgallo militari. Soomaaliya ayaa muddooyinkii u dambeeyay adeegsanaysay diyaaradaha Bayraktar ee Turkiga, iyadoo xiriirka milatari ee Soomaaliya iyo Türkiye uu si weyn u balaartay.

Kadib dhacdada Doolow, muuqaal cusub oo la baahiyay ayaa muujinaya Bayraktar TB2 oo ku sugan ama ka hawlgalaysa garoonka Aadan Cadde. Wararka aan la xaqiijin ayaa sheegaya in diyaaradda loo diyaarinayo hawlgal cusub.

Warar hoose ayaa sheegayo in duulimaadka xiga laga yaabo inuu ku wajahnaado deegaanada Jubaland, gaar ahaan Magaalada Kismaayo.

Arrintan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in khilaafka siyaasadeed iyo kan amni ee u dhexeeya Muqdisho iyo Jubaland uu isu beddelo xaalad ay diyaaradaha dagaalka iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn qayb ka noqdaan.

Qaar ka mid ah wararka ayaa ku doodaya in madaxda sare ee Jubaland ay noqon karaan bartilmaameedyo suurtagal ah. sido kale waxa la so warinayaa in Axmed Madoobe iyo Cabdirashiid Janan si gaar ah loo bartilmaameedsanayo. balse wali si rasmi ah looma shaacin xiliga ay dowlada qaadayso howlgalkaan.

Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli xiriirka dowladda federaalka iyo Jubaland uu weli yahay mid aad u xasaasi ah. Labada dhinac ayaa h**ey ugu kala aragti duwanaaday arrimaha maamulka Gedo, amniga, ciidammada iyo awoodda siyaasadeed.

Isticmaalka diyaaradaha Bayraktar ee Soomaaliya ayaa sidoo kale h**ey uga dhex muuqday dagaallada iyo xiisadaha Jubaland. Tusaale ahaan, intii lagu jiray dagaalladii Ras Kamboni ee 2024, mas’uuliyiin Jubaland ah ayaa dowladda federaalka ku eedeeyay inay adeegsanaysay Bayraktar TB2 oo Turkigu bixiyay.

Dowladda Soomaaliya weli k**a soo bixin war cad oo si buuxda u sharxaya dhacdadii Doolow iyo cidda fulisay weerarka, halka Jubaland ay dalbatay in si dhab ah loo baaro doorka Türkiye iyo sida loo adeegsaday awoodaha militari ee ay Soomaaliya ka heshay Ankara.

Arrintan ayaa muujinaysa walaac ah in qalabka militari ee loogu talagalay la dagaallanka kooxaha hubeysan, gaar ahaan Al-Shabaab, uu ku lug yeesho khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha dalka.

09/04/2026

09/04/2026

Wararka ka imaanaya degmada Doolow ee gobolka Gedo ayaa sheegaya in Sarreeye Guuto Mahad Cabdiraxmaan Aadan, oo loo yaqaan Taliye Shub, taliyihii h**e ee Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed, uu dhaawac ka soo gaaray duqeyn cirka ah oo lagu beegsaday guriga uu ka deganaa degmadaasi.

Sida ay sheegeen wararka hordhaca ah, duqeynta ayaa sidoo kale sababtay dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dad kale oo guriga ku sugnaa. Waxaa la soo wariyay in haweeney Itoobiyaan ah oo guriga ka shaqaynaysay ay ku geeriyootay, halka dhowr qof oo kale ay dhaawacmeen.

Wararka la helayo waxay tilmaamayaan in Taliye Shub uu dhaawaciisu yahay mid fudud, waxaana xaaladdiisa caafimaad lagu sheegay inay degan tahay.

Ilaa hadda si rasmi ah looma xaqiijin cidda fulisay duqeynta iyo diyaaraddii loo adeegsaday, inkastoo warar iyo eedeymo kala duwan ay soo baxayaan. Maamulka Jubbaland ayaa si gaar ah ugu eedeeyay Turkiga in diyaarado uu leeyahay ay fuliyeen weerarka, isla markaana Dowladda Federaalka Soomaaliya ay arrintaasi ku lug leedahay. Eedeymahaas ayaan weli helin xaqiijin madax-bannaan.

Duqeyntan ayaa ku soo beegmaysa xilli ay sii kordhayaan xiisadaha siyaasadeed iyo kuwa amni ee Koonfur Galbeed Soomaaliya, iyadoo Taliye Shub uu h**e uga mid ahaa saraakiisha iyo siyaasiyiinta si weyn loogu xiriiriyo arrimaha Koonfur Galbeed.

Faahfaahinta ku saabsan sababta rasmiga ah ee loo bartilmaameedsaday Taliye Shub iyo cidda ka dambeysa weerarka ayaa weli la sugayaa.

09/02/2026

Nin ku nool magaalada Staten Island ee New York ayaa ka sheekeeyay dhacdo naxdin leh oo uu kaga badbaaday hillaac ku dhacay, xilli uu meel dhow uga socday gaarigiisa.

Thomas Fahmy ayaa sheegay in hillaacu ku dhuftay toddobaadkii h**e, xilli uu marayay waddada Todt Hill Road oo u dhow Windsor Road. Wuxuu gaarigiisa u jiray qiyaastii 15 ilaa 25 feet, oo u dhiganta ku dhowaad 5 ilaa 8 mitir.

Kaamirooyinka ammaanka ayaa qabtay xilliga hillaacu ku dhacay Fahmy, waxaana muuqaalka lagu arkayaa isaga oo si lama filaan ah dhulka ugu dhacaya.

Fahmy ayaa sheegay inuu jirkiisa oo dhan ka dareemay shoog xooggan, isagoo tilmaamay gubasho daran, kabuubyo, xanuun iyo jidhidhico, gaar ahaan labada cagood.

Inkasta oo xanuunku uu aad u xooganaa, Fahmy wuxuu sheegay inuusan miyir beelin. Muuqaalka ayaa muujinaya isaga oo xoogaa kadib dib ugu istaagaya cagihiisa, una socda guri ku dhow si uu gargaar u raadsado.

Stephanie Homan, oo gurigeeda joogtay, ayaa sheegtay inay maqashay cod qof gargaar dalbanaya.

“Waxaan maqlay isagoo leh ‘i caawiya, i caawiya,’ markaas ayaan albaabka u orday oo waxaan arkay isaga oo dhulka yaalla.”

Fahmy k**a soo gaarin gubasho muuqata ama dhaawac weyn, balse waxaa loo qaaday Staten Island University Hospital, halkaas oo habeenkii lagu hayay kormeer caafimaad, waxaana la fasaxay maalintii xigtay.

Fahmy wuxuu ka shaqeeyaa xafiiska Congresswoman Nicole Malliotakis ee Staten Island. Malliotakis ayaa sheegtay inay ku faraxsan tahay inuu badbaaday, iyadoo sidoo kale u mahadcelisay qofkii ugu horreeyay ee u gurmaday iyo shaqaalaha caafimaadka ee daweeyay.

Fahmy, oo sheegay inuu yahay qof diintiisa ku tiirsan, ayaa sheegay in dhacdadani ay beddeshay sida uu nolosha u arko.

Wuxuu dadka kula taliyay inay nolosha qadariyaan, dhoola-caddeeyaan, neefsadaan hawo nadiif ah, ayna isku dayaan inaysan u oggolaan culaysyada noloshu inay ka adkaadaan.

Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli dalka Mareykanka laga soo sheegayo dhowr dhacdo oo hillaac ah, kuwaas oo qaarkood ay sababeen dhimasho iyo dhaawacyo culus.

Sida ay sheegtay CDC, dalka Mareykanka waxaa sanad kasta dhulka ku dhaca qiyaastii 37 milyan oo hillaac ah. Inkasta oo fursadda qofku hillaac ku dhaco ay ka yar tahay hal milyan qofkiiba, haddana ku dhowaad 90% dadka uu hillaacu ku dhaco way ka badbaadaan.

09/02/2026

Hay’adda Maamulka Cuntada iyo Dawooyinka ee Mareykanka (FDA) ayaa weli ku adkeysanaysa in dhammaan caanaha carruurta ee ByHeart Whole Nutrition Infant Formula ay ku jiraan dib-u-celin, kadib markii lala xiriiriyay cudurka halista ah ee infant botulism.

Sida xogta rasmiga ah ee FDA, baaritaanka dillaaca cudurka waxaa lagu diiwaangeliyay 48 xaaladood, dhammaantoodna carruurtii ay saameysay waxaa loo dhigay isbitaallo. Wax dhimasho ah lama soo sheegin.

Baaritaannada ayaa lagu helay bakteeriyada Clostridium botulinum oo laga helay walax caano budo ah oo loo adeegsaday soo saarista caanaha ByHeart. FDA ayaa sheegtay in baaritaanka sababta asalka ah uu weli diiradda saarayo maaddooyinka ay shirkaddu ka hesho alaab-qeybiyeyaal kale.

FDA waxay waalidiinta iyo dadka daryeela carruurta kula talinaysaa inaysan isticmaalin wax caano ByHeart ah, oo ay joojiyaan isticmaalka haddii ay guriga ku hayaan. Dib-u-celintu waxay khuseysaa dhammaan noocyada iyo batch-yada, oo ay ku jiraan gasacadaha iyo baakadaha yaryar ee “Anywhere Pack”.

Calaamadaha infant botulism waxaa ka mid noqon kara calool-fadhi, nuugis ama quudin ku adkaata, oohin daciif ah, tabar-darro, muruqyada oo jilca iyo neefsashada oo ku adkaata. Haddii ilmo uu yeesho calaamadahan, waxaa muhiim ah in si degdeg ah loo raadsado daryeel caafimaad.

FDA ayaa bishii Juun 2026 sheegtay in baaritaannadii lagu sameeyay xarumaha ByHeart aysan helin cillado halkaas ka jira oo sharxi kara asalka dillaaca, balse baaritaanka ayaa weli ku wajahan maaddooyinka ay bixiyaan shirkadaha saddexaad.

09/01/2026

Magaalada Boosaaso waxa lagu qabtay dad isugu jira rag iyo dumar, kuwaas oo lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen ka ganacsiga hubka sharci-darro ah iyo waxyaabaha maanka-dooriya, howlgalka waxaa fuliyay ciidamada booliska.

Howlgalladan ayaa laga sameeyay qeybo ka mid ah magaalada, iyadoo ciidamada ay sheegeen inay gacanta ku dhigeen xashiish, iyo hub nooca AK-47 ah iyo bambooyin gacanta laga tuuro.

Dadka la qabtay ayaa lagu tuhunsan yahay inay ku lug lahaayeen kaydinta, qaybinta iyo ganacsiga maandooriyaha iyo hubka sharci-darrada ah.

Ciidamada ammaanka ayaa sidoo kale wada baaritaanno lagu ogaanayo halka ay ka yimaadeen hubka iyo maandooriyaha la qabtay, iyo cidda kale ee laga yaabo inay ku lug leedahay shabakadda lagu tuhunsan yahay falalkan.

Mas’uuliyiinta ammaanka Puntland ayaa sheegay in howlgalada noocan ah ay qeyb ka yihiin dadaallada lagu xoojinayo amniga magaalada Boosaaso iyo ka hortagga falalka la xiriira hubka sharci-darrada ah iyo maandooriyaha.

Dadka la qabtay ayaa la sheegay in loo gudbin doono hay’adaha caddaaladda si baaritaan iyo tallaabo sharci ah looga qaado.

Xogta la helayo weli ma caddeyn tirada rasmiga ah ee dadka la qabtay iyo magacyadooda, waxaana muhiim ah in eedeymaha loo jeediyay dadkaasi loo arko eedeymo ilaa maxk**ad ay go’aan k**a dambeys ah ka gaarto.

09/01/2026

Ciidamada Booliska Kenya ayaa gacanta ku dhigay saddex nin oo lala xiriirinayo dhac ka dhacay dukaan M-Pesa ah oo ku yaalla deegaanka Katangi, Yatta Sub-County, xilli shaqaalaha dukaanka laga dhacay lacag dhan Sh169,000.

Dhacdadan ayaa dhacday 15-kii May 2026, waxaana tuhmanayaasha lagu qabtay howlgallo qorsheysan oo ay boolisku fuliyeen kaddib markii ay heleen xog ay soo gudbiyeen shacabka.

Booliska Katangi ayaa markii h**e qabtay mid ka mid ah tuhmanayaasha oo lagu magacaabo Ben Mutuku, kaas oo lagu xiray gudaha Katangi Shopping Centre.

Howlgallada ayaa intaas kadib loo fidiyay deegaanka Yathui ee Mwala Sub-County, halkaas oo ciidamada ay ku qabteen laba nin oo kale oo lagu kala magacaabo Simon Makau iyo Samuel Mbolu.

Labadan nin ayaa la sheegay in lagu qabtay iyagoo saarnaa gaari noociisu yahay Toyota Corolla oo midabkiisu yahay caddaan, kuna diiwaangashan lambarka KDU 164G.

Booliska ayaa sidoo kale howlgalka ku helay telefoonka M-Pesa Till-ka, kaas oo la sheegay inuu ahaa mid ka mid ah agabkii laga dhacay dukaanka. Shaqaalihii M-Pesa-da ayaa markii dambe si rasmi ah u aqoonsaday telefoonka.

Saddexda eedeysane ayaa hadda ku jira gacanta booliska, iyadoo lagu guda jiro diyaarinta dacwaddooda ka hor inta aan maxk**ad la horgeyn.

Gaariga la qabtay iyo telefoonka M-Pesa Till-ka ayaa sidoo kale boolisku u hayaan caddeymo baaritaan, iyadoo baaritaannada ku saabsan dhacdada ay weli socdaan.

08/31/2026

Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, ayaa maanta magaalada Boosaaso ku qaabilay wafdi saraakiil sare ah oo ka socday Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika AFRICOM, iyadoo kulanka diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga amni ee Puntland iyo Mareykanka.

Wafdiga Mareykanka waxaa hoggaaminayay Colonel James Rose, oo ah taliyaha howl-gallada gaarka ah ee Mareykanka ee Bariga Afrika, sida ay sheegtay madaxtooyada Puntland.

Kulanka ayaa looga hadlay la-dagaallanka Al-Shabaab iyo Daacish, gaar ahaan kooxaha ku sugan buuraha Calmiskaad iyo Calmadow, iyo sidoo kale xoojinta amniga xeebaha iyo la-dagaallanka burcad-badeedda.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa ka wada hadlay dardargelinta qorshaha saldhigga ciidamada Mareykanka ee Boosaaso, iyadoo sidoo kale la isla eegay tababarrada iyo tayeynta ciidamada Puntland.

Kulankan ayaa ku soo beegmaya xilli Mareykanka iyo Puntland ay sii xoojinayaan iskaashigooda dhinaca amniga. Horaantii bishan, Puntland waxay sheegtay in Mareykanka lala gaaray heshiis cusub oo lagu ballaarinayo iskaashiga amni iyo joogitaanka milatari ee Boosaaso.

Mareykanka ayaa sidoo kale sanadkan kordhiyay howlgallada cirka ee ka dhanka ah kooxaha hubeysan ee Soomaaliya, iyadoo AFRICOM ay sheegtay in duqeymo lala beegsaday Al-Shabaab iyo Daacish.

Kulanka Boosaaso ayaa sidaas darteed loo arkaa tallaabo kale oo lagu xoojinayo xiriirka amni ee Puntland iyo Mareykanka, gaar ahaan dagaalka ka dhanka ah kooxaha hubeysan iyo sugidda amniga badda.