12/11/2025
💡 Bạn có đang bỏ qua những người… không mua gì cả?
Hầu hết chúng ta, những người làm đổi mới, thường dồn toàn bộ năng lượng vào khách hàng hiện tại - nơi mọi giải pháp đã bão hòa, và cải tiến chỉ mang lại chút cải thiện nhỏ.
Nhưng thật trớ trêu: Đôi khi cơ hội đột phá lớn nhất lại nằm ở những người chưa bao giờ dùng sản phẩm của bạn!
Đó chính là nguyên tắc cốt lõi của Jobs to Be Done (JTBD) và Tư duy Thiết kế: khai thác “không tiêu dùng” (Non-Consumption) - nơi mà thị trường tiềm năng đang bị bỏ quên, và những nhu cầu chưa được phục vụ đang chờ bạn giải quyết.
--------------
📍Non-Consumption: Thị trường tiềm năng bị lãng quên
"Không tiêu dùng" là trạng thái mà một nhóm khách hàng tiềm năng hoàn toàn không "thuê" bất kỳ sản phẩm/dịch vụ nào để hoàn thành một "Công việc" (Job) nhất định. Họ đang bị bỏ lại phía sau bởi các giải pháp truyền thống.
Tại sao đây là Cơ hội Vàng cho Đổi mới?
Phá vỡ giới hạn Tư duy: Việc nghiên cứu người không tiêu dùng buộc chúng ta phải bước ra khỏi vùng an toàn của cơ sở khách hàng cốt lõi và các giải pháp hiện có. Nó mở khóa tầm nhìn ra một Thị trường tiềm năng khổng lồ chưa được khai thác.
Lộ diện "Điểm đau" thực sự: Người không tiêu dùng không né tránh sản phẩm của bạn vì nó chưa đủ tốt; họ né tránh vì nó không phù hợp hoặc quá phức tạp/đắt đỏ so với "công việc" họ cần làm.
🔎 Ví dụ điển hình:
Shimano & Xe đạp Coasting: Thay vì cố gắng bán thêm xe đạp cao cấp, Shimano đặt câu hỏi: "Tại sao 90% người lớn ở Mỹ không đi xe đạp?". Họ khám phá ra sự e ngại về sự phức tạp (nhiều líp/số), bảo trì, và trải nghiệm bán lẻ. Giải pháp là Coasting – một chiếc xe đạp đơn giản, dễ đi, giải quyết trực tiếp các rào cản đó.
Intuit & Mobile Bazaar (Ấn Độ): Khi sản phẩm cốt lõi (khai thuế) không phù hợp, Intuit đã nhập vai vào cuộc sống của nông dân tự cung tự cấp. Họ phát hiện ra "công việc" chưa được giải quyết là quản lý và bán hàng tồn kho dễ hỏng với giá tốt nhất. Kết quả là Mobile Bazaar – một giải pháp chợ trực tuyến dựa trên tin nhắn văn bản đơn giản.
👉 Bài học cho các Nhà Đổi mới:
Nếu bạn đang cảm thấy bế tắc trong việc cải tiến sản phẩm, hãy thay đổi trọng tâm:
Tìm kiếm: Ai đang phải sử dụng các giải pháp thay thế vụng về, hoặc tệ hơn, không sử dụng gì cả để hoàn thành "công việc" của họ?
Học hỏi: Nhập vai (Immersion) vào cuộc sống của họ. Điều gì đang ngăn cản họ?
Tái thiết kế: Tạo ra một giải pháp đơn giản, dễ tiếp cận (convenient) và chính xác giải quyết rào cản khiến họ trở thành người không tiêu dùng.
----------------
Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm các phương pháp đổi mới tư duy thiết kế khác tại Cuốn Tư duy thiết kế trong kinh doanh, một ấn phẩm thuộc tủ sách Harvard Business Review, lần đầu tiên được Alpha Books xuất bản tại Việt Nam.
Tham khảo link sau: https://shop.alphabooks.vn/combo-harvard-business-review-chien-luoc-ban-hang-hieu-qua-tu-duy-thiet-ke-trong-kinh-doanh-quan-tri-va-lanh-dao-trong-y-te-p39108434.html?affcode=MKT