Madolo kazwani namanyala#

14/02/2026

With Nhlanhla Dube – I'm on a streak! I've been a top fan for 5 months in a row. 🎉

09/09/2025

Good morning good friends and bad ones love you all

08/09/2025

Bangibhalele%

20/06/2025

IJOB YIJOB SIBALI

INDATSHANA EMFITSHANE

ISAHLUKO SESINE(4)

ILOTSHWE NGUHLEX LO SAMKE

Ekusukeni kuka Sifundo ngasala ngibalisa ngokumxoxela kwami ngale ndaba. Kwakufika emqondweni ukuthi makungenzeka esazana lomalume okwakungenzeka uthunyiwe bazangilandela bazoqeda phela indumela zegoli ziyasho ukuthi baya qeda ngawo kungabi ndaba zalutho. Kodwa ngangibuye ngibe le themba lokuthi behlose nje ukungisiza.
"Macala wami, Macala ndoda masewudla kahle awusasi khumbuli wena sizokuthola lathi".
"Lutho bafethu loya muntu bengithumile wasethi kangidle naye, nxese Nsizwa kithi sisonke, lingixolele kulokho" Ngasho ngelokuzincengela ukuze ngingalali sengixoshiwe lapho esilala khona kumbe sengishayiwe phela amampama ayekhala kungabi ndaba zalutho.
"Siyakuzwa mfowethu kodwa yeka lento yakho zenza i(clever) mfethu nokushaya lana awufuni."
"Le bhare iryt mina ngiyayi(frustana) nginokuyizwa iringa letayima lasemazulwini, kwazibani sesingazothola sesine (roof) Macala wami."
Kwakuyamadoda amabili esasincengisa sonke I ndawo lapha epakini. Amabizo abokwakungu Philani oyazibiza ngoPhitso besekuba Sipho yena wayezibiza ngoMsafofo sasizwana kodwa uSipho wayebuye engayizwisisi eyokungabhemi kwami kuthi uPhilani yena waye ngizwisa ngoba ngangithi ngithandaza ebusuku avuke laye aguqe ngize ngiqede lokhu kwakumenza ahlale engivikela ngoba kwesinye isikhathi babengihlasela uSipho labanye abangane bakhe abango makhelwane phela nasemigwaqeni sasinabo makhelwane. Ngangisinda njalo ma uSipho bengihlasela.
Kwathi ngosuku lwesithathu ngabona uSifundo esehla kweyinye imota esiza kimi .
"Hawu ndoda uphinde wazongivakashela?.
" Kunjalo nsizwa yakithi wangithinta mani, kodwa ngize lokunye laphaya julodadewethu laphaya emoteni kukhona aliphathele khona labangane bakho."
C
"Ingabe yikuyini mfokababa siyabonga ake siyebona."
"Khululeka bafo ngizakuya kuye be sesibuya lakho lapha,"
"Kulungile bafo ithi nami ngibize obhululu bami basondele"
"Batshele baziphathe kahle bengangibambi inkuzi," Kusho uSifundo ezichazekela. "
" Hayi ke khululeka ndoda ngabafowethu laba themba mina. "
Waqonda emoteni uSifundo wayabuya lomunye usisi bephethe umgodla owawule ngubo ezintathu lamajesi kanye lokudla okuphekiweyo. Bafika basabela sobathathu sajabula sabonga singaqedi lelo langa. Ngemva kokuthi sidle bangicela kubangane bami ukuthi kukhona abafisa ukuxoxa lami ensitha yikho bazohamba lami isikhashana.
Zavuma insizwa ngomoya okhululekileyo kwazise zazidle kamnandi Kwasala esasizo kudla ntambama. Sahamba saya endlini yalowo sisi owayebukeka eyintombi kaSifundo. Ekufikeni kwami lapho ngageza ngaphiwa impahla zokutshintsha lapha ekhaya kwakuthengiswa impahla ezindala bangikhethela kuzo ngatshintsha ngaba muhle ngacina sengihlengezela inyembezi sengikhumbula mhla kuqala umdlalo kamalumekazi owangenza ngacina emgwaqweni. Lwangishaya lwangeqa uvalo ma ngiqeda ukugeza ngithola ludade othiwa nguNozipho intombi kaSifundo ibuka kumabonakude Iyodwa, ngenhlanhla ngathi ngisathikaza ukuvela kuyo ngezwa uSifundo engithinta ehlombe. Ngawisa iphika baze bethuka nabo kodwa uSifundo wafunda kwazakhe ukuthi kungaba yini imbangela.
"Awusemuhle ndoda" kwasho uSifundo.
"Ngiyabonga mfowethu nawe dadewethu "
"Kulungile mnewethu hlala phansi ngisayo landa itiye sixoxe sihwitha."
Ngahlala phansi kusofa ontofontofo eceleni kuka Sifundo. Wabuya uNozipho letiye sazinathela. Bangazisa ukuba balufakile udaba enkundleni zokuxhumana kuyathembisa ukuthi sengangaluthola usizo lomsebenzi kunye lendawo yokuhlala.
Ngemva kwalokho bangicela ukuba ngilale lapho nganqaba ngasho ukuthi angikhululekanga, bangizwisisa bangibuyisela endaweni yami sadlula erank sithenga izithelo ngaphathela abangane bami. Yathi iqhamuka imota bajabula kakhulu bengibona kwazise le themba lokuthi ngizaphenduka lalingasekho kubo.
"Mina bengithi ngeke sisakubona."kwasho uPhilani.
" Cha Bafowethu kusekhaya lana sisonke "
" Uyindoda wena usiphatheleni? "NguSipho lowo.
"Phitso bamba ndoda kesibuyise igazi wawuqinisile ngale ndoda ukuthi ilungile." Etsho echazeka uSipho.
Sakwejisa lelo langa injabulo yayibhalwe ebusweni kithi sonke. Ngabaxoxela ngendaba yomsebenzi sekungenzeka ngiwuthole . Bangijabulela kakhulu ngoba ngangibathembisa ukuthi kungalunga ngeke ngibalahle side isikhathi siphila sonke. UNozipho wayesefika njalo ezosilethela ukudla kwezinye insuku kwakuba yisinkwa lesobho. Kwafika uSuku uSifundo wafika ezongitshela ukuthi kukhona okuvelayo kumele sivukele khona siyexoxisana ngomsebenzi wakhona ukuthi ngowani njalo kusetshenzwa njani.

20/06/2025

IJOB YIJOB SIBALI

INDATSHANA EMFITSHANE

Isahluko SESITHATHU(3)

ILOTSHWE NGUHLEX LO SAMKE

Sangena egumbini okugezelwa khona umalumekazi ephethe amakha anukelela kamnandi ngitsho ungakawavuli. Sathi singena lapho wavulela amanzi ebhavini wathela okunye okusa mafutha okwakuphakathi kwesigujwana, kodwa khona kulegwebu , ngabona igwebu ligcwala ibhavu yonke. Ngafunda kwezami ukuthi lokhu kungaba isepa yokugeza.
Umalumekazi wayesevele egqoke isudu yokuzalwa, wayelokhu edlula engigudla ngime ngabaluthungo ngingasacwayizi lokucwayiza, ngesikhatshana ayesegcwele amanzi ebhavini kodwa evalwe igwebu.
"Wee Zamani! Wasuzenza isilima kanti sizokwenzani lapha hii?"
"Sizogeza malu..." Angiliqedanga lelo
Wangivala umlomo engiqabula ngapha engikhumula impahla engiphulula njalo. Wangiphulula waze waqeda ukungikhumula kodwa okunye lami ngasengimcedisa sengilawulwa ligazi elaseligijime layo vala yonke imicabango yami, kwasala nje owodwa owalento umalumekazi afuna siyenze. Sangena ebhavini sengikwelinye izwe engeke ngilichaze kodwa nxa ngingalilinganisa kungaba izulu elincane nxa ngabe likhona.
Wadlalwa umdlalo ongayelwa esikolo loba nje wawu buhlungu kimi, kwazise ngangiqala ukuwenza loba ngawenza kahle kakhulu ngoba konke kwakuzenzakalela. Lokhu kufakazelwa yindlela umalumekazi owangincoma ngayo.
"Mshana kamalume! Wemshana! Uyabona uma ungahlala usenza lento oyenze lamhlanje uyohlala kamnandi la ekhaya uyezwa?"
"Yebo malumekazi ngiyakuzwa, kodwa ayi.."
"Ungalinge uthi kodwa apha mshana ungenzi sengathi awuyijabulelanga lento, mawuthi kodwa, uchaza ukuthi kuwo wonke lomdlalo awuzwanga lutho?"
"Lutho malume wona bewumnandi angifuni kungatsho." Ngakutsho konke lokhu ngiphethwe ngamahloni ngingafuni khona ukuhlanganisa amehlo laye, phela ngumalumekazikazi lo esengibone ubuze bakhe ngaze ngafohlela.
"Awuzwe ke mshana kamalume, hamba uyegqoka kahle ugcobe amafutha lawaya engakunika wona ugqoke kahle ke siyodla kamnandi lapho umalumakho angakaze akuse khona. Ngamoyizela ngisiyathatha impahla zami zokugqoka ngayo gqokela la ebesigezela khona lokhu ngakwenza ngokuphangisa ngijabulele ukuthi ngizoke ngiyekudla lokudla engilokukubonela kumabonakude. Ngathi ngiqeda ngiphuma umalumekazi sezicombe waba muhle ngakhuluma ngenhliziyo kwazise yena muhle vele sidalwa sakhe.
Ngambuka ngisiya buyisela isikhwama samakha kuwodilophu ngazithola sengizitshayelele emdulwini ngesiphongo.
"Yehlisa umoya mshana kamalume."Etsho engimbambatha emahlombe ezichazekela.
"Kulungile malumekazi bengithi ngivula iwodilophu ngibeke lokhu."Ngatsho ngizihlekisa ngamahlonyana. "Oh! Kulungile Mnumzane Dube asihambe." Etsho sengithe nhlo emehlweni emoyizela . Ngathikaza sengisiya manga kwazise ngangilokhu ngijule ebuhleni bakhe lenkonzo esasiphume kuyo.
"Asihambe malumekazi."Ngatsho ngisiya vula umnyango siphuma silandelana.
Ngahamba ngibalisa ngenhliziyo ukuthi ngizoba yini nxa kungenzeka umalume ayithole lento ngizoba yini? Umama yena ngizothini kuye? Intombi yami yona engangifunge ngagomela kuyo ukuthi konke siyokwenza ngemva komtshado. Sehla efuletheni malumekazi seke wangikhwaza.
"Kanti ucabangani engaka ufunani ufuna siyeke konke uphume uphele endlini yami yini?"
"Lutho malume ngijabule kakhulu."Ngitsho ngiwaqamba amanga. Sangena emoteni owayeyibizile i(Bolt).Yasithatha yasisa endaweni okuthiwa yiMelrose Arch lapho esasizokudla kwesinye sezitolo zakhona. Ekufikeni kwethu wathi kangibize loba yini engifunayo. Ngaqamba lokhu lalokhuya kwadliwa kwabamnandi kakhulu, ngemva kwalokho sabuyela endlini. Ngalobobusuku ngathi ngithatha ingubo njengenjwayelo wanqaba umalumekazi.
"Mshana njengoba bengike ngatsho ngathi, imamba yelukile ucakide uchelesile isamile inkulumo yami. Ngalokho ngichaza ukuthi okwalezinsuku umalume wakho engekho iStadium ngesethu sobabili." Ngaphelelwa ngamagama kwatsho khona ukuthi angeke ngimphikise. Sukela mhlalokho kwaba yinsakavukela umchilo wesidwaba ngoba lami ngacina sengiyijabulela into yakhona. Kwaqhubeka insuku waze wayabuya umalume kwaba yikuphumula kwami. Kodwa phela kwakusenzeka sitshontshane nxa engekho umalume. Insuku lezikhathi kwakungamanga kwazise phela akulindi. Ngemva kwenyanga ezimbili, ngangihleli lomalume sibuke umabonakude, wayebonakala ejabule kakhulu umalume ngaze ngambuza. Wangichazela ukuthi ujabuleleni, ayi ngambongisa umalume, phela wachaza ukuthi besekukudala efuna umtwana engamtholi kodwa nanku imthandazo yakhe uNkulunkulu usemphendulile."
"Ngikubambe umlomo ndoda yamadoda. Kanti wena lomalumekazi belizivikela yini?"
"Kahle phela lawe angithi uthe ulesikhathi sonke? Phoke ungijahelani? Linda ke ngikuchazele kahle."
"Ngiyaxolisa ndoda yamadoda qhubeka."
"Kulungile. Indaba ilaphoke muntu wakaZulu Natal. Kwahamba kwahamba kwaze kwazalwa umntwana. Kuthe sekuzelwe umntwana kwaba lokungezwani phakathi kukamalume lomalumekazi kwaba lokuxabana. Baqinisile nxa bethi, okulempondo akufihlwa emgodleni. Ekuxabaneni kwabo wacasuka umalume waze wafaka umalumekazi isandla. Esefakwe isandla umalumekazi, kanti laye uzacasuka watshela umalume ukuthi akazali. Wabuzisisa umalume ukuthi utsho lokho ngaliphi ngoba umntwana balaye bobabili onguNomvula. Akazange atshaye inja efihle umphini wamana wamtshela emakhaleni ukuthi akalamtwana yena, umtwana ngokamshana wakho onguZamani. Wamchazela konke wangatshiyi lutho, wamxoxela langosuku esaqala ngalo mina laye yaqala lapho inkinga yami. Ngaxotshwa endlini ngaxotshwa emsebenzini. Khumbula emsebenzini ngangingasaholi vele ngokunjalo imali ngangiphiwa nguye umalumekazi. Ngaqala lapho ukuhlupheka nanku phela ngaphuma ngiyimi nje, lalowu ebesitshontshana akazange azihluphe ngami sekubheda. Ngikhuluma nje lawe ngumnyaka wesihlanu lowu ngihlala emgwaqweni. Cabanga ke imnyaka yonke leyi ngiphila ngokucela langokudla emgqonyeni wengcekeza."
"Mmmmmmh ayi! Ngiyayizwa indaba yakho ithanda ukubanzima kakhulu. Kodwa awucabangi yini ukuthi indaba yonakala mhla ugogo edlulile emhlabeni wangayi ukuyambeka? Khumbula phela ugogo nguye okukhulusileyo obesefana lomama kuwe. Ngumbono wami nje angitsho ukuthi ngithini. Lomama wakho njengoba uthi ubephila ngicabanga ukuthi laye uyakudinga. Kufanele ukuthi nxa kungenzeka uhambe uyebabona nje, ukufika kwakho laphaya kungaba yinjabulo enkulu kakhulu uhambe uyephosa lelitshe kugogo."
"Kuliqiniso lokho okutshoyo kodwa, lokho angeke ngisafa ngakwenza ngoba ngiyalesaba ihlazo. Khumbula intombi engangithembisane layo umtshado kuzabanjani ingibona nginje?"
"Ngiyakuzwa ndoda yamadoda. Kodwa khumbula ekhaya akungenwa ngemali njalo nxa intombi yakho kade ikuthanda isingakuxolela njalo ikwamukele njengoba unjalo. Kwazibani mhlawumbe usakulindile lamanje. Akusenani ngicabanga ukuthi lendaba ngizayibhalela abantu enkundleni zokuxhumana. Sekungenzeka uthole usizo. Into engibongela kakhulu yikuthi awukabhemi izidakamiswa. Tshela mina ke nxa kungaba lomuntu ofuna ukukusiza engakusiza ngani? Yni isifiso sakho njengamanje?"
"Into engifunayo ngumsebenzi bhudi, mhlawumbe kungenzeka ngitshintshe ngingathola umsebenzi ngibuyele ekhaya."
"Ngiyakuzwa. Pho udinga msebenzi bani?"
"Loba ngowani bhud'omdala angikhethi, ijob yijob." Saxoxisana ngemva kwalokho wavalelisa wahamba uSifundangokwenza.

20/06/2025

*IJOB YIJOB SIBALI*

*ISAHLUKO SESIBILI(2)*

*INDATSHANA EMFITSHANE*

ILOTSHWE NGUHLEX LO SAMKE

"Khokho!"
"Ngena mshana kuvuliwe."
Ngangena nginganake lutho ngiqonda kuwodilophu la okwakulempahla zami khona. Ngisathi ngiyavula nje ngezwa umalumekazi engiphulula intamo sakunginwayezela. Ngethuka nxa ngithi ngiyathalaza ngabona umalume ethandele ithawulo elibambe ngezandla eveze isudu yakhe yokuzalwa.

"Hawu malumekazi! Ngiyaxolisa ngizwe uthi angingene bengi...."Angiliqedanga lelo wangifaka umunwe emlonyeni sakungithulisa.
"Shiiiiiii! Wethuswa yini indoda engangawe yini ongayazi mshana?"
"Mina malume bengilande impahla zokutshintsha ngiyaxolisa ngizaphinda ngibuye sewugqokile." Ngitsho ngihlehla nyovane.
Ngathi ngilususa ngilubeka unyawo ngiqonda emnyango wabe sengibambe ngengalo.
"Tshini kalokhu mfondini undiqhela kakubi sana! Jonga apha mfondini musa ukundigezela apha, sizakuyenza lento. Uyafuna awufuni kuyacina mina."
"Ngenkulu inhlonipho malumekazi ngeke ngikwazi ukuyenza lento mina ngifunga ubaba.Uthini ngomalume? Ngizothini mina kuye? Ekhaya khona kumama ngizayibika ngyithini indaba engaka?"
"Anginandaba naye umalumakho loyo ngingalixosha lobabili lapha kwami uyangizwa? Kukwami la njalo ngingayivalisa nenkampani kamalumakho loyo ngithi kungenxa yokuthi uyangidelela awungilalileli"
"Kodwa malumekazi ayi....."
Wangiqabula kanye umalumekazi ngezwa kutshintsha umzimba usiba kwesinye isimo engingazi ngingasichaza ngithini. Ngasengikhulile ngokweminyaka okuthi kwasekufanele ngibe sengisazi izinto ezinengi ezifana lezocansi. Kodwa ngemfundiso kagogo lokhulu ngangiqinisekile ukuba ngizohlanganyela lalezo zinto sengisebenzile sengilakho okuqondane lami. Ngisahlangahlangene emqondweni waphinda watsho umalumekazi. "Mshana kubili kuphela ngumfana loba yintombazana, siyayiyenza lento loba asiyenzi. Uma siyiyenza azikhale uma singayenzi thatha okungokwakho uphume uphele lapha endlini."
"Kulungile malumekazi asiyenze. Kod,,"
"Akula kodwa. "Etsho engidonsela embhedeni ngathi ngisiyafika embhedeni esengikhumule zonke impahla sengisele ngesudu yokuzalwa. Batsho beqinisile ukuthi umuntu lomuntu wazalwa efumbethe, ofana lomalumekazi ngamvuma ukuthi lento wayeyiphiwe. Phela mina kwakungathi sengidakiwe ngoba angizwanga lutho ngesikhathi ngikhunyulwa ngabona kuphela senginqunu. Wangiwiseĺa phezulu kombheda elahlela ithawulo lakhe phansi ekhumula isikhavangozi wasala njengokuzalwa. Mina lapho ngasengiqhuqha nanku legazi laseligijima ngejubane elikhulu. Uthe ethi phezulu kwami kwaqoqoda umuntu emnyango.
"Mshana! Ngivulele." Weqa masinyane umalumekazi wagqoka masinyane ngesikhathi esincane wayeseqedile wangena engutsheni zakhe waba ngoleleyo. Watsho kimi kangigqoke masinyane, ngesikhathi esincane ngasengigqokile ngaphuma ekamelweni ngavulela umalume."
"Demed malume! Kahle ndoda yamadoda uxolo ukukubamba umlomo. Utsho ukuthi kwaba yikuphela kwenkonzo? Demed malume!" Etsho sakucasuka uSifundo.
"Hawu Sifundo mfethu! Kwangathi lawe wawungayijabulela lindaba?"
"Eqinisweni mfowethu umalume wakukhipha iswiji emlonyeni. Hawu! Ngeke phela uvele wawusuvumile phela lawe kwasekumele ziwe."
"Bathi umlomo uyawuchapha umfula ugcwele bafo. Ngitsho ngoba laphaya ngangibhekane lebhubesi lingaphansi kwesihlahla inyoka iphezulu kwesihlahla mina ngiphezudlwana kwesihlahla. Ngitsho ngasengisenza ngoba isimo sasesingiphoqa."
"Ngiyakuzwa mnewethu qhubeka ke uxolo ukukuphazamisa. Ungakhohlwa ukuthi mothu unamunede wakho kwazise kuyatshisa."Etsho ewukhomba.
"Kulungile mfowethu. " Ngitsho ngiwuthatha ngithi mothu ngiwubeka phansi. Ngisathi ngiyaluqala udaba lwami kufike amajida lawa engincengisa lawo lapha afike azilazile khona okwemizuzu ethile maqede edlula esiyahlala kwamanye amabhentshi abuqamama.

"Hawu mshana! Wathatha isikhathi eside kangaka ukuvula kwenzakalani?"
"Uxolo malume bengiqeda kugeza bengisalanda impahla zokutshintsha ekamelweni lenu. "
"Kulungile. Utshintshela ukuya ngaphi ngoba lamhlanje yisonto akusetshenzwa." Ngagagasa ngoba yayisimnengi imbuzo njalo lami ngangingazi lokuthi ngoba ngitshintsha nje ngitshintshela ukuyangaphi. Kodwa phela wayebuzile umalume kwakumele ngimphendule.
"Eqinisweni malume bengizitshela ukuthi umalumekazi mhlawumbe uzavuka masinyane efuna ukuhlanza lapha."
"Kulungile. Manje loluqhatshi lwephefumu ezwakala kuwe uyivusaphi?"Ngawudinga ngawuswela umgodi engacatsha kuwo.
"Ngiyaxolisa malume kutsho kubeliphutha, ngiyithole lapho okuhlala khona impahla zami ngasengicabangela ukuthi, mhlawumbe umalumekazi uyifakele mina. Ngoba vele beseyingiphelele."
"Kulungile. "Etsho eqhubeka esiyangena ekamelweni labo. Baqala ukuxoxa lapho besekamelweni khonangale ngingazi ukuthi kuxoxwa ngani. Ngasengithiye indlebe kuphela ukuthi ngizozwa sengibizwa lapho ke uvalo lwalungitshaya kakhulu. Kwathi ngelikade ngihleli ngibuke umabonakude wazoqhamuka umalumekazi efika engidlalisa ikhanda.
"Awuboni ke mshana kamalume, ngiyithande kakhulu inkulumo yakho lomalume wakho uphendule kahle kakhulu. Kodwa khumbula umdlalo wethu usazoqhubeka sophinda silithole elinye ithuba. Angithi siyezwana?"
"Kodwa malumeka,," Wangivala ngomunwe waqhubeka.
"Ngiqedile. Nansi imali hamba uyethenga isinkwa itshintshi uthenge lawe okumnandi okwakho."Etsho engiqhubela ikhulu lama(Rand). Lakanye ngahamba ngafika ngathenga lami ngazithengela okumnandi njengokutsho kwakhe ngaphenduka. Zaqhubeka izikhathi zahamba insuku kanti ngasengiphathwa kahle ngumalumekazi kuze kumangale umalume kodwa engasoli lutho. Kanti ukwenza lokho umalumekazi ungiletha eduze uyangifuya okwenkukhu enoniselwa ukuthi idliwe seyinonile.

"Mshana ngizathabatha uhambo ngiyefika ekhaya ngiyengcwaba ugogowakho njengoba esitshiyile nje. Uba ngihamba lawe kodwa njengoba ungelayo iphasipoti ngiyesaba ukuthi ungabuya nzima. Ngokunjalo ke ngizabuya ngikubone."
"Kulungile malume. Loba nje lami bengifisile kakhulu ukuthi ngiyembeka ugogo wami njengoba engikhulisile. Kodwa akusenani uhambe kuhle malume."
"Kulungile mzukulu. "Lakanye wathatha imthwalo yakhe umalume wafaka emoteni kwaba yikuhamba kwakhe.

"Ucakide buchelesile imamba yelukile mshana kamalume kukwampuz'edlemini." Kwakungamazwi kamalumekazi singena endlini sibuya valelisa umalume. Ngafunda kwezami ngatsho ngenhliziyo ngathi, imbala utsho iqiniso umthandazo wakhe uzwakele emazulwini. Wavela wahluthulela emnyango lapho siqeda kungena.
"Mshana kamalume asihambe siyogeza."Etsho vele esiyangena ekamelweni labo esiyaphuma ezithandele ngethawulo engibamba ngesandla sisiyangena lapho okugezelwa khona.

*Musani ukujaha hawu linjani kanti lina?🥱🥱🥱*

20/06/2025

IJOB YIJOB SIBALI

*INDATSHANA EMFITSHANE*

*ILOTSHWE NGUHLEX LO SAMKE*

"Sakubona mfowethu."
"Yebo sakubona."
"Unjani ukuphila? Igama nguSifundangokwenza ungangibiza ngoSifundo. Isibongo ngingowakaNkosi ekhaya kukwaNongoma. Ubhudi ngubani obuyaphi?"
"Ngiyazama mfowethu. Mina igama lami nginguZamani isibongo ngingowakoDube, ngokuzalwa ngibuya eZimbabwe endaweni yaseTsholotsho.
"Hawu! Ngiyakuzwa mfowethu. Pho awutsho kwenzakalani wazithola usukulesisimo okuso sokuhlala emgwaqweni?"
"Mfowethu yindaba ende kakhulu engingayixoxa litshone liphinde liphume ngilokhe ngiyixoxa. Kantike angiyithandi ukuyixoxa ngayo ngoba ibuye ingivuselele amanxeba khona bengithi sengiyaphola."
"Khululeka ngilesikhathi sonke ungachaza. Into ongayenza ngiyabona ukuthi ulambile, thatha nansi imali uyethenga ukudla esizakudla sobabili lami ngigawulekile."Etsho engiqhubela imali lakanye ngasukuma ngokuphangisa kwazise amathumbu ayesengelalutho esekhala wodwa kwazise kwasekuqede insuku ezimbili ngingafakanga lutho emlonyeni. Lapha epakini yaseRandburg kwasekuyindawo yami lapho engifihla khona ikhanda. Ngangivuka ekuseni ngiyezama okuya ethunjini, kodwa ngalezonsuku kwakunzima ukuthi ngikuthole ngoba, saqhubeka sisanda isibalo sabantu abahlala emgwaqweni. Ngokunjalo isikhathi engangivuka ngaso bengithola emgqonyeni wengcekeza sebethethe okudlekayo. Bengisizakala kuphela nxa kungolwesihlanu, ngoba bekukhona omunye ubaba laphaya eFerndale, owayebuya lokudla okunengi aphe wonke umuntu ohlala emgwaqweni.
"Khululeka tshiya izinto zakho ngizakugcinela zona." Kwakulubhayi kanye lesetsheli eyayilempahlanyana ezazidabukile. Ngasengikuphethe ngezandla ngifuna ukuhamba lakho kwazise sasibuye sitshontshelane lalabo esasincengisa sonke emgwaqweni.

Ngahamba ngihaluzela ngisiya funa ukudla, kwazise ithumbu laselikhonona ngendlela engasengilambe ngakhona, kanti inhliziyo ilinika ithemba ukuthi sengiyo lapheka esiswini. Ngafika erenkini yase Randburg lapho okuphekwa khona ukudla okutshiyeneyo, ngayo thenga isitshwala lenyama yenkukhu, kwazise yikho ukudla okwakuthe xaxa esasingakudla sibabili sisuthe. Ngangihamba ngitsh*tsha lenhliziyo isemuva ngale epakini. Ngabuyela emuva ngokuphangisa, ngangicabanga lokuzimpahlanyana kwami engikutshiye loSifundo ukuthi, kungenzeka ayekethise alibale bafike baqukule obhululu engilabo kuleyo ndawo ngibuye ngizithathephi?
"Hawu ndoda! Bengingakacabangeli ukuthi uzophangisa ujike masinyane kanje. Washesha bo! Lakhona bengithi angeke uphinde ubuye usuhambe ukuhamba usubalekela ukungichazela udaba lwakho."Etsho ezichazekela uSifundo okwenza lami ngichazeke.
"Ey bafo! Thina sesajwayela ukuthi konke esikwenzayo sikwenze ngokuphazima kweso. Okunye nanku uqinisile nxa kade ungesabela ukuthi senganyamalala kwazise vele asithembakali thina abantu abahlala emgwaqweni. Kodwa mina ngethembe ngoba ngiphinde ngimesabe njalo uNkulunkulu onguye umdali wethu."
"Amen kuleyondawo bafo. Hayi ke ngiyakuzwa ndoda yamadoda, nanko amanzi lapho ngiwakhe laphaya egalajini asigeze mfowethu sidle."
"Ngiyabonga lapha usuyilwile. Bathi ukwanda kwaliwa ngumthakathi."Ngatsho ngivula izandla ngigeza njengoba wayengithelela. Ngithe ngiqeda ngamthelela laye wageza saqala ukudla.

"Ikanti khululeka ndoda uqine mpela epapeni, mina nje nxa ngingazidlela nje kancane ikakhulu ngapha okunetswayi khona kancane nje besengiphuza amanzi okuningi ngiyobona nxa ngifika endlini."
"Ngiphinde ngibonge bafo."
"Ngiyakuzwa uyabonga kodwa ngisacela ukwazi imbangela yokuba lana ubukeka uyinsizwa ziphelele, yini imbangela?"
"Eyi Bafo ngizakuchazela indaba ukusuka lokuhlala kwayo, loba nje ku yindaba ende elokucasula phakathi, kodwa ngoba ngiphinde ngithi konke okwenzakalayo kwenzakala ngoba uNkulunkulu evumile, njalo kwenzakala ngesizatho."
"Njengoba ngike ngatsho ngathi, ngilesikhathi sonke sokukulalela ngokunjalo ngithi khululeka."Ngazilazila ngizama ukuthi mhlawumbe ingadlula lendaba yokuyichaza kodwa uSifundo wayebukeka ezimisele ukungilalela njalo kubonakala ukuthi ngeke akwazi ukuhamba ngingayichazanga.
"Ikanti khululeka ndoda yamadoda Ungaqala uqede ukudla besewuqala ukungilandisela."
Ngangisidla ngokuphangisa ngapha nxa ngithi ngiyaginya umphimbo lawo ukhale aze angibuke sakungidabukela uSifundo. Inzima impilo yase goli, ngangikhuluma ngenhliziyo ngapha ngiqhubeka ngokudla, kwazise kwakumele ngilisebenzise lelothuba ngoba ngangizaze ngiyo kudla kusisa. Wangibekezelela ngadla ngaqeda lokhu engijeqeze njalonje, kwazise wayebuye engangithembisisi, ngoba abantu abahlala emgwaqweni abathembakalanga kahle sewungazithola suhamba ungasela lutho sebethethe.
Ngadla ngaqeda ngageza izandla ngasukuma ngayo lahla isitsha ebesidlela kuso, kwazise yilezi ezisetshenziswa kanye zilahlwe.
"Nansi inamunede ndoda yehlisa kancane."
"Awu Nkosi yami ngaze ngalenhlanhla lamhlanje bo!"
"Ha ha ha! Awu ndoda sisonke.
Ngicabanga ukuthi sewudlile manje sewungangixoxela ke bafo indaba yakho Yokufika la okhona."
"Ooh! Kulungile Ndoda ngizachaza."

"Hmmmmn! Ay ke izalendaba ngikuphe indlebe."
"Ngifike egoli ngomnyaka ka2008, ngafikela kumalume sihlala eHilbrow. Lapho bengileminyaka engamatshumi amabili ngingazi lutho lami ngisathathwa ludumo lokuthiwa ngiseGoli. Ubukhazikhazi baseGoli ngazibona ngisezulwini lami elincane kwazise phela ngangiyizwa ngendumela nxa umalume efikile ekhaya exoxa ngayo. Ngafisa kakhulu ukuthi lami ngiyibone lami leyondawo, langenhlanhla wangiletha umalume eGoli. Yeka ubuhle balezonsuku ngifikileyo eGoli! Ukutshelwa yikuncitshwa. Ngihlalile lomalume isikhathi eside kakhulu ngisebenza laye ekhontilakini yakhe umalume. Ekusebenzeni kwami lapho kwaba kuhle enyangeni yakuqala ngoba umalume wayengipha amakhulu amabili ngeviki ngijabule ngife ngoba leyo Mali ngangizithengela engikuthandayo. Zazi hamba insuku zingalindi muntu, kwathi ngolunye usuku yafika intombi kamalume owayehlala layo. Kodwa ekufeni kwami yayingekho kuthiwa isekhaya kubo khonale emaXhoseni . Lelo langa kwathiwa kangiyo lala ekhitshini, ngaqhubeka ngilala lapho okwesikhatshanyana. Ngaleyo viki ngasebenza nzima lomalume, labanye esasebenza labo yaphela iviki bahola bonke kwasala mina ngedwa, ngabalisa ngenhliziyo zange ngibuze lutho. Zaphela zaze zabane lutho umalume ukuthi angiholise. Kanti ngapha endlini izinto zaqala njalo ukutshintsha umalume esengitshintshele. Yonke into yaqala ukulawulwa ngumalumekazi. Ngaphaphama ngalesosikhathi kodwa ngaswela ukuthi ngingenzani. Khumbula lapha eGoli bengisazi umalume kuphela akekho omunye umuntu ebengimazi. Ngazama lasemsebenzini ukuthi, ngixoxisane lamajida ukuthi mhlawumbe bengangenzela icebo ukuthi ngithuthe ngiyehlala labo elokitshini, kodwa vele abanengi basebengizonda bethi ngiyimpimpi kamalume. Abanye bathi besaba ukuthi baxotshwe emsebenzini ngenxa yami kwazise okulempondo akufihlwa emgodleni. Loba wayengangifihla kanjani lalizacina livelile iqiniso kumalume yikho abazange bayithanda indaba yokuhlala lami elokitshini, ngitsho lomngane wami imbala uMakhosi wala waphetha. Kanti lensuku zazingamanga. Kwathi ngolunye usuku umalume ephumile ngisele lomalumekazi kusekuseni ngesonto ngisakhumbula kahle. Ngasengivukile ngicambalele engutsheni zami ngezwa isivalo sekamelo labo livuleka. Waphuma umalumekazi wafika wama emakhanda wafika wabeka isikhwanyana nje esikhanyiselayo okwakulezinto zokugeza phakathi. Akakhulumanga okunengi kodwa wathi kimi, vuka uyegeza nxa usuqedile ungitshele. Maqede wabuyela ekamelweni lakhe. Angithandabuzanga ngavuka ngenza njengoba ngitsheliwe. Ngemva kokuba sengiqedile ngazithela ngamakha owayengiphe wona. Ngasengiqonda ekamelweni lakhe ngizitshela ukuthi ngiyagqoka njengoba impahla zazihlala ekamelweni labo, mhlawumbe kukhona lapho afuna ukungithuma khona. Ngaqoqoda wavuma ngangena.

*Ngicela uphawule ukuze iqhubeke*

18/10/2024