16/09/2026
VỤ CÔ BÌNH: CÓ ĐÚNG LÀ VỤ ÁN KÉO DÀI HƠN 10 NĂM, 13 NĂM HAY BAO LÂU?
Tôi thấy những ngày qua có rất nhiều người nhắc đến con số 10 năm, 13 năm khi nói về vụ cô Nguyễn Thị Bình. Thậm chí có người cho rằng cô Bình đã bị điều tra, xét xử suốt hơn 10 năm.
Không phải như vậy.
Nếu tính từ thời điểm sự việc xảy ra trong năm học 2013–2014 đến năm 2026 thì đã khoảng 12–13 năm.
Nhưng nếu hỏi vụ án hình sự đối với cô Bình bắt đầu từ bao giờ, thì câu trả lời là: cuối năm 2023.
Muốn hiểu vì sao hai con số này khác nhau, cần nhìn lại đầu đuôi sự việc.
Năm học 2013–2014, cô Bình đang là Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình. Đây là thời điểm xảy ra việc tổ chức dạy thêm, học thêm và thu, quản lý tiền dạy thêm mà sau này trở thành nội dung của vụ án hình sự. 
Sau đó, trong nội bộ nhà trường phát sinh đơn thư tố cáo liên quan đến công tác quản lý, tài chính, dạy thêm học thêm và một số nội dung khác.
Năm 2016, UBND quận Ba Đình ban hành các kết luận sau quá trình thanh tra, xác minh. Trong đó xác định cô Bình có những hạn chế, khuyết điểm trong công tác quản lý, thu – chi tài chính và yêu cầu kiểm điểm, khắc phục. Đồng thời, kết luận về quản lý nguồn dạy thêm, học thêm thời điểm đó nêu không phát hiện dấu hiệu cá nhân tham ô, vụ lợi. 
Người tố cáo không đồng ý với kết quả giải quyết của UBND quận nên tiếp tục tố cáo lên cấp thành phố.
Ngày 7/10/2016, UBND TP Hà Nội thụ lý và giao Thanh tra thành phố xác minh nội dung tố cáo tiếp. Đến năm 2017, Thanh tra thành phố báo cáo rằng Chủ tịch UBND quận Ba Đình đã giải quyết tố cáo đúng pháp luật; UBND thành phố sau đó thông báo không thụ lý giải quyết lại tố cáo. 
Người tố cáo vẫn không đồng tình và tiếp tục gửi đơn.
Đến 27/9/2018, UBND TP Hà Nội có văn bản thông báo từ chối tiếp nhận, giải quyết tiếp đơn liên quan đến những nội dung này. Sau đó vẫn còn những văn bản trả lời, xử lý đơn thư và những vấn đề liên quan trong các năm 2020, 2022. 
Như vậy, đúng là sự việc và quá trình tố cáo, giải quyết đơn thư đã kéo dài nhiều năm.
Nhưng có một chi tiết rất quan trọng thường bị bỏ qua khi người ta nói về “10 năm” hay “13 năm”:
Trong khoảng thời gian đó, cô Bình vẫn tiếp tục công tác.
Năm 2016, sau khi thôi giữ chức Hiệu trưởng THCS Ba Đình, cô Bình được điều động về Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình.
Đến tháng 2/2018, cô lại được điều động, bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng Trường THCS Thống Nhất. Khi giải thích về việc bổ nhiệm, UBND quận Ba Đình cho biết trong thời gian công tác tại Phòng Giáo dục và Đào tạo, cô Bình được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có khả năng, chuyên môn tốt và kinh nghiệm quản lý. 
Như vậy, từ khi sự việc xảy ra năm 2013–2014 cho đến cuối năm 2023, không thể gọi đó là thời gian giải quyết một vụ án hình sự. Trong quá trình công tác, việc phát sinh đơn thư tố cáo, phải giải trình, bị thanh tra, kiểm tra chắc chắn có thể gây ra những áp lực, bất lợi nhất định, nhưng về mặt pháp lý đó không phải là thời gian giải quyết một vụ án hình sự.
Vụ việc chỉ chuyển sang giai đoạn tố tụng hình sự khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án vào tháng 11/2023; và đến tháng 12/2023, cô Bình mới bị khởi tố bị can.
Từ đây cô Bình mới chính thức trở thành người bị buộc tội trong vụ án hình sự.
Sau đó là quá trình điều tra, trả hồ sơ điều tra bổ sung, truy tố và xét xử. Riêng hồ sơ vụ án đã có nhiều lần được yêu cầu điều tra bổ sung; có nguồn công khai cho biết Tòa án từng hai lần trả hồ sơ và vụ án đã có ba bản kết luận điều tra. 
Tháng 3/2026, Tòa án cấp sơ thẩm tuyên cô Bình 36 tháng tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Cô Bình kháng cáo kêu oan. Tháng 9/2026, cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại. Vụ án đến nay vẫn chưa có kết quả cuối cùng.
Vậy vụ cô Bình kéo dài 10 năm, 13 năm hay bao lâu?
Nếu nói quá trình bị tố cáo, thanh tra, kiểm tra, giải quyết đơn thư thì đúng là đã kéo dài qua nhiều năm. Nhưng trong khoảng thời gian từ khi sự việc xảy ra cho đến năm 2023, xét về hệ quả đối với cô Bình, kết quả xử lý trong giai đoạn đó về cơ bản theo hướng có lợi: cô vẫn tiếp tục công tác, có thời điểm còn được bổ nhiệm làm công tác quản lý và vụ việc chưa bị chuyển sang xử lý hình sự. Nếu ngay từ những năm trước, vụ việc bị đánh giá ở mức độ nặng hơn, bị xác định có dấu hiệu tội phạm và chuyển sang cơ quan điều tra thì quá trình tố tụng hình sự đã bắt đầu từ sớm hơn, chứ không phải đến cuối năm 2023 vụ án mới bị khởi tố.
Nhưng nếu nói cô Bình đã bị điều tra, truy tố, xét xử hình sự suốt hơn 10 hay 13 năm thì không đúng.
Vụ án hình sự được khởi tố từ tháng 11/2023. Cô Bình bị khởi tố bị can từ tháng 12/2023.
Tôi cho rằng đây là điều cần làm rõ bởi con số “10 năm”, “13 năm” đang được nhắc quá nhiều và rất dễ dẫn dắt cảm xúc của dư luận.
Cho dù ủng hộ cô Bình thì cũng không nên vì thế mà nói quá lên, biến cả những năm giải quyết đơn thư, thanh tra, kiểm tra thành những năm cô bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, trong khi thực tế hoàn toàn không phải như vậy.

Như vậy vụ án của cô Bình đến nay nói đúng ra là kéo dài gần 3 năm, chứ không phải là hơn 10 năm hay 13 năm như nhiều người lầm tưởng.
Việc xác định sai khoảng thời gian bị điều tra, xét xử không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc của dư luận. Nghe “một vụ án kéo dài 13 năm”, người ta rất dễ đi đến nhận định rằng cơ quan tố tụng đã điều tra, truy tố, xét xử vụ án suốt hơn chục năm; vụ án bị kéo đi kéo lại quá lâu, quá phi lý và bất công khi cô Bình phải mang thân phận bị can, bị cáo và chịu những hệ quả của quá trình tố tụng suốt 13 năm. Thậm chí từ đó có thể hình thành cách nhìn rằng một vụ án đã bị hệ thống tư pháp để kéo dài một cách bất thường. Trong khi thực tế hoàn toàn không phải như vậy.
Chúng ta mong các cơ quan tiến hành tố tụng công tâm, khách quan khi giải quyết vụ án thì dư luận khi nhìn nhận vụ án cũng cần công tâm, khách quan như vậy.
Bài viết này của tôi cũng chỉ là một cách tóm tắt lại diễn biến vụ việc, để những ai quan tâm có thêm thông tin nhìn nhận cho đầy đủ. Để không vì hiểu lầm về thời gian diễn ra vụ án mà thể hiện những bức xúc không đáng có.
Nguồn: Luật sư Alanna Nhàn Nguyễn
