08/09/2026
Năm học mới, cảnh giác âm mưu xuyên tạc, làm chệch định hướng giáo dục
Lĩnh vực giáo dục, đào tạo có vai trò quyết định đến tiến trình phát triển lâu dài của đất nước, tác động đến mọi ngành nghề, đời sống và các tầng lớp xã hội. Các thế lực thù địch coi đây là một trong những mũi nhọn để thúc đẩy “tự diễn biến”, đưa nền giáo dục Việt Nam chệch hướng XHCN và đi theo quỹ đạo của phương Tây.
Những luận điệu xuyên tạc về giáo dục
Hiện nay, khác với sự chống phá thông qua sách, báo, tạp chí, truyền đơn... như trước đây, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lợi dụng công nghệ 4.0, sức lan tỏa của Internet, mạng xã hội tung ra những thông tin xấu, độc dưới dạng “hậu trường”, kích thích sự nghi ngờ trong nhân dân.
Các đối tượng tung ra những bài viết, video trên không gian mạng với góc nhìn tiêu cực, các tiêu đề giật gân như: “Dưới chế độ cộng sản, nền giáo dục Việt Nam bất công, tiêu cực”; “giấc mơ giáo dục... made in nghị quyết”; “giáo dục chỉ khuyến khích bạo lực, tiêu cực”; “chính sách giáo dục thất bại, đi lạc đường, không coi trọng tính nhân văn”; “công cuộc cải cách giáo dục đã hoàn toàn thất bại”; “giáo dục tụt hậu vì Đảng độc tài”; “quyền học tập của đồng bào dân tộc thiểu số bị gạt ngoài lề”; “tái diễn chính sách ngu dân”…
Đồng thời, các đối tượng còn quy kết rằng việc tự chủ đại học ở Việt Nam đặt dưới sự chỉ đạo và quản lý của Đảng và Nhà nước thông qua các chủ trương, đường lối đã ảnh hưởng đến giáo dục đa nguyên, tự do, khai phóng, làm bó buộc giáo dục, đào tạo, tự chủ đại học làm mất tự do học thuật!
Từ những luận điệu trên, các thế lực thù địch đã cắt ghép một số khó khăn, bất cập, những mặt trái của giáo dục như tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích, việc lạm thu trong trường học, việc phải thay đổi sách giáo khoa… thành một bức tranh u tối, quẫn bách.
Từ đó, chúng chụp mũ, vu cáo rằng các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước không quan tâm đến giáo dục, quy kết việc đưa ra chủ trương bảo đảm công bằng trong giáo dục “không ai bị bỏ lại phía sau” chỉ là khẩu hiệu nhằm mị dân. Từ các vụ việc tiêu cực, các đối tượng thổi phồng, cho rằng giáo dục chỉ nhằm thu lợi nhuận, theo đồng tiền mà bỏ quên đạo đức, không giải quyết những vấn đề tồn tại hiện hữu là lỗi do cơ chế.
Bằng việc bôi đen bức tranh giáo dục, đào tạo, các thế lực xấu cố tình quy kết nguyên nhân do thể chế chính trị, rằng dưới chế độ “Đảng độc tài” thì không thể đổi mới, cải cách giáo dục, vờ tạo “toạ đàm, hội thảo” để “khuyên” người học muốn giáo dục phát triển thì chỉ còn cách ra các nước tư bản học tập hoặc “thay đổi thể chế”!
Đáng chú ý, các đối tượng tìm cách lấy dẫn chứng là con cháu cán bộ quan chức hoặc gia đình giàu có “xu hướng sang Tây học tập”, tiêu tốn nhiều tiền bạc, đi theo tư tưởng phương Tây, rồi mỉa mai “để người nghèo ở lại học tập dưới mái trường cộng sản". Từ đó, chúng kích động, nhất là hướng vào Gen Z để tuyên truyền tư tưởng phương Tây, tạo “nhận thức mới”, gieo mầm chống phá. Đây là những luận điệu, thủ đoạn nguy hiểm làm suy giảm lòng tin trong nhân dân, nhất là đối với giới trẻ hiện nay.
Ngày 22/8/2025, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71-NQ/TW). Sự ra đời của Nghị quyết không chỉ đánh dấu một bước tiến mới trong tư duy chiến lược của Đảng về giáo dục mà còn mở ra một vận hội phát triển mang tính lịch sử, tạo nền tảng thể chế và động lực mạnh mẽ để chấn hưng, hiện đại hóa nền giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thế nhưng, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, các thế lực thù địch, phản động đã lập tức tung ra nhiều luận điệu xuyên tạc, bóp méo bản chất tiến bộ của chủ trương này. Chúng rêu rao rằng, việc thực hiện tự chủ đại học dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước sẽ “hạn chế đa nguyên, tự do học thuật”; rằng giáo dục “chạy theo thành tích, xem nhẹ đạo đức”; vu cáo Nghị quyết “không giải quyết được vấn đề học phí, bất bình đẳng”…
Âm mưu của các thế lực thù địch trong đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, “cách mạng trắng”, coi giáo dục và đào tạo là một trọng điểm chống phá nhằm làm chệch hướng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa và xói mòn nền tảng tư tưởng của Đảng.
Tìm cách phủ nhận sạch trơn những thành tựu đạt được của nền giáo dục Việt Nam; đồng thời khoét sâu vào các tồn tại, tiêu cực của giáo dục rồi quy đó là bản chất của nền giáo dục Việt Nam; từ đó bịa đặt, xuyên tạc về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta.
Những luận điệu ấy không mới nhưng được khoác lớp vỏ “phản biện” để gây hoài nghi, mất niềm tin của nhân dân, nhất là giới trẻ để tiến tới thực hiện chiến lược “cách mạng màu”, trọng tâm là “cách mạng Gen Z”, gây bạo loạn, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ XHCN tại Việt Nam.
Những thành tựu không thể phủ nhận
Ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, "giặc dốt" được đặt ngang hàng với giặc đói và giặc ngoại xâm. Bình dân học vụ vì thế không chỉ là chiến dịch xóa mù chữ mà còn đặt nền móng cho nền giáo dục của quốc gia độc lập, đưa việc học đến với đông đảo nhân dân. Ngày 5/9/1945, Người viết thư gửi cho học sinh nhân ngày khai giảng năm học đầu tiên (1945-1946) của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Hiến pháp năm 1946 ghi nhận tại Điều 15: "Nền sơ học là bắt buộc và không học phí". Quy định này khẳng định Nhà nước không chỉ thừa nhận quyền học tập mà còn có trách nhiệm bảo đảm giáo dục ở bậc học nền tảng”. Điều đó đã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước ta dù trong lúc đất nước còn nghèo đói và phải đối mặt với vô vàn thử thách thì quyền được học vẫn được đặt ở vị trí của một quyền cơ bản của con người.
Những nguyên tắc Hiến định mang đậm tinh thần vì trẻ em, vì sự nghiệp giáo dục, tiếp tục được khẳng định và phát triển trong các bản Hiến pháp sau này (năm 1959, 1980, 1992, 2013). Từ quy định của Hiến pháp, pháp luật Việt Nam đã thể chế hóa trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, tạo thành một hệ thống các văn bản pháp luật như: Luật Trẻ em năm 2016, Luật Giáo dục năm 2019. Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 4 dự án luật lớn trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, gồm: Luật Nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019; Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).
Năm 1945, khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ mới được thành lập, có tới 95% dân số mù chữ. Đến nay, Việt Nam đã phổ cập giáo dục từ mẫu giáo đến hết trung học cơ sở. Chất lượng giáo dục phổ thông được nâng cao, nằm trong nhóm các nước có nền giáo dục phổ thông tốt nhất thế giới. Việt Nam liên tục nằm trong top 10 quốc gia có kết quả xuất sắc tại các kỳ thi Olympic quốc tế.
Cả nước hiện có trên 52.000 trường học, với 65% đạt chuẩn quốc gia, nhiều trường hiện đại khang trang. Lực lượng 1,6 triệu nhà giáo được đào tạo bài bản, chuẩn hoá. Hệ thống đại học, cao đẳng, trung cấp nghề với 243 trường đại học, hơn 800 trường cao đẳng và trung cấp, dù còn nhiều khó khăn nhưng đã có những trường lọt top 500 thế giới, đào tạo đa ngành nghề, đóng góp 75% sản phẩm khoa học của cả nước. Đây là những thành tựu rất đáng tự hào.
Trong nhiều năm qua, các chính sách giáo dục dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi từng bước được mở rộng, từ hỗ trợ học sinh đến đầu tư cơ sở vật chất và phát triển hệ thống trường dân tộc nội trú, bán trú. Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại 248 xã biên giới đất liền; trước mắt triển khai 100 trường, sau đó tiếp tục thực hiện trên diện rộng.
Ngày 19/3/2026, cả nước đồng loạt khởi công xây dựng 148 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giai đoạn 1 triển khai xây dựng 108 trường tại 19 tỉnh, thành phố. Các địa phương đẩy nhanh tiến độ và đến ngày khai giảng 5/9, toàn bộ 108 trường cơ bản đủ điều kiện khai giảng năm học mới.
Tại lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên tháng 1/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị - xã hội nhân văn sâu sắc.
Cũng ngay từ năm học 2026-2027, 6 trường Văn hóa CAND đi vào hoạt động, mở ra cơ hội học tập, phát triển toàn diện và tạo dựng tương lai cho những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Việc thành lập hệ thống trường Văn hóa CAND tại ba khu vực Bắc, Trung - Tây Nguyên và Tây Nam Bộ là mở thêm một cánh cửa học tập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Điểm đáng chú ý của mô hình là chính sách nuôi, dạy nội trú hoàn toàn miễn phí đối với học sinh thuộc diện tuyển chọn. Đối tượng gồm con thương binh, liệt sĩ CAND và gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn; trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo; trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội theo quy định và một số trường hợp khác thuộc chương trình hợp tác quốc tế của Bộ Công an.
Tại buổi làm việc giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với Ủy ban quyền trẻ em Liên hợp quốc ngày 26/11/2025, Chủ tịch Ủy ban quyền trẻ em Liên hợp quốc Sophie Kiladze đánh giá Việt Nam là một trong số ít quốc gia kiên định đầu tư cho các mục tiêu giáo dục dài hạn, với tầm nhìn 10-20 năm mới thấy được những kết quả đầy đủ, bền bỉ, lâu dài.
Bà Sophie Kiladze cho rằng, Việt Nam đang thực hiện tốt ba lĩnh vực quan trọng và có thể tiếp tục đẩy mạnh: phổ cập giáo dục để mọi trẻ em đều được tiếp cận bình đẳng; chuyển đổi số, môi trường mạng và AI nhằm bảo đảm trẻ em vừa được tiếp cận công nghệ vừa an toàn và mô hình trường nội trú – giải pháp then chốt cho trẻ em vùng sâu, vùng xa, cần được phát triển theo hướng bảo đảm quyền lợi tối ưu cho các em.
81 năm qua, giáo dục Việt Nam đã đi một chặng đường dài, từ xóa mù chữ đến phổ cập, từ phổ cập đến miễn học phí, cung cấp sách giáo khoa miễn phí, bữa ăn miễn phí, từng bước biến quyền học tập thành cơ hội của mọi trẻ em. Đây chính là dấu mốc quan trọng đưa Việt Nam hoàn thành mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc về xóa mù chữ và phổ cập giáo dục. Đó là những bằng chứng sinh động nhất phản bác các luận điệu xuyên tạc, vu cáo của các thế lực xấu.
Liêm Chính - Bình Nguyên
