06/07/2026
🟢 KOM SIT BIETJIE EN SÊ JOU SÊ: WAAROM DIE VF PLUS EN DIE DA NIE EENVOUDIG IN EEN POLITIEKE PARTY KAN SAAMSMELT NIE.
’n Vraag wat dikwels in die Suid-Afrikaanse politiek gevra word, is: As die VF Plus en die DA in koalisies kan saamwerk en oor sekere sake saamstem, waarom smelt hulle nie eenvoudig saam om een politieke party te vorm nie?
Die antwoord is eenvoudig: Samewerking beteken nie dat politieke identiteit, ideologie en prioriteite dieselfde is nie.
Kyk byvoorbeeld na die Verenigde State. Die Demokrate en Republikeine is albei Amerikaanse politieke partye. Albei neem aan dieselfde demokratiese stelsel deel, dien in dieselfde instellings en werk, wanneer nodig, saam oor sake van nasionale belang. Tog voer niemand ernstig aan dat hulle in een politieke party moet saamsmelt bloot omdat hulle soms saamstem of sekere breë demokratiese beginsels deel nie.
Dieselfde beginsel geld in Suid-Afrika.
Die VF Plus (Republikeins) en die DA (Demokraat) is afsonderlike politieke partye omdat hulle verskillende politieke tradisies, prioriteite en kiesersgroepe verteenwoordig. Daar is gebiede waaroor hulle saamstem, veral oor sake soos verantwoordbare regering, die bekamping van korrupsie, ekonomiese groei en die verbetering van dienslewering. Maar ooreenstemming oor sekere doelwitte wis nie fundamentele verskille in politieke filosofie en benadering uit nie.
Die VF Plus plaas besondere klem op gemeenskapsoutonomie, minderheidsregte, taal- en kultuurregte, federalisme, die desentralisering van mag, eiendomsreg en die beskerming van gemeenskappe teen buitensporige beheer deur die sentrale regering. Dit is nie bysake nie. Dit vorm deel van die party se politieke identiteit en bestaansrede.
’n Gesonde demokrasie vereis nie dat elke opposisieparty in een groot organisasie moet verdwyn nie. Trouens, demokrasie word versterk wanneer kiesers werklike keuses tussen verskillende partye het wat, waar nodig, kan saamwerk sonder om hul eie beginsels prys te gee.
Koalisiepolitiek is juis op hierdie beginsel gebou: Verskillende partye kan gemeenskaplike grond vind en saamwerk om ooreengekome doelwitte te bereik, terwyl hulle steeds verantwoordbaar bly teenoor die kiesers wat hulle verkies het.
Suid-Afrika het nie politieke eenvormigheid nodig nie. Ons het volwasse politieke samewerking nodig.
Die VF Plus kan met die DA saamwerk, net soos die party met ander politieke partye kan saamwerk oor sake waaroor ooreenstemming moontlik is. Samewerking moet egter nooit verwar word met die prysgawe van politieke identiteit nie.
Kiesers wat die VF Plus ondersteun, doen dit omdat hulle wil hê dat die party ’n spesifieke stel beginsels en prioriteite moet verteenwoordig. Daardie kiesers verdien ’n onafhanklike politieke stem.
Die vraag behoort dus nie te wees: “Waarom smelt die VF Plus en die DA nie saam nie?”
Die beter vraag is: “Kan verskillende politieke partye, wanneer nodig, hul verskille opsy skuif, gemeenskaplike grond vind en in belang van die mense saamwerk?”
Dít is die ware toets van demokratiese volwassenheid.
Suid-Afrika het sterk politieke partye met duidelike identiteite nodig, maar ons het ook leiers nodig wat tot samewerking in staat is. Hierdie twee idees is nie teenstrydig nie. Dit vorm die grondslag van ’n funksionerende veelpartydemokrasie.
💚 BLY INGELIG, VOLG: https://whatsapp.com/channel/0029VbBoc79545v0r8H10G3a
