10/09/2026
DERI TE ALKETA
Një rrëfim për kohën që iku, dashuritë që mbetën dhe një takim që ndoshta kishte ndodhur shumë kohë përpara se të ndodhte
Shkruar nga: Arben Sadiku Bengji
Një rrëfim personal për kohën, kujtesën, luftën, dashurinë dhe njerëzit që kalojnë nëpër jetën tonë, por që ndonjëherë mbeten përgjithmonë në historinë tonë. Arben Sadiku Bengji sjell për lexuesit e ABC News Kosova rrëfimin “Deri te Alketa”, një tekst mes kujtimit dhe letërsisë, mes asaj që ka ndodhur dhe asaj që njeriu vazhdon ta jetojë brenda vetes.
Ndoshta jeta nuk është ajo që na ndodh.
Ndoshta jeta është ajo që na çon, pa na pyetur, drejt një momenti të vetëm.
Një moment që mund të zgjasë vetëm disa sekonda, por që ka brenda vetes vite të tëra.
Fëmijërinë.
Rininë.
Humbjet.
Luftën.
Qytetet ku kemi jetuar.
Rrugët ku kemi ecur pa e ditur pse.
Njerëzit që kemi dashur.
Ata që na kanë dashur.
Ata që i kemi quajtur dashuri vetëm sepse, për pak kohë, zemra na rrahu ndryshe.
Dhe ata pak njerëz që nuk i kuptuam kurrë.
Unë nuk e dija këtë atëherë.
As nuk mund ta dija.
Nëse do ta dija, ndoshta do të kisha ecur më ngadalë.
Ndoshta do të kisha parë më gjatë disa fytyra.
Do të kisha mbajtur mend më mirë disa zëra.
Ndoshta do të kisha ruajtur disa letra që i grisa.
Disa fotografi që nuk i mbajta.
Disa vende ku nuk u ktheva.
Disa gra që i lashë të largoheshin duke menduar se dashuria ishte diçka që mund të gjendej përsëri.
Dhe, në njëfarë mënyre, e gjeta.
Por jo atë që kërkoja.
Sepse njeriu shpesh kalon gjysmën e jetës duke kërkuar diçka që nuk e di ta emërtojë.
Unë e kërkova në kohë.
Në vite.
Në fytyra.
Në qytete.
Në net pa gjumë.
Në kafenetë ku qëndroja më gjatë seç duhej.
Në rrugët e Prishtinës.
Në Prizren.
Në Vushtrri.
Në kujtime që nuk kishin më adresë.
E kërkova edhe në veten time.
Por për shumë vite nuk e gjeta.
Kur isha i ri, besoja se dashuria kishte një fytyrë.
Pastaj mësova se kishte shumë.
Njëra vinte me buzëqeshje.
Tjetra me sy.
Njëra me një fjalë të ëmbël.
Tjetra me një heshtje që më çmendte.
Dikur mendoja se çdo grua që më bënte zemrën të rrihte fort ishte dashuria.
Më vonë kuptova se disa ishin vetëm një çast.
Disa ishin nevojë.
Disa ishin vetmi e maskuar si dashuri.
Disa ishin dëshirë.
Disa ishin krenari.
Disa ishin plagë.
E disa...
Ishin vetëm dashuriqka.
Fjalë e çuditshme, e di.
Por ndoshta vetëm ajo e përshkruan më mirë atë që kemi bërë me zemrën tonë gjatë jetës.
Sepse jo çdo “të dua” është dashuri.
Ndonjëherë është vetëm një njeri që ka frikë të flejë vetëm.
Ndonjëherë është një tjetër që ka nevojë të ndihet i dëshiruar.
Ndonjëherë është një boshllëk që kërkon një trup për t'u mbushur.
Dhe ndonjëherë...
është thjesht koha.
Koha që na bën të besojmë se çdo gjë që ndjejmë duhet të ketë një emër.
Pastaj erdhën vitet.
Dhe vitet nuk ikin me zhurmë.
Kjo është ajo që nuk kuptojmë kur jemi të rinj.
Vitet nuk trokasin në derë.
Nuk thonë:
“Po ikim.”
Ato thjesht marrin një ditë.
Pastaj një tjetër.
Pastaj një verë.
Pastaj një dimër.
Dhe një mëngjes zgjohesh dhe kupton se dikur ke qenë një djalë që kishte ëndrra të mëdha, ndërsa tani je një burrë që ka kujtime më të mëdha se ëndrrat.
Kështu më ndodhi edhe mua.
Koha më mori njerëz.
Më mori vende.
Më mori miq.
Më mori iluzione.
Më mori edhe njerëz që besoja se do të ishin aty përgjithmonë.
Dhe, si të mos mjaftonte kjo, më mësoi se edhe njeriu që mendon se e njeh veten mund të humbasë në një ditë të vetme.
Pastaj erdhi ajo kohë kur historia nuk ishte më vetëm histori.
Lufta.
Frika.
Humbjet.
Emrat që u kthyen në përmendore.
Baballarë që nuk u kthyen.
Fëmijë që u rritën para kohe.
Njerëz që mësuan të jetonin me mungesën.
Dhe unë kuptova se jeta nuk është e drejtë.
Nuk ka qenë kurrë.
Por ndoshta pikërisht për këtë arsye njeriu duhet të vazhdojë.
Sepse nëse dorëzohesh, humbet jo vetëm të nesërmen.
Humb edhe të gjitha ditët që ke mbijetuar për të arritur deri aty.
Prandaj, shumë kohë më vonë, do ta shkruaja:
Nuk pranoj të dorëzohem.
Por atëherë ende nuk e dija se çfarë kuptimi do të kishte kjo fjali.
Mendoja se ishte për jetën.
Për luftën.
Për humbjet.
Për njerëzit.
Për ëndrrat.
Nuk e dija se një ditë do të bëhej edhe për një grua.
Për një emër.
Për një karrige bosh.
Për një kafe që nuk u pi.
Për një takim që ndoshta nuk duhej të ndodhte kurrë.
Kam shkruar shumë gjatë gjithë kësaj kohe.
Ndoshta sepse nuk dija çfarë të bëja me gjithë ato gjëra që nuk mund t'ia thosha askujt.
Shkrimi u bë vendi ku mund të isha i sinqertë pa u gjykuar.
Aty i ktheva njerëzit.
Aty i humba përsëri.
Aty u dashurova.
Aty u ndava.
Aty krijova qytete.
Aty krijova gra.
Aty krijova edhe një botë ku disa njerëz ekzistonin vetëm sepse unë kisha nevojë që të ekzistonin.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse, kur erdhi Alketa, nuk e kuptova menjëherë se çfarë po ndodhte.
Sepse unë kisha krijuar kaq shumë gra në mendjen time, saqë një ditë nuk dija më nëse po imagjinoja një tjetër...
apo po takoja dikë që imagjinata ime kishte pritur prej vitesh.
Dhe pastaj ishte ajo ditë.
Një makinë.
Një rrugë.
Një ndalesë e zakonshme.
Motori ende ndezur.
Kishte vende të tjera ku mund të ndaloja.
Kishte kafene të tjera.
Mund të vazhdoja rrugën.
Dhe, po të kisha vazhduar...
ndoshta nuk do të kishte pasur Alketa.
Por ndalova.
Hapa derën.
Hyra.
U ula.
Dhe pa e ditur, u ula përballë një pjese të jetës sime që ende nuk kishte ndodhur.
Ajo ishte aty.
Alketa.
Vajza me kapelën e zezë.
Nuk e dija se do ta quaja kështu.
Nuk e dija se do ta kërkoja një ditë nëpër kujtime.
Nuk e dija se do ta shndërroja në tregim.
Nuk e dija se një karrige e zakonshme në një kafene do të bëhej një nga vendet më të rëndësishme të imagjinatës sime.
As nuk e dija se pas shumë vitesh do të më duhej të kërkoja atë kafene.
Jo për kafenë.
Jo për tavolinën.
Jo për vendin.
Por për një vajzë që ndoshta nuk e dija as vetë nëse kishte qenë realisht ajo që mbaja mend.
Kjo është çudia e kohës.
Njeriu harron fytyra të tëra.
Por kujton një shikim.
Harron biseda të gjata.
Por kujton një fjali.
Harron çfarë kishte veshur vetë.
Por kujton një kapelë.
Harron datën.
Por kujton vendin.
Dhe ndonjëherë kujton dikë që ndoshta nuk ka qenë kurrë plotësisht i tij.
Kështu u bë Alketa.
Ajo nuk ishte thjesht një grua.
Ajo u bë një pyetje.
Dhe pyetjet janë më të rrezikshme se përgjigjet.
Sepse përgjigjen mund ta pranosh.
Pyetjen duhet ta mbash me vete.
Më vonë, në netët kur nuk flija, ajo kthehej.
Jo gjithmonë siç kishte qenë.
Ndonjëherë vinte me kapelën e zezë.
Ndonjëherë pa të.
Ndonjëherë ishte violiniste.
Ndonjëherë pianiste.
Ndonjëherë shkrimtare.
Ndonjëherë gazetare.
Ndonjëherë ishte vetëm një vajzë që rrinte përballë meje dhe më shikonte sikur dinte diçka që unë nuk e dija.
Dhe kjo ishte më e çuditshmja.
Sa më shumë shkruaja për të, aq më shumë ajo dukej sikur kishte ekzistuar para se ta shkruaja.
Sikur nuk e kisha krijuar unë.
Sikur vetëm e kisha zbuluar.
Ndoshta Alketa nuk erdhi në jetën time atë ditë në kafene.
Ndoshta ajo kishte qenë duke ardhur prej vitesh.
Nëpër të gjitha ato dashuri që nuk zgjatën.
Nëpër të gjitha humbjet.
Nëpër rrugët ku kisha ecur.
Nëpër netët kur nuk flija.
Nëpër letrat që shkrova dhe i grisa.
Nëpër personazhet që krijova.
Nëpër gratë që i desha dhe ato që i quajta dashuri vetëm sepse nuk dija t'i quaja ndryshe.
Ndoshta çdo humbje më kishte larguar nga dikush...
për të më afruar me të.
Dhe ndoshta çdo “jo” që mora nga jeta ishte një mënyrë e çuditshme për të më çuar drejt një “po” që ende nuk e kuptoja.
Pastaj erdhi një ditë tjetër.
Shumë vite më vonë.
U ktheva.
Kafeneja ishte aty.
Por koha kishte bërë punën e saj.
Gjithçka dukej ndryshe.
Ose ndoshta isha unë ai që kisha ndryshuar.
Banka ku dikur mund të kishte qëndruar ajo, tashmë ishte vetëm një objekt.
Muret kishin marrë ngjyrën e viteve.
Njerëzit kishin ardhur e ikur.
Karriget ishin ndërruar.
Por unë ende kërkoja atë vajzë.
Jo një vajzë.
Atë.
Dhe kur e pashë...
nuk e dija nëse duhej të besoja syve.
Ishte ajo.
Ose të paktën zemra ime vendosi se ishte ajo.
Një grua tashmë.
Dhe pranë saj një vajzë e vogël.
Ndoshta gjashtë.
Ndoshta shtatë vjeç.
Ajo nuk e dinte se sa vite kisha mbajtur brenda vetes një version të saj.
Nuk e dinte se sa herë kisha folur me të pa qenë ajo aty.
Nuk e dinte se sa letra i kisha shkruar.
Dhe ndoshta nuk duhej ta dinte.
Ajo u largua për pak.
Pastaj u kthye.
Dhe pyeti:
— Tani më trego... pse?
Vetëm kaq.
Pse?
Dhe në atë çast kuptova se gjithë jeta ime ishte bërë pikërisht për atë pyetje.
Pse e ndalova makinën atë ditë?
Pse hyra në atë kafene?
Pse e mbajta mend?
Pse e kërkova pas kaq vitesh?
Pse shkrova?
Pse nuk harrova?
Pse një grua mund të bëhet një qytet?
Pse një karrige bosh mund të bëhet një kujtim?
Pse disa njerëz kalojnë pranë nesh dhe zhduken?
Ndërsa disa të tjerë...
edhe kur nuk janë më aty...
na ndjekin gjithë jetën?
Nuk kisha përgjigje.
Ndoshta askush nuk ka.
Sepse ndonjëherë jeta nuk na jep përgjigjen.
Na jep vetëm një person.
Dhe na thotë:
“Gjeje vetë kuptimin.”
Sot, kur e shikoj pas gjithë këtë rrugë, kuptoj diçka që nuk e kuptoja atëherë.
Nuk kam shkruar vetëm për dashuritë e mia.
Kam shkruar për kohën.
Për mua.
Për djalin që isha.
Për burrin që u bëra.
Për luftën që më mësoi se jeta mund të mbarojë pa paralajmërim.
Për humbjet që më mësuan se asgjë nuk është përgjithmonë.
Për gratë që më mësuan se zemra mund të thyhet më shumë se një herë.
Për vetminë që më mësoi të bisedoj me veten.
Për imagjinatën që më shpëtoi kur realiteti nuk mjaftonte.
Dhe mbi të gjitha...
për atë vajzë me kapelë të zezë që më bëri të dyshoj edhe në kufirin mes realitetit dhe imagjinatës.
Ndoshta Alketa ishte reale.
Ndoshta ishte pjesërisht reale.
Ndoshta ishte një grua.
Ndoshta ishte një simbol.
Ndoshta ishte ajo dashuri që njeriu e pret vetëm pasi ka kaluar nëpër të gjitha dashuriqkat e jetës.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse nuk mund ta shpjegoj.
Sepse gjërat më të rëndësishme të jetës nuk shpjegohen gjithmonë.
Ndihen.
Dhe pastaj shkruhen.
Por ka edhe një sekret tjetër.
Më të madh.
Ndoshta nuk e takova Alketën për të qenë me të.
Ndoshta e takova për të kuptuar veten.
Ndoshta ajo nuk erdhi për të më dhënë një dashuri.
Erdhi për të më kthyer një pjesë timen që e kisha humbur.
Dhe këtu fillon kuptimi i vërtetë i asaj fjalisë:
Nuk pranoj të dorëzohem.
Sepse të mos dorëzohesh nuk do të thotë gjithmonë të fitosh atë që dëshiron.
Ndonjëherë do të thotë të vazhdosh edhe pasi e kupton se nuk mund ta kesh.
Të vazhdosh ta duash jetën edhe pasi ajo të ka marrë njerëz.
Të vazhdosh të shkruash edhe kur letra nuk të përgjigjet.
Të vazhdosh të besosh edhe kur realiteti të thotë jo.
Të vazhdosh të ecësh edhe kur rruga nuk të tregon se ku përfundon.
Dhe ndoshta...
të pranosh se disa dashuri nuk janë bërë për t'u jetuar.
Janë bërë për t'u shkruar.
Prandaj, në fund, unë nuk e di nëse e fitova Alketën.
Ndoshta nuk e fitova kurrë.
Por di diçka tjetër.
Pas saj nuk isha më i njëjti.
Ajo më detyroi t'i kthehem gjithë jetës sime.
T'i hap përsëri dyert e viteve.
Të hyj në dhomat e kujtesës.
Të takoj djalin që isha.
Të shikoj burrin që u bëra.
Të fal disa njerëz.
Të kuptoj disa të tjerë.
Të qaj për disa që nuk mund të kthehen.
Dhe të qesh me disa dashuri që dikur i besoja aq shumë.
Pastaj të ulem.
Të marr lapsin.
Dhe të shkruaj.
Sepse ndoshta kjo ishte e gjithë rruga.
Jo rruga deri te Alketa.
Por rruga përmes meje deri te unë.
Ajo ishte vetëm pika ku të gjitha rrugët u kryqëzuan.
Fëmijëria.
Rinia.
Lufta.
Vitet.
Prishtina.
Vushtrria.
Prizreni.
Kafenetë.
Njerëzit.
Dashuritë.
Dashuriqkat.
Humbjet.
Netët pa gjumë.
Letrat.
Romanet.
Personazhet.
Dhe të gjitha ato “pothuajse”.
Të gjitha kishin ardhur, në mënyrën e tyre, deri te ajo karrige.
Deri te ajo kafene.
Deri te ajo vajzë.
Deri te ajo kapelë e zezë.
Deri te ai moment.
Dhe tani e di.
Jeta nuk na çon gjithmonë aty ku duam.
Ndonjëherë na çon aty ku duhet të jemi.
Edhe nëse qëndrojmë vetëm pak.
Edhe nëse humbasim.
Edhe nëse ajo që gjejmë nuk mund të jetë e jona.
Sepse ndoshta disa njerëz nuk hyjnë në jetën tonë për të qëndruar.
Hyjnë për të na ndryshuar drejtimin.
Alketa ishte njëri prej tyre.
Ose ndoshta ishte ajo që kisha kërkuar gjithë jetën pa e ditur emrin e saj.
Dhe nëse dikush një ditë më pyet:
— A e deshe vërtet?
Nuk do të përgjigjem menjëherë.
Do të shikoj diku larg.
Ndoshta do të buzëqesh.
Dhe do të them:
— Nuk e di nëse e desha më shumë se të tjerat. Por di që, pas saj, të gjitha të tjerat morën një kuptim tjetër.
Sepse dashuritë e mëparshme më kishin mësuar si të dashuroja.
Alketa më mësoi pse.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse ajo mbeti.
Jo në jetën time.
Por në historinë time.
Në fund, ndoshta nuk duhet të kërkojmë gjithmonë funde të lumtura.
Sepse jeta nuk shkruhet nga ata që duan funde të lumtura.
Jeta shkruhet nga ata që, edhe kur fundi nuk është ai që dëshironin, marrin frymë thellë dhe thonë:
Nuk pranoj të dorëzohem.
Jo sepse gjithçka do të bëhet mirë.
Por sepse ende ka një faqe tjetër.
Një rrugë tjetër.
Një mëngjes tjetër.
Një qytet tjetër.
Një kafe tjetër.
Një histori tjetër.
Dhe ndoshta, diku në një nga ato faqe, ajo ende është ulur.
Me kapelën e zezë.
Duke më pritur jo për të më dhënë një jetë me të...
por për të më kujtuar se unë ende kam një jetë për të jetuar.
Dhe kur të mbyllet libri, ndoshta nuk do të shkruaj:
“E humba Alketën.”
Do të shkruaj:
“E takova.”
Sepse ndonjëherë, në këtë jetë të çuditshme, edhe një takim i vetëm është një fitore.
Dhe unë...
pas gjithë atyre viteve...
nuk pranoj të dorëzohem.
