10/02/2026
🎋 Ý NGHĨA CÚNG ÔNG TÁO 23 THÁNG CHẠP 🙏
Theo truyền thống của dân tộc Việt Nam, vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, người Việt chúng ta có một tục lệ là tiễn Táo Quân, dân gian gọi là đưa Ông Táo. Thật ra, đây là một tập tục đẹp, có nguồn gốc liên quan đến tục lệ thờ lửa của Bà-la-môn.
✨ Sự tích về Táo Quân
Táo Quân được hiểu là "hai ông một bà". Chuyện kể rằng có một đôi vợ chồng chung sống rất hạnh phúc. Thời gian sau chiến tranh loạn lạc, mỗi người ly tán một nơi. Chờ mãi không thấy chồng về, bà vợ sống âm thầm dưới mái nhà tranh cũ. Nhờ nhân duyên, bà gặp và kết hôn với người chồng mới, hai người sống rất hòa thuận.
Một hôm, người chồng sau đi công việc, bất chợt có người ăn mày tìm đến nhà. Sau khi chào hỏi, bà nhận ra đó chính là người chồng cũ của mình. Hai người buồn khóc kể lễ nỗi niềm. Đang lúc tâm sự thì người chồng sau về, bà vợ sợ chồng sau hiểu lầm nên đem giấu người chồng cũ vào đống rơm bên nhà.
Không ngờ sau đó đống rơm phát hỏa cháy. Bà vợ sợ người chồng cũ bị chết cháy nên lao vào cứu, nhưng rồi bà cũng bị kẹt trong lửa. Người chồng sau không hiểu chuyện gì, thấy vợ như vậy cũng lao vào cứu. Rốt cuộc, cả ba người đều không thoát khỏi hỏa hoạn và qua đời. Ngọc Hoàng thấy đó là một mối tình đẹp, thủy chung, đạo nghĩa vợ chồng nên đã phong họ làm Táo thần: hai người nam là Định Phúc Táo Quân, người nữ là Tiết Lộc Phu Nhân.
✨ Triết lý từ quẻ Ly và Ngũ hành
Đây là trí tuệ của tổ tiên chúng ta. Từ quẻ Ly trong Bát quái (gồm hai nét dương và một nét âm ở giữa) mà viết thành một kịch bản. Quẻ Ly thuộc về Hỏa, ở chính phương Nam. Giai thoại này nhắc nhở con cháu rằng: Nếu lửa đem lại sự sống và giúp chúng ta trưởng thành, thì lửa cũng có thể hủy diệt sự sống và làm chúng ta đổ vỡ.
Thờ lửa hay thờ Ông Táo không phải là sự van xin, mà là trân quý sự đầm ấm, hạnh phúc. Mỗi lần nhóm lửa nấu thức ăn là một đề tài dạy chúng ta phải sống hòa thuận, êm ấm để mang lại hạnh phúc gia đình.
✨ Tập tục tiễn Táo Quân và bao sái
Mỗi năm vào dịp này, người ta tiễn Ông Táo để "bao sái" hay lễ tạ bằng sự biết ơn suốt một năm qua nhờ sự bảo bọc của thần linh mà gia đình được êm ấm.
• Phương tiện: Miền Bắc tiễn bằng cá chép, miền Nam tiễn bằng hình thức "cò bay ngựa chạy".
• Màu sắc: Tùy theo năm đó thuộc hành gì mà thay mũ áo cho Táo Quân: hành Kim màu trắng, hành Mộc màu xanh, hành Hỏa màu đỏ, hành Thổ màu vàng, hành Thủy màu đen hoặc tím. Điều này nói lên sự tương sinh của Ngũ hành, nhắc nhở ta sống sao cho gia đạo hòa thuận.
✨ Dịp này người ta cũng đi chạp mộ, tức là quét tước mồ mả tổ tiên trong tháng Chạp. Sau khi bao sái xong, đến ngày 30 Tết (hoặc 29 nếu tháng thiếu), con cháu rước tổ tiên về ăn Tết. Đưa thì đưa Ông Táo, nhưng rước là rước Ông Bà. Đó là lễ tiết thể hiện lòng thảo thuận, biết ơn đối với tổ tiên và đất trời.
Thờ phụng chính là trân quý và biết ơn, chứ không dừng lại ở sự cầu xin. Hạnh phúc hay khổ đau không ai ban cho ta, mà chính ta là tác nhân tạo ra cung điện hạnh phúc hay ngục tù giam hãm chính mình. Nếu nhân tốt đã gieo trồng thì tự nhiên hạnh phúc sẽ đến, tai họa sẽ tránh xa.
(Trích Pháp Ngữ Hoà thượng Định Thành)
