10/07/2026
มนุษย์มี “สัมผัสเรื่องจำนวน” ตั้งแต่แรกเกิด
สามารถด้านคณิตศาสตร์ จากการบันทึกคลื่นสมองของทารกแรกเกิด
---
เด็กทารกนั้นรับรู้จำนวนได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน หรืออาจเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังคลอด ทารกก็สามารถแยกแยะสิ่งเร้าที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 ถึง 12 หน่วยออกจากกันได้! โดยการทำงานของสมองแสดงให้เห็นว่า ความสามารถเบื้องต้นในการรับรู้จำนวน หรือ numerosity ได้เริ่มก่อตัวขึ้นแล้ว ทั้งที่ยังเป็นเด็กน้อย
กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การรับรู้จำนวนอาจเป็นส่วนหนึ่งของ “ศักยภาพพื้นฐาน” ที่สมองมนุษย์มีมาตั้งแต่เริ่มต้น คล้ายกับเวลาที่เรามองเห็นลูกแอบเปิ้ลในจาน แล้วเรารับรู้ทันทีว่า สิ่งนั้นมี “สีแดง”โดยไม่ต้องใช้เหตุผลใด ๆ ซึ่งสมองของเราก็มีแนวโน้มที่จะรับรู้ “ปริมาณโดยประมาณ” ของสิ่งต่าง ๆ ในฉากตรงหน้าโดยอัตโนมัติ
---
งานวิจัยว่าอย่างไรบ้าง?
ทีมวิจัยของ Marco Buiatti จาก University of Trento ประเทศอิตาลี และคณะ ต้องการศึกษากลไกของสมองที่สามารถในการรับรู้จำนวนแต่กำเนิด ซึ่งยังไม่ได้รับอิทธิพลจากภาษาและวัฒนธรรมมาครอบงำ ทีมวิจัยติดหมวกตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง หรือ EEG ให้กับทารกแรกเกิดจำนวน 21 คน ซึ่งมีอายุระหว่าง 0 - 3 วัน เพื่อวัดกิจกรรมทางไฟฟ้าในบริเวณต่าง ๆ ของสมอง
ในช่วงที่ทารกตื่นและมีความตื่นตัว เด็ก ๆ จะได้ฟังเสียงบันทึกความยาว 90 วินาที ซึ่งประกอบด้วยเสียงซ้ำ ๆ ที่จัดเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 หรือ 12 พยางค์ ขณะเดียวกัน นักวิจัยจะแสดงภาพจุดจำนวน 4 หรือ 12 จุดให้ทารกดู เป็นเวลานานสูงสุด 50 วินาที
ผลการศึกษาพบว่า กิจกรรมทางไฟฟ้าในบริเวณสมองส่วน parietotemporal ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้และจัดระบบข้อมูลจากประสาทสัมผัสลดลง เมื่อจำนวนจุดในภาพตรงกับจำนวนพยางค์ที่ทารกได้ยิน แต่กิจกรรมดังกล่าวไม่ลดลงเมื่อจำนวนของสิ่งเร้าทางภาพและเสียงหากไม่ตรงกัน
ผลลัพธ์นี้สอดคล้องกับสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์พบในสมองของผู้ใหญ่ เมื่อเราได้รับสิ่งเร้าเดิมซ้ำ ๆ สมองจะค่อย ๆ ลดการตอบสนองลง กระบวนการนี้เรียกว่า repetition suppression ซึ่งช่วยให้สมองทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องคอยประมวลผลสิ่งเร้าที่เกิดซ้ำเสมือนเป็นข้อมูลใหม่ทุกครั้ง ความสามารถนี้อาจมีคุณค่าทางวิวัฒนาการอย่างชัดเจนมาก ๆ เช่น การแยกแยะได้อย่างรวดเร็วว่ามีผู้ล่าหรือศัตรูอยู่จำนวนเท่าใดกำลังล่าเราอยู่ อาจช่วยเพิ่มโอกาสในการเอาชีวิตรอดของมนุษย์และสัตว์หลายชนิด
---
นอกจากนี้ งานวิจัยก่อนหน้ายังพบว่า ความสามารถในการรับรู้จำนวนของเด็กเมื่ออายุประมาณ 1 ปี สามารถใช้ทำนายทักษะทางคณิตศาสตร์ของเด็กในอีกหลายปีต่อมาได้ด้วย
ความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกของสมองนี้ อาจช่วยให้นักวิจัยระบุเด็กที่มีความเสี่ยงต่อภาวะ dyscalculia หรือความบกพร่องในการเรียนรู้ด้านจำนวนและคณิตศาสตร์ ภาวะดังกล่าวส่งผลต่อความสามารถในการทำความเข้าใจ จดจำ หรือใช้ข้อมูลเชิงตัวเลขในตอนโตด้วย
- Buiatti, M., Eccher, E., Petrizzo, I., Pradal, U., Taddei, F., Vallortigara, G., Izard, V., & Piazza, M. (2026). Neural evidence for an abstract sense of number in humans at birth. bioRxiv. DOI: 10.64898/2026.05.08.723896
**งานวิจัยนี้ศึกษาทารกแรกเกิดจำนวน 21 คน อายุ 0–3 วัน ด้วยการตรวจคลื่นไฟฟ้าสมองแบบความหนาแน่นสูง หรือ high-density EEG เพื่อดูว่าสมองสามารถเชื่อมโยง “จำนวน” จากเสียงและภาพได้หรือไม่ ผลพบว่าสมองตอบสนองแตกต่างกันเมื่อจำนวนพยางค์ที่ได้ยินตรงหรือไม่ตรงกับจำนวนจุดที่มองเห็น นักวิจัยจึงเสนอว่า ทารกอาจประมวลผลจำนวนในรูปแบบนามธรรมที่เชื่อมโยงข้ามประสาทสัมผัสได้ตั้งแต่ช่วงแรกเกิด
