28/08/2026
Một nước rộng gấp nhiều lần Việt Nam, dân số chỉ khoảng ba triệu rưỡi, dưới lòng đất là than, đồng và vàng trữ lượng lớn. Trên giấy tờ đây là một hồ sơ rất đẹp. Trong thực tế, họ có đúng một vấn đề không thể sửa: không có đường ra biển. Và vấn đề đó quyết định gần như mọi thứ.
Mông Cổ kẹp giữa hai nước lớn, hàng muốn ra thế giới phải đi qua lãnh thổ láng giềng, nên chi phí và thời gian tăng rất nhiều. Kết quả là phần lớn xuất khẩu chỉ đi được sang một thị trường. Kinh tế nhảy theo giá than và đồng, giá cao thì tăng trưởng bùng nổ, giá thấp thì lập tức khó khăn. Nợ nước ngoài từng lên mức căng thẳng. Còn thêm rủi ro tự nhiên rất nặng, mùa đông cực lạnh có thể giết hàng loạt gia súc.
Điểm cốt lõi ở đây rất phũ: khi bạn chỉ có một khách hàng, khách hàng đó định giá, không phải bạn. Sản phẩm tốt hay không gần như không quan trọng. Giống người làm nghề tự do có một khách chiếm tám mươi phần trăm thu nhập. Họ hay nói mình là đối tác chiến lược. Cứ thử tăng giá một lần xem đối tác chiến lược phản ứng thế nào. Không có quyền nói không thì không phải đối tác, đó là phụ thuộc.
Insight cho nhà đầu tư: khi đọc báo cáo doanh nghiệp, hãy tìm phần cơ cấu khách hàng và cơ cấu thị trường xuất khẩu. Một công ty có vài khách hàng chiếm phần lớn doanh thu thì biên lợi nhuận của nó không nằm trong tay ban lãnh đạo, mà nằm trong tay bên mua. Đa dạng khách hàng không chỉ để tăng doanh thu, mục đích chính là giữ quyền thương lượng. Điều này đúng với doanh nghiệp và đúng với bạn.
Trong công việc của bạn, một khách hàng hay một nguồn thu chiếm bao nhiêu phần trăm? Nói số thật bên dưới.
