01/09/2026
Pirojektiin Dirree Xiyyaaraa Aabbuu Seeraatti ijaaramuuf karoorfame qaamuma itti fufa Master Plan duraan karoorfamee ta’uu haalli amma raawwatamaa jiru ni agarsiisa jedhe ABOn.
Qonnaan bultoonni Aabbuu Seeraa, akkuma qonnaan bultoota Eekkaa, Gullallee, Galaanii fi Abbichuu, lafa isaanii irraa qofa osoo hin taane, aadaa, afaan, seenaa, duudhaa Oromummaa fi abdii egeree ofii irraa buqqaafamu jedhe.
Mancaatii eenyummaa saba tokkoo beenyaa hangamuu kaffaluun hirphuun hin danda’amu jedhe ABOn.
ABO buufata xiyyaaraa Aabbuu Seeraatti ijaaramuuf jedhu ilaalchisee ibsa baaseen, waggoota Soddomman darban kana keessa qonnaan bulaan Oromoo godinoota Oromiyaa garagaraa keessatti argamu yeroo adda addaatti sababa misoomaatiin lafa isaa irraa seeraan ala, beenyaa baay’ee xiqqaa ta’een, yookaan beenyaa homaatuu osoo hin kaffalaminiif buqqaafamaa ture jedhe.
Buqqaatiin seeraan alaa kun manca’iinsa aadaa, afaan, seenaa, duudhaa akaakilee fi guutummaa eenyummaa sabichaa balaa hamaaf saaxiluu eere. Keessattuu, haalli qonnaan bulaa naannawaa Finfinnee irratti raawwatame jiruu fi jireenya hawaasummaa hundee irraa diigee maatii bittinneessuun sadarkaa duguuggaa sabummaa (ethnic cleansing)tti ol guddachuu ibse.
Haaluma kanaan gosoonni Oromoo akka Eekkaa, Galaan, Gullallee fi Abbichuu qe’ee handhuura isaanii irraa dhabamsiisuun har’a gosoonni kunneen eessa akka jiran akka hin beekamne eere ABOn.
Finfinneen baay’ee bal’attee baay’ee guddattee guddinni ishee awwaala gosoota Oromoo kana irratti dhugoome jedhe.
Bara 2014 hojiitti hiikamuuf kan karoorfame Master Plan Finfinnee diddaa qindaa’aa Qeerroon Oromoo itti of kitimeen waan maqsame fakkaatus, dhiheenya kana karoorri sun keessa deebi’amee sududa sududaan hojiitti hiikamaa jiraachuu mallattoolee baay’ee argaa jirra jedhe.
Sirni mootummaa PPs karoora Master Plan duraan waan maqsame fakkaate sana daran babal’isee hojiitti hiikuun jireenya qonnaan bultoota Oromoo yaaddoo fi balaa hamaaf saaxiluu ABOn hime.