KONFRONTAkCJE

KONFRONTAkCJE Zasoby o książkach i zajściach im towarzyszących – w virtualu i w eterze. Scheda po radiofonii 100,5 Emisja: w czwartki o 18.00. Kontakt: [email protected]

Tomek Charnas o książkach i zajściach im towarzyszących.

„KONFRONTAkCJE” – przemawiająca ludzkim głosem, krytycznoliteracka audycja: o pisaniu, czytaniu, dizajnie, rynku i obiegach wydawniczych.

...nauczyłem się, że niektórzy ludzie są na zawsze, a niektórzy tylko sporadycznie, i że nie mam żadnego wpływu na to, k...
08/28/2026

...nauczyłem się, że niektórzy ludzie są na zawsze, a niektórzy tylko sporadycznie,
i że nie mam żadnego wpływu na to, kto będzie na zawsze, a kto od czasu do czasu...

W wieku zaledwie 50 lat zmarł Ignacy Karpowicz. Pisarz, autor wielu powieści m.in. „Sońka”, laureat nagród, w tym Paszportu Polityki i Nagrody Literackiej Nike. - To, co sobie cenię, to łamanie pewnych utartych frazeologizmów, nadawanie im nowych znaczeń. Ale dziś literatura wydaje mi się czymś więcej niż zabawą słowem. Teraz najważniejsze wydają się emocje, bohaterowie. Kiedyś bardziej interesowały mnie spojrzenia z góry, dziś staram się być bliżej swoich postaci – mówił w archiwalnym wywiadzie dla naszej redakcji.
Przypominamy sylwetkę artysty: https://culture.pl/pl/tworca/ignacy-karpowicz
Na zdjęciu: Ignacy Karpowicz, fot. Zuza Krajewska / Wydawnictwo Literackie

Dominujące Dyskursy Medialne w rozmowach branżowych prezentuje  * * * Ludzie przestali czytać, a wszyscy piszą. Nikt nie...
08/28/2026

Dominujące Dyskursy Medialne
w rozmowach branżowych
prezentuje

* * *
Ludzie przestali czytać, a wszyscy piszą. Nikt nie słucha, wszyscy mówią…
* * *

Maciej Siembieda po nominacji do Nike komentuje stan polskiego runku książki.

- Pisz gorzej. Pisz prościej. Po diabła ci tyle wątków? - takie rady słyszał w wydawnictwach, a przy setkach nowych kryminałów i thrillerów rocznie coraz łatwiej pomylić tworzenie z produkcją.

Siembieda porównuje też Polskę z Niemcami, tam sprzedaż wciąż napędzają recenzenci. U nas - jak mówi - książki mają się sprzedawać dzięki ludziom pokazującym je "z kotem i kubkiem".

Z Michałem Kuźmińskim rozmawia o nominacji do Nike, literackiej nadprodukcji, Remigiuszu Mrozie, kryzysie krytyki, "Gołoborzu" i Polsce, która - jego zdaniem - pozostaje mistrzem świata w dzieleniu się na "naszych” i "ich".

Tekst z otwartym dostępem 🔗 https://tyg-pow.pl/6LlVB8

Bardzo dobre wieści z Nowy Teatr Warszawa    lada moment w adaptacji teatralnej!
04/09/2026

Bardzo dobre wieści z Nowy Teatr Warszawa

lada moment w adaptacji teatralnej!

🎭🏳️‍🌈 W warszawskim Nowy Teatr zobaczymy spektakl „Pulverkopf” – adaptację nagradzanej tęczowej powieści jawnego geja Edward Pasewicz ! Premiera już 9 kwietnia.

To nowa realizacja Kalwat Katarzyna , przygotowana w koprodukcji Nowego Teatru i Teatr Polski w Poznaniu od 1875 . W jednej z głównych ról zobaczymy wyoutowanego geja - Jacka Poniedziałka.

📚 O powieści „Pulverkopf” już nie raz pisalixśmy w „Replice”. Część z Was ma ją pewnie nawet na półce – była do zdobycia w pakiecie z naszą prenumeratą!

To właśnie za tę książkę Edward Pasewicz otrzymał Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus – jedną z trzech najważniejszych nagród literackich w Polsce.

👉 Pasewicz (rocznik 1971) jest przede wszystkim poetą. Jako prozaik zadebiutował w 2007 r. gejowskim kryminałem „Śmierć w darkroomie”. W wywiadzie dla „Repliki” mówił wtedy:
💬 „Nigdy nie miałem problemu z gejostwem, ani w domu, ani w rodzinnym Międzyrzeczu”.

👉 „Pulverkopf” powstawał wiele lat. To powieść wielowątkowa i wielogłosowa, w której jednym z ważnych tematów jest próba wyjaśnienia tajemnicy śmierci Norbert von Hannenheim – chorego na schizofrenię kompozytora i geja, który zmarł w czasie II wojny światowej.

👉 Książka ukazała się w 2021 r. Tomasz Charnas pisał wtedy w „Replice” (nr 92):
📢 „o tej książce powinno zrobić się głośno”.

I rzeczywiście się zrobiło – zanim zdobyła Angelusa, znalazła się w finałach zarówno Nike, jak i Gdyni, a teraz nadchodzi jej teatralna odsłona – i to z rozmachem! Spektakl trwa niemal 4 godziny.

Reżyseria: Katarzyna Kalwat
Adaptacja: Krzysztof Szekalski, Edward Pasewicz

Występują: Wojciech Kalarus, Piotr Kaźmierczak, Barbara Krasińska, Denis Kudijenko, Fryderyk Lutyński, Hiroaki Murakami, Krzysztof Oleksyn, Jacek Poniedziałek, Karolina Rzepa, Bogusława Schubert, Alona Szostak.

👉 Sprawdźcie szczegóły i zaplanujcie wizytę w teatrze:
👉https://nowyteatr.org/pl/kalendarz/pulverkopf

🖼️ Ciekawostka: na plakacie spektaklu wykorzystano obraz Mikołaj Sobczak, o którego wystawie także niedawno pisaliśmy!

Conrad Festival zaczyna się w 2026 od różnych odcieni i stron równości
04/08/2026

Conrad Festival zaczyna się w 2026 od różnych odcieni i stron równości

Nagroda Literacka GDYNIA w Czas Kultury czyli    w
08/23/2025

Nagroda Literacka GDYNIA w Czas Kultury
czyli
w

W prozie nie można gorzej obejść się ze słowami, niż im ulec. Kiedy myślisz o konkretnym przedmiocie, myślisz bezsłownie, a chcąc opisać rzecz, którą sobie przedstawiasz, będziesz zapewne szukał dookoła, aż znajdziesz dokładnie pasujące słowa. Kiedy myślisz o czymś abst...

w stereo, czyli na 2 głosy o Spektrum Autyzmu u Dorosłych Wysokofunkcjonujących
08/23/2025

w stereo, czyli na 2 głosy o Spektrum Autyzmu u Dorosłych Wysokofunkcjonujących

👩‍💻 Anita:
Kiedy myślałam o autyzmie, to, chcąc nie chcąc, miałam przed oczyma postać Raymonda Babbitta, słynnego bohatera filmu Rain Man.
Jestem jego zaprzeczeniem. Poza fascynacją liczbami – a z tego, co wiem, na tej podstawie nie diagnozuje się autyzmu – nie mam z nim absolutnie nic wspólnego. To znaczy moje zachowanie w niczym nie przypomina zachowania filmowej postaci.
Toteż nie mogę uwierzyć w coraz precyzyjniej zarysowujący się scenariusz, w którym może się okazać całkiem możliwe, że definiuje nas (to znaczy mnie i Babbitta) to samo pojęcie: zaburzenia w spektrum autyzmu.
Tym bardziej więc nie umiem rozpoznać siebie w takiej diagnozie. Nie potrafię znaleźć żadnych miejsc wspólnych. Wiadomo, że mam swoje przyzwyczajenia, że czasami jestem zbyt bezpośrednia, mówię to, co myślę, ale nawet jeśli dodać do tego moją obsesję związaną z zapamiętywaniem numerów rejestracyjnych i nawykowym planowaniem czynności, taka wersja wciąż wydaje mi się mało prawdopodobna. Może być ciekawa, zabawna, ale nie rzeczywista.

👨‍💻Jacek
Z perspektywy terapeuty:

Popkultura lubi skrajności. Bohaterowie i bohaterki filmów oraz książek jawią się odbiorcom jako bardziej interesujący, jeśli mają w sobie coś skrajnego. Dlatego autyzm kojarzy się w popkulturze albo z osobami, które „żyją we własnym, niedostępnym dla innych świecie”, albo z postaciami kruchych, wrażliwych geniuszy (w większości, co ciekawe, mężczyznami).
Cechy autyzmu u kobiet bywają niewidoczne, ponieważ to właśnie od nich kultura wymaga ciągłego przystosowania się do oczekiwań otoczenia. Zjawisko maskowania (kamuflażu), rozwija się w wieku nastoletnim, kiedy młodzi ludzie intensywnie obserwują oczekiwania społeczne. Co jest uważane za atrakcyjne? Co się podoba? Co jest uważane za dziwne? Zadają sobie, mniej lub bardziej świadomie, podobne pytania, a następnie... uczą się zmuszać się do patrzenia ludziom w oczy, ukrywania powtarzalnych ruchów ciała czy udawania, że ignorują swoją sensoryczną wrażliwość.

---------
📘 Fragment książki „Oswajanie autyzmu. Autybiografia” autorstwa Anity Widman-Drzewieckiej i Jacka Gierusa

✨ Fantastyczny dwugłos.
Z jednej strony – osoba w spektrum autyzmu opowiada o swoich emocjach i wątpliwościach po otrzymaniu diagnozy.
Z drugiej – terapeuta patrzący z perspektywy pracy klinicznej i badań.

📘 Razem tworzą niezwykle ważną opowieść o autyzmie – wolną od stereotypów, pełną osobistych doświadczeń i profesjonalnych wyjaśnień.

Książka Anity i Jacka dostępna w naszym sklepie Allegro oraz w formie ebooka
ebookpoint.pl Virtualo Publio.pl Woblink

 Stanisław Kalina Jaglarz w  RADAR - czasopismo / magazine / часопис
08/19/2025



Stanisław Kalina Jaglarz w RADAR - czasopismo / magazine / часопис

Trzy języki, trzy narody, trzy literatury… A może inaczej? Trzy języki, narodów więcej niż trzy, ale literatura jedna. Dlatego powstał RADAR, międzynarodowe pismo literackie, emitowane i wydawane po niemiecku, polsku i ukraińsku.

  to dopiero początek jak zawsze mocnego przekazu autora znanego już w Polsce z fenomenalnej (w lekturze i radykalnej wy...
08/04/2025

to dopiero początek jak zawsze mocnego przekazu autora znanego już w Polsce z fenomenalnej (w lekturze i radykalnej wymowie) książki 'AUTYZM BEZ MASKI. Oblicza neurorożnorodności' 🧠

🎤 SYSTEMOWY to nie tylko emocja - to także system przekonań i tym, kto zasługuje na pomoc, a kto powinien zostać pociągnięty do odpowiedzialności za własne . Wstyd mówi nam, że jesteśmy źli (...) ale wstyd systemowy uczy, że całe grupy ludzi są złe i że poprzez nasze oraz nieustannie sygnalizujemy innym , czy należymy do grupy, którą można usprawiedliwić, czy też do grupy z natury złej. (...)

Kiedy osoba dyskryminowana obarcza się odpowiedzialnością za własne krzywdy, pojawia się wstyd systemowy - uczucie przytłoczenia i beznadziei. (...)

Wstyd systemowy to niegojąca się rana emocjonalna. Ale to także opisująca sposób, w jaki działa świat - głęboko szkodliwa, utrzymująca nas w stanie niepokoju i nieszczęścia.

(dr Devon Price, ODUCZMY SIĘ WSTYDU
przeł. Marek Stankiewicz, Biała Plama 2025)

+

📚 Devon Price to psycholog społeczny, aktywista i autor, który sam jest osobą w spektrum autyzmu. Jego książki „Autyzm bez maski” oraz „Oduczymy się wstydu”stały się ważnym głosem we współczesnej debacie o neuroróżnorodności i zdrowiu psychicznym.

„Autyzm bez maski” została bardzo dobrze przyjęta przez osoby autystyczne na całym świecie, w tym w Polsce– wiele z nich po raz pierwszy poczuło się zrozumiane i odważne, by zrzucić społeczne maski, które przez lata były ich mechanizmem przetrwania.

💬 „Chcę, żeby osoby autystyczne mniej wstydziły się z powodu tego, kim są, i żeby nauczyły się zdejmować restrykcyjne maski, które więziły je przez dziesięciolecia. Pierwszym krokiem do demaskowania jest zaakceptowanie tego, kim jesteś, i znalezienie innych osób o podobnych doświadczeniach. Nie potrzebujesz kawałka papieru od eksperta, żeby zacząć to robić.”
— Devon Price, Autyzm bez maski

Z kolei w „Oduczymy się wstydu” autor pokazuje, jak głęboko systemowy i społeczny jest mechanizm zawstydzania – i jak bardzo hamuje on nasze relacje, zdrowie i rozwój.

💬 „Bez względu na tożsamość i pozycję w społeczeństwie, ludzie uczeni są przez wstyd systemowy, że wszystkie problemy społeczne zostały spowodowane przez jednostki zachowujące się nieodpowiednio – więc rozwiązaniem jest po prostu ćwiczenie siły woli, nasilenie wstydu i zmuszanie siebie i innych do podejmowania lepszych decyzji.”
— Devon Price, Oduczymy się wstydu

Obie książki są w naszej ofercie na Allegro — zachęcamy do lektury i dzielenia się nimi z innymi, którym mogą pomóc.

🛒

Dziękujemy naszym patronom
Przemek Staroń
Fundacja Dziewczyny w Spektrum
Fundacja Artonomia

 • Poemat prozą mocny jak „Mięso” albo queerstoria wymowna niczym „Czarny flaming”? Meh, raczej ciekawostka w polskim nu...
08/01/2025



• Poemat prozą mocny jak „Mięso” albo queerstoria wymowna niczym „Czarny flaming”? Meh, raczej ciekawostka w polskim nurcie YOUNG ADULTS i w bookstagramowym influencerstwie spod znaku
• Z pewnością książka prezentuje świeże podejście do testowania (pojemności) wierszowych form i kłirowania zastanych trybów opowiadania o NEURORÓŻNORODNOŚCI oraz o doświadczeniu TRANSPŁCIOWOŚCI, co procentuje pisaniem podmiotowym, afirmatywnym, przepracowanym.
• Cieszy nieszablonowa reprezentacja LGBTQIAP+ i pozytywna „tęczowa” wymowa trudnych wątków psychologicznych



FOREST – postać wiodąca w „PIĘKNYM CHAOSIE TWEJ DUSZY”, osoba pisząca i/lub mówiąca między wersetami – już w wieku nastoletnim ma zbudowaną pozytywną tożsamość (MtF), ale też spory bagaż smutnych doświadczeń. Wie, czego chce na dobry start w dorosłość: zacząć od nowa. Pragnie żyć po swojemu i to w akceptującym otoczeniu. Gdy tylko kończy 18 lat, realizuje potajemnie uknuty plan: ucieka z domu matki w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca, gdzie poczuje wreszcie komfort bycia sobą. Przestrzeń do rozkwitnięcia po dawnych urazach odnajduje w mieszkaniu wcześniej znanej tylko ze słyszenia babci Estery i wśród gangu jej żywotnych towarzyszek (w tym pary zakochanych seniorek, Reginy i Broni) oraz na terapii („pomoc jest mi potrzebna”).

Wolność nie od razu idzie w parze z samodzielnością i poczuciem wystarczalności – Forest, żeby pełniej zaistnieć, powoli odurza się queerowymi przyjaźniami, kobieco-kobiecym kręgiem wsparcia oraz pierwszymi romantycznymi fascynacjami i łotrzykowskimi przygodami. Pogodzenie ze sobą i porzuconym światem jest pisane głównemu bohaterzu w tym comfort booku od pierwszych stron, więc młodocianą „powieść pisaną wierszem” da się czytać szybko i bez traumatyzacji.

ELI PACZKOWSKA – znana w SoMe jako .my.high – w swoim ogranym LGBTQ-owo debiucie gromadzi sporo wątków zasługujących na ciekawą realizację, jednak woli poetykę niedopowiedzenia. Naskórkowo przedstawia ludzkie losy i upraszcza biografie wewnętrzne. Ewidentnie brakuje osobie autorskiej własnego języka opowieści i daru problematyzacji smutów YA. „Piękny chaos…” spłyca arcyciekawe sprawy atypowości wewnątrz mikrospołeczności czy trud odsłaniania przemilczeń w obszarze żydowskich herstorii. Więcej tu instawierszowatych wypisów i podkradanych złotych myśli niż literatury.

(Tomasz Charnas, Replika #115 / KONFRONTAkCJE)

* * *

ELI PACZKOWSKA
„PIĘKNY CHAOS TWEJ DUSZY”
Wydawnictwo Young 2024

Address

Christopher Street Park, W 4th Street
New York, NY
10014

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when KONFRONTAkCJE posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to KONFRONTAkCJE:

Shortcuts

Share

Category