06/08/2026
ការដែលកម្ពុជានៅតែបន្តពឹងផ្អែកលើការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់តាមប្រទេសវៀតណាម (ជាពិសេសតាមដងទន្លេមេគង្គទៅកាន់កំពង់ផែសមុទ្រជ្រៅរបស់វៀតណាម) ហើយមិនទាន់អាចប្រើប្រាស់កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ (កំពង់ផែកំពង់សោម) ទាំងស្រុងដើម្បីគេចពីវៀតណាមបាននោះ គឺដោយសារតែមូលហេតុគន្លឹះ និងបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
១. បញ្ហាថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក (High Inland Logistics Cost)
ទោះបីជាកម្ពុជាមានកំពង់ផែសមុទ្រផ្ទាល់ខ្លួននៅកំពង់សោមក៏ដោយ ប៉ុន្តែការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមផ្លូវគោក (ឡានកុងតឺន័រ) ពីបណ្តាខេត្តនានា ឬពីរាជធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ មានតម្លៃថ្លៃជាងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក។ ការដឹកជញ្ជូនតាមកប៉ាល់បង់រត់តាមទន្លេមេគង្គឆ្ពោះទៅកំពង់ផែវៀតណាម មានតម្លៃធូរថ្លៃជាង ដែលធ្វើឱ្យអាជីវករ និងក្រុមហ៊ុននាំចេញ-នាំចូលជាច្រើនរើសយកជម្រើសនេះដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។
២. ដែនកំណត់នៃជម្រៅទឹកនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ
បច្ចុប្បន្ន កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ មានជម្រៅទឹកនៅមានកម្រិត (ប្រមាណ ៩.៥ ម៉ែត្រ) ដែលមិនទាន់អាចអនុញ្ញាតឱ្យកប៉ាល់ដឹកកុងតឺន័រខ្នាតធំៗ (Mother Vessel) មកពីតំបន់ឆ្ងាយៗដូចជា អាមេរិក ឬអឺរ៉ុប ចូលចតផ្ទាល់បានឡើយ។ ទំនិញភាគច្រើនត្រូវដឹកតាមកប៉ាល់តូចៗ (Feeder) ទៅផ្ទេរនៅកំពង់ផែក្នុងប្រទេសជិតខាង (ដូចជា សិង្ហបុរី ឬវៀតណាម) ដដែល។ ផ្ទុយទៅវិញ កំពង់ផែសមុទ្រជ្រៅរបស់វៀតណាម (ដូចជា កំពង់ផែ Cai Mep) មានជម្រៅទឹកជ្រៅ អាចឱ្យកប៉ាល់ខ្នាតធំចូលចត និងដឹកត្រង់ទៅអាមេរិក ឬអឺរ៉ុបបានតែម្តង។
៣. ភាពមិនទាន់តភ្ជាប់គ្នាល្អរវាងផ្លូវទឹកក្នុងស្រុក និងសមុទ្រ
កម្ពុជាមានផ្លូវទឹកធម្មជាតិ (ទន្លេមេគង្គ ទន្លេសាប ទន្លេបាសាក់) ប៉ុន្តែផ្លូវទឹកទាំងនេះមិនទាន់មានច្រកតភ្ជាប់ផ្ទាល់ទៅកាន់សមុទ្រទឹកដីកម្ពុជានោះទេ។ រាល់ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹកពីភ្នំពេញ គឺត្រូវហូរចុះទៅក្រោមតាមវៀតណាមដើម្បីចេញទៅសមុទ្រ។ ហេតុនេះហើយ ទើបកម្ពុជាកំពុងតែជំរុញ និងស្ថាបនា «ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ» ដើម្បីតភ្ជាប់ផ្លូវទឹកពីទន្លេមេគង្គទៅកាន់សមុទ្រខេត្តកែប និងបន្តទៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ដែលជាចំណុចរបត់មួយក្នុងការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវៀតណាមនាពេលអនាគត។
៤. កត្តាភូមិសាស្ត្រ និងតំបន់ផលិតកម្ម
រោងចក្រ សហគ្រាស និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសមួយចំនួនធំ មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើត ឬភាគកណ្តាលនៃប្រទេស (ជិតព្រំដែនវៀតណាម និងរាជធានីភ្នំពេញ)។ ការដឹកជញ្ជូនចេញទៅតាមច្រកវៀតណាម មានចម្ងាយជិត និងចំណាយពេលតិចជាង បើធៀបនឹងការដឹកកាត់ប្រទេសទៅកាន់ភាគនិរតី (កំពង់សោម)។
សង្ខេប៖ កម្ពុជាមិនមែនមិនចង់ប្រើកំពង់ផែកំពង់សោមនោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារតម្លៃដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោកខ្ពស់ និងដែនកំណត់ជម្រៅទឹកកំពង់ផែ ទើបបង្ខំចិត្តបន្តប្រើច្រកវៀតណាម។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅពេលដែលគម្រោងពង្រីកជម្រៅទឹកកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ និងគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុង នោះកម្ពុជានឹងមានឯករាជ្យភាពពេញលេញលើការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវសមុទ្ររបស់ខ្លួន។
