09/25/2026
KKF ថ្កោលទោសវៀតណាមកាត់ទោសលោក ថាច់ ចាន់ត្រា ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំ៦ខែ
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម (KKF) ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់តុលាការប្រជាជនវៀតណាមលើលោក ថាច់ ចាន់ត្រា គឺជាការដាក់ទណ្ឌកម្មលើការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមដោយសន្តិវិធី ដែលផ្ទុយពីច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ។
KKF រម្លឹកថា ប្រទេសវៀតណាមគឺជាភាគីនៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ (ICCPR) ក្នុងនោះមាត្រា ១៩ នៃកតិកសញ្ញានេះ បានធានានូវសិទ្ធិរបស់បុគ្គលគ្រប់រូបក្នុងការស្វែងរក ទទួល និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន និងគំនិតគ្រប់ប្រភេទ តាមរយៈមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយណាមួយ ។ លើសពីនេះ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានសិទ្ធិអំណាចក្នុងការបកស្រាយកតិកាសញ្ញានេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា រដ្ឋនានា «មិនគួរហាមឃាត់ការរិះគន់ស្ថាប័ននានា ដូចជាកងទ័ព ឬស្ថាប័នរដ្ឋបាលឡើយ» ហើយថា មន្ត្រីសាធារណៈ និងស្ថាប័នរដ្ឋ អាចទទួលរងការរិះគន់ និងការប្រឆាំងផ្នែកនយោបាយបានដោយស្របច្បាប់ ។
ប្រតិកម្មរបស់ KKF ធ្លាក់មកភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីសាលាដំបូងប្រជាជននៃតំបន់ទី ១៣ ក្នុងខេត្តលង់ហោរ បានបើកសវនាការជំនុំជម្រះក្តីលើលោក ថាច់ ចាន់ត្រា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ និងបានប្រកាសសាលក្រមផ្តន្ទាទោសលោកឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៣ឆ្នាំ៦ខែ ពីបទរំលោភលើសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាធិបតេយ្យ តាមមាត្រា ៣៣១ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌឆ្នាំ ២០១៥ របស់ប្រទេសវៀតណាម ។ លោក ថាច់ ចាន់ត្រា អាយុ៥៤ឆ្នាំ ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។
សារព័ត៌មានវៀតណាមបានរាយការណ៍ថា យោងតាមលទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៣ រហូតដល់ពេលត្រូវបានចាប់ខ្លួន លោក ថាច់ ចាន់ត្រា បានប្រើប្រាស់គណនីហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួនផ្សាយផ្ទាល់ចំនួន១វីដេអូឃ្លីប បានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតាមអ៊ីនធឺណិតចំនួន១វីដេអូឃ្លីប និងបានចែករំលែកព្រមទាំងបង្ហោះជាសាធារណៈនូវវីដេអូចំនួន ៥ និងការបង្ហោះចំនួន ២ ដែលមានខ្លឹមសារមិនពិត បំភ្លៃការពិត និងមានលក្ខណៈបរិហារកេរ្តិ៍ប្រឆាំងនឹងស្ថាប័នរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋអំណាចវៀតណាមមិនបានបង្ហាញថាតើវីដេអូនោះនិយាយពីបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ ។
សារព័ត៌មានរដ្ឋវៀតណាមអះអាងថា ក្នុងអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេត និងក្នុងពេលជំនុំជម្រះ លោក ថាច់ ចាន់ត្រា បានទទួលស្គាល់បទល្មើសរបស់ខ្លួន ដោយបានបង្ហាញពីការកែប្រែចិត្តគំនិត ។ ទោះជាយ៉ាងណា សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម មិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យនូវការលើកឡើងរបស់វៀតណាមបានឡើយ ។ ប៉ុន្តែបើយោងតាមមាត្រា ១៤ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ធានាថា គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យផ្តល់សក្ខីកម្មប្រឆាំងនឹងខ្លួនឯង ឬសារភាពកំហុសឡើយ ។ ការសារភាពដែលធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលឃុំខ្លួនមុនពេលជំនុំជម្រះ ដោយគ្មានវត្តមានមេធាវីឯករាជ្យ បានបង្កជាកង្វល់យ៉ាងខ្លាំងជាយូរមកហើយនៅក្នុងសំណុំរឿងប្រភេទនេះនៅប្រទេសវៀតណាម ហើយការសារភាពមិនអាចប្រែក្លាយការបញ្ចេញមតិដែលត្រូវបានការពារ ទៅជាបទល្មើសស្របច្បាប់បានឡើយ ។
KKF ទាមទារឱ្យមានតម្លាភាពពេញលេញពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលបានសិទ្ធិជួបមេធាវី, ភស្តុតាងដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុងពេលជំនុំជម្រះក្តី, លក្ខខណ្ឌនៃការឃុំខ្លួនរបស់គាត់ និងថាតើដំណើរការនីតិវិធីនេះបានអនុលោមតាមការធានាសម្រាប់ការជំនុំជម្រះក្តីដោយយុត្តិធម៌ ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៤ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ដែរឬទេ ។
ជាការកត់សម្គាល់ ការកាត់ទោសទៅលើលោក ថាច់ ចាន់ត្រា ធ្វើឡើងពីរថ្ងៃក្រោយពីអគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និងជាប្រធានរដ្ឋវៀតណាមលោក តូ ឡឹម បានឡើងថ្លែងនៅកិច្ចប្រជុំលើកទី៨១ នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅបុរីញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ។ លោក តូ ឡឹម បានថ្លែងនៅពេលនោះថា ការប្តេជ្ញាចិត្តជាអន្តរជាតិនានាត្រូវតែនាំមកនូវ «ជីវិតប្រកបដោយសន្តិភាព សុវត្ថិភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុភមង្គល» ជូនដល់ប្រជាជន ហើយការអភិវឌ្ឍ «ត្រូវតែយកប្រជាជនជាស្នូល និងមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលឡើយ» ។ លើសពីនេះ លោកថា ក្នុងនាមជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសវៀតណាមលើកកម្ពស់កិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការជំរុញ និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស ។
សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ស្វាគមន៍ចំពោះពាក្យសម្តីទាំងអស់នេះរបស់លោក តូ ឡឹម ប៉ុន្តែថាការអនុវត្តជាក់ស្តែងគឺផ្ទុយស្រឡះពីការពិត ។ KKF ថាគំរូនៃការអភិវឌ្ឍដែល «មិនទុកនរណាម្នាក់ចោល» មិនអាចផ្អែកលើការចោទប្រកាន់ជនជាតិដើមខ្មែរក្រោមម្នាក់ ដោយសារតែគាត់បាននិយាយអំពីបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនរបស់គាត់ រួមទាំងបញ្ហាដីធ្លី ការប្រព្រឹត្តចំពោះសហគមន៍របស់គាត់ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋទាក់ទងនឹងជនជាតិ និងសាសនានោះទេ ។
សហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ទាមទារឱ្យរដ្ឋអំណាចវៀតណាម ដោះលែងលោក ថាច់ ចាន់ត្រា ជាបន្ទាន់ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ព្រមទាំងលុបចោលការកាត់ទោសរូបគាត់ ហើយត្រូវធានាថា ក្នុងអំឡុងពេលរង់ចាំការដោះលែង លោក ថាច់ ចាន់ត្រា ត្រូវបានការពារពីការធ្វើទារុណកម្ម និងការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យជួបជាមួយក្រុមគ្រួសារ និងមេធាវីដែលគាត់ជ្រើសរើសដោយខ្លួនឯង ហើយអាចអនុវត្តសិទ្ធិប្តឹងឧទ្ធរណ៍បានដោយគ្មានការគាបសង្កត់ ឬការសងសឹក ៕
