13/07/2026
Vamwe vana vakadzoserwa kumba kubva kuSouth Africa kubva mwedzi wapfuura havazokwanisi kunyora bvunzo yavo pakupera kwegore sekutaura kweMasvingo Mirror. Mirror inoti vana vanopfuura 11,000 vakamanikidzwa kubva kuSouth Africa nevabereki vavo mumavhiki mashoma apfuura nekuda kwekusarurwa kwevanhu vatorwa (xenophobia) munyika yeSouth Africa.
Vadzidzi veGiredhi 12 vachapotswa nebvunzo dzavo dzeNational Senior Certificate (NSC), iyo yakatarisirwa kuitwa pakupera kwegore.
Edward Muchatuta, mukuru weZimbabwe Exemption Permit (ZEP) Coordinating Committee, akadaidza hurumende yeZimbabwe kuti igadzirisane nehurumende yeSouth Africa kuitira kuti vana ava varambe vachidzidza pasi pechirongwa chedzidzo cheSouth Africa.
---
Did you know you can earn up to $2 commission by registering landlords who need tenants as well as registering tenants looking for a place to rent?
Send Hi on WhatsApp to +263713457624 and become a connector now!!
----
Akati vadzidzi veGiredhi 10 ne11 vapedza makore anopfuura 11 vachidzidza chirongwa cheSouth Africa cheCAPS, kusanganisira mitauro yemuSouth Africa. Akataura kuti hazvigoneki kuvaisa muchirongwa chedzidzo cheZimbabwe uye kuvagadzirira bvunzo yekupedzisira mumakore asingasviki matatu. "Vana vari kusvika kubva kuSouth Africa iye zvino havakwanisi kupinda muFomu 1. Kukanganisika uku kuri kukanganisa mamwe magiredhi," akadaro.
Muchatuta akataura mune chimwe chirevo chakabuda svondo rakapera kuti kusvika pari zvino, vanhu 62,816 ndivo vazvidzosera kumba. Pane izvi, 11,090 vana vakomana 5,373 nevasikana 5,717. Akati zvidzidzo zvevana ava zvinofanira kuramba zvichienderera mberi kuburikidza ne-e-learning, achiwedzera kuti ZEP Committee ine vadzidzisi vakakwana vangatsigire chirongwa ichi.
Obert Masaraure, mutungamiri weAmalgamated Rural Teachers Union of Zimbabwe (ARTUZ), akadaidza hurumende kuti igadzire hurongwa hwakatarwa hwekuongorora nekuvaka zambuko revadzidzi vari kudzoka. "Vadzidzi vakawanda vari muGiredhi 12 muSouth Africa vakanyoresa kunyora bvunzo yavo yekupedzisira yeNSC muna Mbudzi 2026, asi vadzidzi ava vari kubviswa kuzvikoro nekuda kwekumanikidzwa kudzoserwa kwemhuri dzavo," akadaro Masaraure.
"Tinobvunza kuti vachagadzirira sei uye vachanyora sei bvunzo inokosha kana vamanikidzwa kutamira kumba parizvino?". "Pasina kupindira, mwana ane makore 19 ari muGiredhi 11 achapedza chikoro chepamusoro ava nemakore 22 kana 23. Izvi zvinovatorera makore nemikana yavo".
Mumwe mubereki akabatwa nenyaya iyi, akakumbira kuti zita rake risabudiswa, akati kunyangwe mwanakomana wake angangokwanisa kunyora NSC kuSouth Africa, nyonganyonga dziripo dzakanganisa zvikuru gadziriro yake yebvunzo "Parizvino, tichiri muSouth Africa, uye basa rangu richakachengeteka, asi handizivi kuti chii chichaitika mumwedzi mishoma iri kutevera. Mwanakomana wangu, ari muGiredhi 12, anofanira kunyora bvunzo yake gore rino," akadaro. "Ari kuenda kuchikoro, asi pane kusagadzikana kukuru. "Ari kutya kuti rimwe zuva achasangana nevanhu vari kuratidzira, kushungurudzwa nemapurisa, kana chero chimwe chinhu. Izvi zvakakanganisa zvikuru gadziriro yake".
"Kudzokera kumba kuchamudzosa kumashure mamwe makore maviri kuti abatanidzwe zvakare muhurongwa hwezvikoro".