08/05/2026
Peyk 224
www.peykmagazine.com
Persian section
پیک ۲۲۴
بخوان بنام گل سرخ
یاد وطن در ادبیات مشروطه
دورۀ مشروطه در ایران که سال های پایانی سدۀ سیزدهم هجری قمری را در بر می گیرد یکی از پر تلاطم ترین ادوار تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران است. این دوره به واسطۀ گسست های بنیادین در ساختار قدرت، پیدایش مفاهیم نوین سیاسی، نظیر وطن، ملت، قانون و آزادی و نیز مواجهۀ مستقیم ایران با مدرنیتۀ غربی، بستری فراهم آورد که ادبیات فارسی، به ویژه شعر ناگزیر به دگرگونی شد.
دکتر کریمی حکاک در اثر مهم خود با عنوان طلیعۀ تجدد در شعر فارسی می نویسد:
«اگر از منظر تاریخ ادبیات بنگریم، وضعیت بسیاری از شعرهایی که در دهه های آغازین قرن بیستم در ایران سروده شده اند مبهم است. اصطلاحاتی همچون شعر مشروطه یا شعر دوران مشروطه، معمولاً و به طور کلی برای اشاره به همۀ شعرهایی به کار می رود که در نخستین دهه های قرن بیستم و قبل از رواج یافتن و غلبۀ شعر نو سروده شده اند. همین اصطلاح ها به گونه ای خاص تر بر شعرهایی دلالت دارند که از نظر موضوعی به نحوی با انقلاب مشروطه، در سال های ۱۲۹۰ـ۱۲۸۴ (۱۹۱۱ـ۱۹۰۵)، پیوند دارند. این شعرها در قیاس با آثار غنایی کلاسیک، سیاسی ترند و از لحاظ مضمون به حوادث روز بیشتر توجه دارند و از نظر شکل و صورت بی دقتی و آسان گیری بیشتری در آن ها دیده می شود.»
ادامه: https://peykmagazine.com/5554/%db%8c%d8%a7%d8%af-%d9%88%d8%b7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7%d9%87/