16/03/2026
Dòng Nhạc Thăng Trầm Nhứt Việt Nam
(Tùy Bút Phong Trần Khách)
Đó là Nhạc Vàng, tui tự cảm vậy thôi, khỏi cần dông dài. Lúc thăng hoa nhứt, là khoảng 1954-1975, hàng trăm hãng băng dĩa, phòng thâu, tiệm sang băng trải dài từ Sài Gòn dìa Lục Tỉnh. Phòng trà Sài Gòn thời 70's là bệ phóng cho hàng trăm tên tuổi ca nhạc sĩ nổi danh. Đêm đêm sáng đèn mê hoặc giai nhân tài tử thả hồn liêu trai theo điệu nhạc, lắc lư ngả nghiêng Đô thành hoa lệ. Lối 20 năm thăng hoa vượt bậc, để lại hàng muôn nhạc phẩm, băng dĩa nhạc di sản vô biên. Đùng một cái, Sài Gòn "thay sắc áo thời cuộc", loạn ly vô định triệu sanh mệnh. Nhạc Vàng sớm chiều bị "truất phế " vô tình. Hàng đống tác phẩm giá trị chung số phận lầm than. Nhạc vàng chảy ra hải ngoại, từ bên kia đại dương, tiếng hát vời vợi vọng về qua bước chơn người Việt xa quê hương. Nhạc vàng lay lắt xuôi theo chiều gió, trên bến phà ai hát chiếc nón tả tơi. Nhạc Vàng rút vô bóng khuya, nho nhỏ ly rượu đèn dầu, âm ỉ trong tiềm thức kẻ sĩ ẩn dật.
Khói sương lùa qua cơn lốc thời cuộc, thắm thoát đã mấy chục năm, hơn nửa đời người. Một sớm mơi, cuộc phục sanh lặng lẽ trở lại, cửa mở, lúa đơm hoa, dòng nhạc không ngủ nở rộ trái chín đầy cây tâm hồn. Người ta hát, người ta tổ chức hàng lố kỳ thi tuyển chọn giọng ca, nghệ danh lạ ngập tràn trên tivi điện thoại thông minh. Nhà nhà sắm sửa bộ âm thanh, người người giải trí với nhạc vàng....
Tui thấy vui, mà cũng buồn, bởi nhạc vàng đã bớt sâu, bớt đau, bớt hoa mỹ trong tâm thế bây giờ. Nhìn lướt nghe, ngắn thay dài, kỹ thuật thay cảm xúc...
Vẫn còn bạn yêu nhạc kiểu xa xưa như tui, chậm, sâu, nghe từ bên trong, nghe quá khứ thành thật của nhạc vàng trước 75.
Nhạc vàng là tấm gương soi sử trung thực, không phụ bạc người thương nó bao giờ.
(Phong Trần Khách 16.03.2026)
* Mời bạn nhạc thưởng thức giọng ca của ca sĩ Hằng Phạm, thế hệ đương đại hát nhạc vàng kiểu trước 75 nguyên thủy.