05/08/2023
QUÁ KHỨ
Trong đời của bất kỳ ai cũng có một phần mang tên quá khứ
Phần đời ấy bắt đầu từ khi ta sinh ra và kéo dài đến khoảnh khắc vừa trôi qua tức thì
Hiện tại như một cơn gió, tương lai thì chắc gì ta sẽ có, còn quá khứ thì đương nhiên tồn tại
Phần đời ấy sẽ dừng lại, ngay trước khi ta ngừng thở, dù ta biết hay không…
Khi bàn về quá khứ, về những gì đã qua, người ta hay nói về những điều tốt đẹp họ đã tận hưởng, về những thành tựu họ đã đạt được. Người ta hiếm khi nhắc về những khó khăn họ đã trải qua, những sai lầm họ đã phạm, những thất bại họ đã nhận. Và nếu có hiếm hoi nhắc đến, người ta ít khi nào nhận lỗi về mình, mà có xu hướng đẩy nguyên nhân thất bại về phía người khác.
Quá khứ của ta, nhất là khi ta còn trẻ, là nhiệt huyết nhưng bồng bột, là say đắm nhưng nông cạn, là tham vọng nhưng thiếu kiên trì, là ào ạt nhưng dễ chán. Dễ hiểu thôi mà, ai từng là người trẻ cũng đã đi qua những ngày như thế. Nhưng sẽ có rất ít người lặng lẽ ngồi một mình sau những thất bại, lặng lẽ suy nghĩ về câu chuyện mình đã trải qua, lặng lẽ chiêm nghiệm trách nhiệm của mình, lặng lẽ rút ra bài học cho mình, rồi lặng lẽ đứng dậy, mạnh mẽ hơn và bước tiếp.
Quá khứ của tôi, là một tuổi thơ mất mát, khó khăn và thiếu thốn khi mất đi người cha của mình khi tôi chưa tròn hai tuổi. Trong những ngày khổ cực ấy, tôi nhìn thấy mẹ mình lặng lẽ sống vì con, hy sinh cho con. Đó là những ngày tuổi thơ cơm không đủ no, áo không đủ ấm. Tôi có chiếc quần dài đầu tiên năm tôi 10 tuổi, chỉ vậy bạn có thể hiểu tuổi thơ của tôi rồi. Tôi tự đặt cho mình một nhiệm vụ, là tôi sẽ thay đổi cuộc đời mình, và tôi sẽ sống cho con cái của mình, hy sinh cho con cái mình như tôi đã nhận từ mẹ.
Quá khứ của tôi, là những ngày cấp 3 lêu lổng, theo bạn theo bè, quậy phá, hút thuốc, uống rượu, yêu đương đủ cả. Cái gì đến phải đến, dù học giỏi, tôi vẫn ngậm ngùi nhìn những người bạn vào đại học năm đầu, còn tôi thì thi rớt. Tôi nhìn những vòng xe ngược dốc của mẹ đi giao báo kiếm từng đồng bạc lẻ. Tôi nhìn những giọt mồ hôi trên trán chị gái của mình giữa đồng nắng chang chang. Tôi nhìn mái nhà tranh vách đất xộc xệch của gia đình mình. Tôi hối hận vì những điều mình đã làm. Nhưng tôi không tiếc vì tôi đã trải qua những ngày hư hỏng ấy, vì nó giúp tôi nhận ra tôi cần gì trên đời.
Quá khứ của tôi là những ngày học đại học khó khăn, thiếu thốn. Đó là những ngày nhiều lúc quá tủi thân, khi cuộc sống chà đạp tôi không thương tiếc. Tôi nghĩ về những bữa đói ăn, về những đêm bị đuổi ra khỏi nhà trọ, về những lúc đạp xe mấy mươi cây số để dạy kèm, về những con điểm thấp ở trường vì không chuyên tâm học tập. Tôi nghĩ về một đêm cùng anh em ký túc xá ngồi trong quán nước chờ người yêu mới của người yêu cũ đến, đó là một gã nhà giàu ngông nghênh hợm hĩnh. Tôi có một con dao dưới giày, may mà đêm hôm đó gã ngông nghênh ấy không đến. Nếu gã đến, giờ tôi là ai, ở đâu, tôi không chắc. Vui là người yêu cũ không cưới người yêu mới, mà cưới một người bạn cùng lớp đại học của tôi.
Quá khứ của tôi là những ngày cùng cô vợ con gái nhà giàu chui vào chui ra nhà trọ, chia ngọt sẻ bùi. Đó là những ngày hai vợ chồng làm từ sáng đến tối mịt. Đó là những ngày hai vợ chồng nghèo có đứa con đầu tiên, đứa con trai, sau 5 năm kể từ khi cưới nhau. Đó là những ngày hạnh phúc nhất dù cuộc sống nhiều thiếu thốn, vì chỉ cần nhìn vào đôi mắt to tròn, lông mi cong vút, chỉ cần nghe tiếng cười khanh khách của nó, mệt mỏi liền biến mất. Thế giới của tôi bỗng khác khi tôi trở thành cha.
Vậy đó, tôi yêu quý những ngày đã qua mang tên quá khứ. Tôi biết ơn những gì tôi đã trải qua dù tốt hay xấu, dù vui hay buồn. Tôi nhớ quay quắt tôi của những ngày tuổi 16,17,18, một thằng con trai ngỗ nghịch, phá phách, hư hỏng mà lãng mạn. Tôi nghĩ về những người con gái tôi đã gặp, tôi đã yêu, tôi đã chia tay như những món quà cuộc đời riêng tặng cho tôi, và tôi chưa một lần tiếc nuối hay hối hận vì đã từng gặp họ trong đời. Tôi biết ơn những ngày đã qua của tôi theo một cách trân trọng và nâng niu nhất. Tôi biết ơn những ngày mang tên quá khứ của mình, vì chúng đã tạo ra tôi hiện tại, dù tôi ngày nay không có gì là đặc biệt, nhưng tôi đã tốt hơn tôi của ngày xưa nhiều lắm.
Trong đời mình, tôi ghét nhất những kẻ nói xấu người yêu cũ, bêu rếu chủ cũ đã từng trả lương cho mình, và nhất là những kẻ chối bỏ quá khứ, chối bỏ những việc mình đã từng làm khi chúng không thành công.
Làm người, hãy yêu quý quá khứ của mình. Không có nó, ta sẽ chẳng bao giờ thành công. Chối bỏ nó, ta sẽ là kẻ tầm thường thiếu lòng tự trọng!
(2022)
