14/06/2025
Từ khi nào work-life balance lại trở thành xa xỉ phẩm?
Đã từng có một thời, “work-life balance” là mục tiêu mà người trẻ theo đuổi như một thứ quyền cơ bản: sáng đi làm, tối có thời gian cho bản thân, cuối tuần đủ thư giãn để bắt đầu lại vào thứ hai.
Nhưng giờ đây, mình thấy nó dần trở thành một đặc quyền chỉ dành cho người đã đạt đến vị trí mà họ đủ quyền chủ động trong nhịp sống của mình. Còn với phần đông người trẻ còn đang chật vật leo lên từng nấc thang sự nghiệp, work-life balance không phải là một “trạng thái lý tưởng” để hướng tới, mà là một “giấc mơ ngắn hạn” mà họ chỉ dám nhắc khi đã thực sự kiệt sức.
Thực tế là, mình thấy rất nhiều bạn trẻ ngày nay đang sống trong một vòng lặp mòn mỏi giữa “tôi phải làm” và “tôi muốn nghỉ nhưng không thể”, đặc biệt khi mà khối lượng công việc ngày càng tăng và kỳ vọng của cấp trên thì chẳng bao giờ giảm.
Nhiều bạn còn nói vui rằng: “Work-life balance giờ giống như bảo hiểm y tế. Ai có thì yên tâm, ai không có thì cứ ráng sống sót.”
Vậy mọi người nghĩ nguyên do của sự mất cân bằng này đến từ đâu?
Với mình, nguyên do của sự mất cân bằng này không chỉ nằm ở khối lượng công việc, mà ở việc người trẻ dần đánh mất khả năng tự đặt giới hạn cho chính mình.
Bởi work-life balance vốn không đo bằng số giờ làm việc, mà đo bằng cảm giác bạn có đang thật sự kiểm soát được nhịp sống của mình hay không. Nếu sau một ngày làm việc, bạn vẫn còn năng lượng để gọi cho người thân, nấu ăn, đọc sách, hay đơn giản là ngồi yên và thở - đó là dấu hiệu của sự cân bằng.
Còn nếu bạn ngủ thiếp đi trong bộ đồ công sở, sáng tỉnh dậy là kiểm tra tin nhắn công việc, và cả tuần xoay quanh KPI, thì rõ ràng bạn đang nghiêng hẳn về một phía.
Vậy còn lời giải nào để có được sự cân bằng giữa “work” và “life”? Mình nghĩ mỗi người mỗi khác. Nhưng với mình điều tiên quyết ở đây là người trẻ cần hiểu sự cân bằng không bao giờ tự đến, và cũng không phải thứ công ty trao tặng sẵn trong hợp đồng. Nó đến từ tư duy lựa chọn, từ việc bạn dám thương lượng, dám từ chối, dám thiết lập ranh giới giữa “công việc” và “cuộc sống”.
Bởi nếu không học cách đặt ranh giới từ sớm, thì đến lúc cơ thể đổ bệnh, tinh thần kiệt quệ, hoặc các mối quan hệ rạn nứt bạn sẽ phải học lại sự cân bằng từ một cái giá rất đắt. Và đến khi đó, “work-life balance” sẽ trở thành tiếng chuông báo động cho một lối sống cần được thay đổi ngay lập tức.
