05/26/2026
Sudanlı Musa veya tam adıyla Sudanlı Zenci Musa, Trablusgarp Savaşı’ndan İstiklal Harbi’ne kadar Osmanlı Devleti’nin çeşitli cephelerinde gönüllü olarak savaşmış ve Teşkilat-ı Mahsusa bünyesinde kritik istihbarat görevleri üstlenmiş efsanevi bir Osmanlı askeridir.1880 yılında Girit’te doğan ve babasının vefatından sonra Kahire’de dedesinin yanında büyüyen Musa’nın hayatından öne çıkan bazı tarihi detaylar şunlardır:Mücadele Yılları: İtalyanların Trablusgarp’ı işgal etmesi üzerine gönüllü olarak bölgeye giderek direnişe katıldı. Burada Teşkilat-ı Mahsusa lideri Kuşçubaşı Eşref Bey ile tanıştı ve uzun yıllar onun sağ kolu ve emir eri olarak görev yaptı.Cepheden Cepheye: Trablusgarp’tan sonra Balkan Savaşları, Çanakkale Cephesi, Sina-Filistin ve Birinci Dünya Savaşı gibi Osmanlı’nın girdiği tüm zorlu çatışmalarda en ön saflarda yer aldı. Hatta 1. Dünya Savaşı sırasında yüz binlerce altını büyük tehlikelere rağmen Yemen’e ulaştıran birliklerin içerisinde bulundu.Tok Gözlülüğü: Milli Mücadele döneminde İstanbul’un işgali sırasında İngiliz İşgal Kuvvetleri Komutanı General Harrington tarafından kendisine, vatana ihanet etmesi ve İngilizlerin himayesinde yüksek rütbeli bir görev alması karşılığında büyük bir servet teklif edildi. Ancak o, “Ben Osmanlı subayıyım, satılık değilim” diyerek bu teklifi onuruyla reddetti.Vefatı ve Mirası: 1919 yılında İstanbul’da veremden vefat eden kahramanın üzerinden sadece bir Osmanlı haritası ve Kuşçubaşı Eşref’in bir resmi çıkmıştır. Mütevazı naaşı Üsküdar’daki Özbekler Tekkesi haziresine defnedilmiştir.Mehmet Akif’in Kaleminde: Yaşadığı dönemde sergilediği büyük fedakârlık ve ahlak, İstiklal Marşı şairi Mehmet Akif Ersoy’un da takdirini toplamış ve onun şiirlerine ilham kaynağı olmuştur