Uyghur Radio

02/09/2026

ئاۋازلىق: ئۇيغۇر پوچتىسى ھەپتىلىك خەۋەرلىرى (1-فېۋرالدىن-9-فېۋرالغىچە)

ئۇيغۇر پوچتىسى 2026-يىلى 1-فېۋرالدىن باشلاپ، «ھەپتىلىك خەۋەرلەر» پروگراممىسىنى يولغا قويدى. بۇ پروگرامما دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇرلارغا ئائىت مۇھىم ۋەقەلەرنى ئاساس قىلىدۇ. ئوقۇرمەنلىرىمىزگە تېخىمۇ كۆپ قولايلىقلارنى يارىتىش ئۈچۈن، خەۋەرلەرنىڭ ئاۋازلىق نۇسخىسىمۇ سۇنۇلدى. كېلەر ھەپتىدىن باشلاپ، ھەپتىلىك پروگراممىمىز ھەر ھەپتىنىڭ شەنبە كۈنى ئېلان قىلىنىدۇ. پروگرامما رىياسەتچىسى: پەرۋاز خانىم
پروگرامما ئىشلىگۈچى: تايىر ئىمىن

https://uyghurpost.com/awazliq-uyghur-poctisi-heptilik-xewerliri-1-fewraldin-9-fewralghice/

11/15/2025

ئۇمۇن ئىھسان 2016-يىلىدىن بۇيان تۈرك پۇقرالىرىغا نىسبەتەن«چەكلەنگەن رايۇن» ھىساپلىنىدىغان ۋەتەن 2024 ۋە 2025-يىللىرى تۈرك ھەيئەتلىرىگە

11/14/2025

بۈگۈن ئىسپانىيەنىڭ بارسىلونا شەھىرىدىكى كاتالان قەلەمكەشلەر جەمئىيىتى شائىر تاھىر ھامۇت ئىزگىلگە بۇ يىللىق ئەركىن ئاۋاز Premi Veu Lliureمۇكاپاتىنى بەرگەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

2010-يىلى كاتالونىيە قەلەمكەشلەر جەمئىيىتى تەرىپىدىن تەسىس قىلىنغان بۇ مۇكاپات ئۆز يېزىقچىلىقى تۈپەيلىدىن تۈرمىگە قامالغان ياكى زۇلۇمغا ئۇچرىغان يازغۇچىلارغا بېرىلىدىغان بولۇپ، ھەر يىلى 15-نويابىر دۇنيا مەھبۇس يازغۇچىلار كۈنىگە توغرىلاپ تارقىتىلىدىكەن.

بۇ يىللىق مۇكاپاتنىڭ تاھىر ئىزگىلگە بېرىلىش سەۋەبى ھەققىدە، كاتالان قەلەمكەشلەر جەمئىيىتىنىڭ باياناتىدا مۇنداق دېيىلگەن: «ئۇيغۇر شائىر تاھىر ھامۇت ئىزگىل ئۆزىنىڭ ئىپادىلەش ئەركىنلىكىگە بولغان مۇستەھكەم مەيدانى ۋە ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغداشتىكى تىرىشچانلىقى ھەمدە يۇقۇرى سۈپەتلىك ئەسەرلىرىدە ئەس ۋە مۇساپىرلىق ئۈچۈن ئاۋاز چىقارغانلىقى سەۋەبىدىن بۇ مۇكاپاتقا ئېرىشتى.»

تاھىر ئ‍ىزگىل سەپەر رەسمىيىتى ۋاقتىدا پۈتمىگەنلىكى ئۈچۈن ئىسپانىيەگە بارالماي، مۇكاپاتنى بۈگۈن توردا ئۆتكۈزۈلگەن مۇراسىمدا تاپشۇرۇپ ئالغان. ئۇ تەشەككۈر سۆزىدە مۇنداق دېگەن: «كاتالان قەلەمكەشلەر جەمئىيىتىنىڭ مۇشۇنداق ئالاھىدە بىر كۈندە بۇ ئالاھىدە مۇكاپاتنى ماڭا بەرگەنلىكىگە رەھمەت ئېيتىمەن. بۇ شەرەپ يالغۇز ماڭىلا تەۋە بولۇپ قالماستىن، يىغىۋېلىش لاگىرلىرىدا ۋە تۈرمىلەردە يېتىۋاتقان، ئاۋازى بوغۇلغان ئۇيغۇر يازغۇچى-شائىرلىرىغىمۇ مەنسۇپ. ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي ئېسى چەكلىنىۋاتقان مۇشۇ پەيتتە، يېزىقچىلىق ئاشۇ ئەسنىڭ ئۆزىگە ئايلانماقتا؛ ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي تىلى چەكلىنىۋاتقان مۇشۇ پەيتتە، ئانا تىلدا سۆزلەشنىڭ ئۆزى قارشىلىققا ئايلانماقتا. شۇڭا مەن ئۆز ئەسەرلىرىم ئارقىلىق ئېيتىلىش چەكلەنگەن ھېكايىلەرنى داۋاملىق سۆزلەيمەن. مەن بۈگۈن ئېرىشكەن بۇ ئەركىن ئاۋاز مۇكاپاتى ماڭا بىزنىڭ يالغۇز ئەمەسلىكىمىزنى يەنە بىر قېتىم ھېس قىلدۇردى.»

تاھىر ئىزگىلنىڭ «كېچىدە تۇتقۇن قىلىنىشنى كۈتۈش» ناملىق ئەسلىمىسى 2023-يىلى ئاۋغۇستتا ئىنگلىزچە نەشىر قىلىنغاندىن كېيىن، ناھايىتى تېزلا يىگىرمىگە يېقىن تىلغا تەرجىمە قىلىنغان بولۇپ، كاتالان تىلىدىكى نۇسخسىمۇ بۇلتۇر نەشىردىن چىقىپ، ئوقۇرمەنلەر ئارىسىدا كۈچلۈك تەسىر قوزغىغان.

«كېچىدە تۇتقۇن قىلىنشنى كۈتۈش» ناملىق كىتاب 2023-يىللىق ئامېرىكا دۆلەتلىك كىتاب ئوبزورچىلىرى جەمئىيىتىنىڭ جون لئېونارد مۇكاپاتىغا ۋە 2024-يىللىق مور كىشىلىك ھوقۇق يېزىقچىلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن. تاھىر ئىزگىل يەنە 2024-يىللىق ۋاسلاۋ خاۋېل ئىجادىي ئۆكتە مۇكاپاتىغا ۋە 2024-يىللىق شىۋىتسىيە تومۇزغا شېئىرىيەت مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن.

09/23/2025

ئۈمىدسىزلىك ئىچىدىكى ئۇيغۇر قېرىنداشلىرىمغا دەيدىغان ئون جۈملە سۆز: تاھىر ئىمىن ئۇيغۇرىئان

Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

06/11/2025

ئ‍ۇيغۇر «يېپەك يولى يەرمەنكىسى»نىڭ ئەھمىيىتى

Uyghur «yépek yoli yermenkisi»ning ehmiyiti heqqide

Tahir imin uyghuriyan ependining 2025-yili 6-ayning 7-küni wirjiniye shtati fé'er faks shehiride, ana ké'er uyghur tili mektipi bilen wirjiniye ademiyet fond...

06/13/2024

21-ئەسىردىكى قۇللار-ئۇيغۇرلار

( تاھىر ئىمىن ئۇيغۇرىئان)

بىز ئەركىن ياشاۋاتقان مۇشۇ پەيتتە، نەچچە مىليون ئۇيغۇر ياش ئوغۇل-قىز-تارىخى كىنولاردىكى ئافرىقىدىن كۆچۈرۈلۈپ قۇل قىلىنغان قارا تەنلىكلەرگە ئوخشاش ئېغىر جىسمانى، روھى بېسىم ۋە خورلۇق ئىچىدە قۇل قىلىنماقتا.ئۇلار -سۆيگەن يارىدىن ئايرىلىدۇ، بالىلىرىدىن، ئاتا-ئانىسىدىن، ئېنە-سڭللىرىدىن، دوستلىرىدىن ئايرىلىپ، ئىز باسماس چۆللۈكنىڭ ئوتتۇرىغا يېڭىدىن بىنا قىلىنغان قۇل شەھەرلەرگە مەڭگۈلۈك پالانغان.

ئۇلار ئەزەلدىن ناتونۇش شەھەر، يات بىر خەلق ئارسغا تاشلىنىدۇ، قاتتىق ئەمگەك، ئۈسكۈنە، مەھسۇلات سانى دېگەندىن باشقىنى بىلمەيدىغان رەھىمسىز ئەمگەك باشقۇرغۇچىلارنىڭ قولىغا تاپشۇرۇلىدۇ.

ئۇلار سەھەردە 6 دە ئورنىدىن تۇرۇپ، رەتلىك تىزىلىپ، ھاجەتخانىغا بارىدۇ،ھەر بىر نۇقتىدا ساقچىلار ۋە ئامانلىق ساقلىغۇچىدىن باشقا، ئۈچ ئادەم بىر گۇرۇپپا بولۇپ، بىر-بىرىنىڭ ھەر بىر سۆزى، ھەرىكىتىنى نازارەت قىلىدۇ. تاماقتىن بۇرۇن ، ھەممىسى ئوخشاش قاچا كۆتۈرۈپ، ئاشخانا ئالدىغا رەتلىك تېزىلىپ ختايچە قېزىل ناخشا توۋلايدۇ: « سوتسىيالىزم ياخشى»، «ياشىسۇن شى جىن پىڭ» «كومپارتىيە بولمىسا يېڭى جۇڭگو بولمايتتى».

ئارقىدىن مەيدانغا ئ‍ش فورمىسىنى كېيىپ، مەيدانغا قاتار تىزىلىپ، ئوخشاش رىتىم بىلەن ختايچە «بىر- ئىككى- بىر» دەپ توۋلاپ يۈگۈرەيدۇ.ئەتراپتا ختاي ھەربى مۇھاپىزەتچىلەر نازارەت قىلىدۇ.

ئارقىدىن ھەر قايسىسى ئۆزلىرى تەقسم قىلىنغان سىخ ئورنىغا بارىدۇ، ئۆزىنىڭ ئ‍شچىلىق نۇمۇرى بىلەن سان مەلۇم قىلىدۇ.

ھەر بىرەيلەننىڭ ئ‍ش ۋەزىپىسى ئېىنىق. يۇقىرى سان ۋە سۈپەت تەلىپى بولغان يىللىق ۋە ئايلىق ۋەزىپىنى ئورۇنداش ۋە قاتتىق ئىنتىزامغا بويسۇنۇش -ئۇلارنىڭ يەنە داۋاملىق ياشىشى، ھايات قىلىشى، دۇنيانىڭ بىر يېرىدە ھايات ياشاۋاتقان ئۇ‍رۇق-تۇغقانلىرىنى كۆرۈۋېلىشى ئۈچۈن بىردىنبىر شەرت.ئۇلارنىڭ ھاياتىنىڭ – ئ‍ۆزى ئ‍شلەۋاتقان ماشىنا ياكى قولىدىن چىقىۋاتقان بىر مەھسۇلاتچىلىك قىممىتى ۋە ئېتىبارى يوق.

ئ‍ش ئورنىدا سۆزلەش يوق، مۇڭدىشىش يوق، ئويۇن-تاماشا يوق، كۈلۈش يوق، يىغلاش يوق، مېڭىپ يۈرۈش يوق، قاقشاش ۋايساش يوق. خىلاپلىق قىلىنسا، دىققەت چېچىلىپ، ئ‍ش بۇزۇلسا، ماشىنا ياخشى باشقۇرۇلمىسا، ئ‍ش ئورنىنى سۈرەتكە تارتسا، ختاي باشلىققا يۇقىرى ئاۋازدا گەپ قىلسا، ياكى ھومىيىپ قارىسا، تۆۋىنى يالغۇز ئۆيگە سولىنىپ، تاماقتىن مەھرۇم قىلىنىپ سياسىي ئۆگىنىش قىلىدۇ، يۇقىرىسى جىنايى جازانى نەق مەيداندا ئىجرا قىلىش ۋە بىر تەرەپ قىلىش -زاۋۇت ھەربيلىرى ۋە ساقچىلىرىغا بىرىلگەن ھوقۇق.

بەل ئاغرىيدۇ، باش ئاغرىيدۇ، كۆز تالىدۇ، بەدەن ھالسرايدۇ، ئارام ئىلىش يوق،14 سائەتلىك ئىغىر ئەمگەك، مىدىر-سىدىر قىلشىقا بولمايدىغان تەقىپتىن كىين، كوللىكتىپ ھالدا، كەچلىك تاماق، ئ‍ارقىدىن 2 سائەتلىك تېلىۋزىيە تەشۋىقاتى: «سلەر تىرورىزىمنىڭ زىينىغا ئۇچرىغان، سلەرنى بىز ئەمگەك بىلەن قۇتۇلدۇرۋاتىمىز، سلەر جۇڭخۇۋا مىللىتى، پەقەت ئەمگەكلا سلەرنى قۇتقۇزىدۇ.».«پەقەت باشقۇرۇشقا بويسۇنغان، كومپارتىيەنى ھېمايە قىلغان،ياخشى ئ‍شلەپ، يۇقىرى سۈپەت ۋە ساندا مەھسۇلات ئ‍شلەپچىقارغانلارلا ھايات قالىدۇ.»

ئۆيدىكىلىرىنى سېغىنىدۇ، دادىسى ھاياتمىدۇ، ئاپىسى قانداقراق تۇرغاندۇ؟ قىزى نەلەردە تەمتىرەپ يۈرگەندۇ، ئۇلارنىڭ ئاۋازىنى بىر قېتىم ئاڭلىۋالسچۇ؟ ئەمما تىلفون قىلالمايدۇ، «ئاز ساندىكى ئالاھىدە قاتتىق ئ‍شلەپ، نەتىجىسى كۆرىنەرلىك بولغان، يىغلىمىغان، قىزىل ناخشىلارنى قاتتىق توۋلايدىغان، نامۇۋاپىق ئەھۋاللارنى چقىشتۇرىدىغاللار قەرەللىك رۇخسەت بىلەن تىلفونلىشش ھوقۇقىغا ئېرىشىدۇ.»

ئۇلارنىڭ روھى چارچايدۇ، يىغلايدۇ، تىل ئاڭلايدۇ، كاللىسى يۇيۇلىدۇ، بەزىدە تاياق يەيدۇ، كۈنلىرى قورقۇنچ ۋە زەربە ئاستىدا ئۆتىدۇ. دۇنيادىن ، ھاياتتىن، ھەممىدىن ئۇمۇتسزلىنىدۇ، كىچىلىرى تاياق ئۇرۇلۇۋاتقان ، نالە بىلەن يىغلاۋاتقان ئاۋازلار ئاڭلىنىدۇ.ھەر بىر قۇل ئ‍شچى تاكى ئۆزى سۆرەپ چىقىلىپ ئۇرۇلمىغۇچە، ئەدەبلەنمىگۈچە، ئۇ يېغا ۋە زەربىلەرنىڭ دەھشەتنى پەقەت سۈر-ھەيۋە بىلەن تەسەۋۋۇر قىلىدۇ ۋە تېخىمۇ قورقىدۇ.بەزىدە كېچىسى ختاي خوجايىن تاللىغان ئايال قۇل ئ‍شچىلار مەجبۇرى سۆرەپ چىقىلىپ، ئ‍ئۇلارنىڭ كۆڭلىنى خوشال قىلىدۇ،بۇنداق خورلانغۇچە ئ‍ئۆلگۈسى ، ئۆلۈۋالغۇسى كېلىدۇ.بەزىلىرى ئۆلۈۋالىدۇ. كىيىن-كىيىن ئۆلۈۋېلىش پۇرستىمۇ بېرىلمەيدىغان نازارەت ئاستىغا قامىلىدۇ.

ئۇلار ئ‍ۈچۈن ھايات-ئېگىز تاملار، زاۋۇت سېخلىرى، قاتار-قاتار تاماق رەتلىرى، ۋەھىمىلىك يېغا ئاۋازلىرىدىن ئ‍ئىبارەت.

ئۇلار بىلەن تاشقى دۇنيانىڭ ئارلىقى ناھايتى يىراق، ئ‍ۇلار ھاياتىنى، تاشقى دۇنيانى بارغانسېرى خىرەلىشىۋاتقان ئەمما ھېلىھەم ئ‍ەس-يادىدا قالغان- ئىلگىرى ئۆزلىرى ياشىغان شۇ ھاياتنى، ئۆز قالدۇرۇپ كەتكەن ئۆيلىرى، ياشىغان شەھەر -مەھەللە-كوچىلار، تونۇش كىشلەر ۋە ئ‍شۇلارنىڭ ھېكايىلىرى، كىيگەن كىيىملەر ۋە يەپ باققان تائاملار، ئوقۇغان كىتابلىرى، ئاڭلىغان مۇزىكىلار، ساياھەت قىلغان شەھەرلەر بىلەن باغلاپ تەسەۋۋۇر قىلىدۇ.

بىر قېتىم ئوخشىغان لەغمەن يەپ ئۆلۈپ كەتسەمچۇ؟ دۆڭكۆۋرۈكتىن شۇ ئاتۇش لەغمىنىنى قايتا يىگىلى نېسىپ بولامدۇ دەيدۇ جىجىياڭدىكى بىر ختاي زاۋۇتىدا قۇل قىلىنىۋاتقان 43 ياشلىق ئاقسۇلۇق غالىپ.

قىزىم باشلانغۇچ مەكتەپتە قالغانىدى، ھازىر تولۇقسزغا چىققاندۇ، ئۇ مىنى سىغىنامدىغاندۇ؟ چوقۇم سېغىنىدۇ، يىغلايدۇ.دەيدۇ گۇۋاڭدۇڭدىكى بىر زاۋۇتقا قامالغان 36 ياشلىق خوتەنلىك ئۇيغۇر قىزى گۈلجامال

ئايالىم، ئىككى كىچىك بالام بىلەن 4 يىل بولدى ئالاقەم يوق.ئۇلار نەدە، ئۇلار ھاياتمۇ؟ شۇلارنى دەپ ياشايمەن، بۇ يەردىن ھامان قۇتۇلىمەن دەيدۇ، تەكلىماكانغا يېڭى سېلىنغان قۇل شەھىرىگە قامالغان غۇلجىلىق خالمۇرات.

ئانام، دادامغۇ لاگېردا ئۆلدى، ئاچام بىلەن ھەدەمنى 15 يىللاپ تۈرمىگە كېسىپتۇ.تۈركىيىدە بىر تۇغقىنىمىز بولغانلىقى ئ‍ۇچۇنلا، ئۇلارنىڭ كىچىك بالىلىرى بار ئىدى. مەن ئ‍ۇلار ئۇچۇن بولسىمۇ تىك تۇرىمەن، دەيدۇ قۇ شەھىرىگە قامالغان ئ‍ۇرۇمچىلىك ئارزۇگۈل.

مىنىڭ ھالىم قالمىدى، چارچىدىم، ھېچنىمىدىن ئۈمىدىم قالمىدى، بۇلار ئادەم .ئەمەسكەن،مىنىڭ جسمىمنى، غورۇرۇمنى ھەممىنى خورلىدى، يەرگە ئۇردى، ياشىغۇدەك ھىچ نەرسەم قالمىدى، مەن بىر .ئامالنى قىلىپ ئۆلۈۋالىمەن،ھىلىقى دەرۋازا ئالدىدا تۇرىدىغان مۇھاپىزەتچىنىڭ قورالىغا ئىسلساملا مىنى ئاتىدۇ،ئاشۇ ئەڭ راھەت ئۆلۈم -دىدى قەشقەرلىك مەمەتجان.

بۇلار دۇنيا ئۇنتۇغان، قېرىنداشلىرى ساداسى يۈرگەن 21-ئەسىرنىڭ قۇللىرى، ئ‍ۇلار-ئ‍نسان قىلىپدىن چىققان ختاي ھاكىمىيىتى ۋە رەھمىسز ختاي شىركەتلىرى تەرىپىدىن قۇل قىلىنىۋاتقان بىگۇناھ ئ‍نسانلاردۇر.

ئۇلار -21-ئەسىردە ئەڭ زور كۆلەمدە، زامانىۋى شەكىلدە، ماددى مەنپەئەت ۋە سياسىي كۆرەشلەرنىڭ،ئ‍نسان روھىدىكى ئەڭ قورقۇنچلۇق ئىدىيىلەرنىڭ قۇربانى قىلىنىۋاتقان ئۇيغۇر قۇللىرىدۇر.

02/04/2024

ئۇيغۇر قەتلىئامى، پىسخولوگىيەلىك نەزەر 14-سان: قانداق قىلىش كېرىك

ئۇيغۇر رادىيوسى «زەكىيە ئۈنچىلىرى» پروگراممىسى 30-سانى

http://www.uyghurradio.com/music/uyghur_qetliami_14-san/